Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku stwierdziła, że udział w głosowaniu nad badaną uchwałą, wybór inkasentów i ustalenie prawa do wynagrodzenia za inkaso przez radnego wybranego na inkasenta i innego radnego spokrewnionego z wyznaczonym inkasentem to istotne naruszenie prawa. Radny nie może głosować w sprawach, które go bezpośrednio dotyczą. W głosowaniu mogą brać udział tylko radni niepodlegający wyłączeniu.

Rada gminy podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego, który złożył jeden egzemplarz oświadczenia majątkowego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wygaśnięcie mandatu następuje w przypadku niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Dotyczy to nie tylko sytuacji całkowitego zaniechania tego obowiązku, ale także jego niepełnego wykonania, np. przez dostarczenie tylko jednego egzemplarza oświadczenia.

Rada gminy zapobiegawczo określiła maksymalną ceną za jaką wójt będzie mógł nabyć dla gminy prawo użytkowania wieczystego gruntu. Wojewoda zakwestionował to rozwiązanie, a Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził przekroczenie uprawnień przez radę. Ostatecznie uchwała została unieważniona.

Sprawy ochrony przyrody są zaliczane do zadań własnych gminy. Dlatego Regionalna Izba Obrachunkowa w Kielcach uznała za obowiązek gminy zapewnienie pomocy rannym czy osłabionym osobnikom należącym do chronionych gatunków dziko występujących zwierząt lub ptactwa, znalezionym na jej terenie. Co istotne, gmina nie ma ustawowego obowiązku finansowania powyższych działań – RIO za dopuszczalne uznała przeznaczanie na ten cel środków finansowych z budżetu gminnego.

Monika Sikora, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, przekazała w telewizji 15 września wieczorem, że w tym roku rządowy program asystencji osobistej nie ma budżetu dla organizacji pozarządowych. O środki miały ubiegać się tylko gminy i powiaty. Wiadomość wzburzyła środowisko, ale i samych parlamentarzystów, którzy też o tym dowiedzieli się z telewizji. Jednak już następnego dnia późnym popołudniem ministerstwo zmieniło zdanie i ogłosiło konkurs dla trzeciego sektora.

Konwent Marszałków Województw RP chce przepisów przejściowych w opracowaniu programów ochrony powietrza. Samorządowcy żądają również większych pieniędzy na walkę z nielegalnymi wysypiskami odpadów oraz lepsze planowanie budowy ścieżek rowerowych. To najważniejsze ustalenia dwudniowych obrad, które zakończyły się w środę w Płocku.

W internetowym Rejestrze Urbanistycznym znajdziemy dane dotyczące naszej nieruchomości i akty prawne, które określają, co na niej można zbudować. Znacznie trudniej zweryfikować informację o potencjalnych historycznych zanieczyszczeniach posesji. Choć elektroniczne wyrysy będą przydatnym narzędziem, to notariusze ostrzegają, że i tak przy transakcjach nadal potrzeba będzie mieć wiele papierowych dokumentów.

Ze strony rządu, posłów jak i samorządów, pojawiają się głosy i konkretne inicjatywy korekty reformy planistycznej, zwłaszcza zwiększenia puli terenów, na których można budować. W praktyce oznacza to zachętę do składania kolejnych wniosków o decyzje o warunkach zabudowy. Problemem jest też zróżnicowanie terminów obowiązywania wuzetek i zasad ich wydawania.

AI Act zobowiązuje urzędników do informowania o korzystaniu z systemów sztucznej inteligencji przy wydawaniu decyzji ważnych dla osób fizycznych, jednak tylko w niektórych sytuacjach. W większości przypadków urzędnicy użyją AI poniżej „pułapu" systemu wysokiego ryzyka, czyli bez obowiązku informowania obywatela o skorzystaniu z ChatGPT czy Claude.

W małych gminach normą jest wielozadaniowość pracowników. Wraz ze wzrostem wielkości jednostki poziom ich specjalizacji rośnie. Wielkość jednostki przekłada się też na dystans organizacyjny dzielący urzędników od włodarza. Badania Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego pokazują też, jak samorządowcy oceniają zaangażowanie mieszkańców w sprawy lokalne i ich udział w podejmowaniu decyzji.

12 osób zgłosiło w miejskiej komisji wyborczej swoje kandydatury w przedterminowych wyborach prezydenta Krakowa. Spośród nich czworo zostało już zarejestrowanych: Michał Drewnicki (PiS), Monika Piątkowska (popierana przez KO i PSL), Jan Hoffman (jeden z inicjatorów majowego referendum) i Aleksandra Owca (Partia Razem).

Od lat wskazuje się na problemy właścicieli nieruchomości przejmowanych na cele publiczne. Specustawy chronią głównie interes inwestorów, a niski standard ochrony prawnej wywłaszczanych budzi zdziwienie nawet wśród polityków, nie przekłada się jednak na zmiany legislacyjne. W obronie obywateli wielokrotnie występował Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazując na możliwe naruszenia praw człowieka i obywatela. Gratuluję pani Mecenas Sylwii Gregorczyk-Abram objęcia odpowiedzialnej funkcji i przypominam o problemach, z którymi w procedurach wywłaszczeniowych mierzą się każdego roku dziesiątki tysięcy obywateli. Liczymy na społeczną wrażliwość i zaangażowanie w poszukiwanie systemowych rozwiązań – pisze Mirosław Ochojski, prokurent w Kancelarii Prawnej INLEGIS.

Przyczyną odmowy był fakt, że na posiedzeniu rozpatrywano podania osób, które składając wnioski o najem lokalu z zasobów gminnych podawały w nich nie tylko swoje imię, nazwisko i aktualne miejsce zamieszkania, ale również przedstawiały swoją sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową. Sądy administracyjne uznały, że nie doszło do naruszenia prawa, ponieważ informacje te powinny być szczególnie chronione i nie ma uzasadnionej przyczyny, by udostępniać je osobom postronnym.

Pomorska gmina Luzino i wielkopolski Zagórów są kolejnymi samorządami, którym udało się w sądach administracyjnych obronić uchwalone niedawno plany ogólne przed indywidualnymi skargami mieszkańców. Na rozpatrzenie czeka jeszcze kilkanaście podobnych spraw w sądach w całej Polsce, w tym plany tak dużych miast jak Poznań i Koszalin. Nieważność wielu planów ogólnych w całości bądź w części stwierdzają jednak wojewodowie – w sierpniu przekonały się o tym boleśnie gminy zwłaszcza z Podkarpacia i Lubelszczyzny.

Samorząd nie może z góry wyceniać dostępu do informacji publicznej w regulaminach czy zarządzeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że opłaty za jej udostępnienie muszą być ustalane indywidualnie, po złożeniu konkretnego wniosku i tylko wtedy, gdy organ poniesie dodatkowe koszty związane z jego realizacją.

Od 11 grudnia 2026 r. gminne programy opieki nad bezdomnymi zwierzętami będą mogły uwzględniać umieszczanie ich nie tylko w schroniskach, ale i w domach tymczasowych. Samorządowcy chwalą pomysły, licząc na niższe koszty i większe szanse na odnalezienie właścicieli zwierząt. Podkreślają jednak, że prawdziwy przełom przyniesie dopiero powszechne czipowanie psów i kotów. Chcą też dyskusji o jeszcze innych regulacjach prawnych.

Od 23 sierpnia br. obowiązują nowe wzory aktów małżeństwa, które mają umożliwić transkrypcję do polskich rejestrów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą. Choć rząd przekonuje, że urzędy stanu cywilnego powinny stosować nowe przepisy, część samorządów nadal kwestionuje ich zgodność z Konstytucją. Urzędnicy wskazują również na chaos, liczne problemy praktyczne, nieprzystające nazewnictwo w aktach stanu cywilnego i brak wytycznych ze strony administracji rządowej.

Inwestorzy i właściciele działek martwią się o ich los, który od 1 września zależy od reformy planistycznej. Walka o uchwalenie planów ogólnych i ich dofinasowanie ze środków unijnych będzie trwała w urzędach gmin w całej Polsce do północy z poniedziałku na wtorek. Prawnicy wskazują, że zależy od tego m.in. potencjał inwestycyjny nieruchomości - brak planu może np. ograniczyć możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Dostawa energii i wody pitnej oraz transport kolejowy i wodny są niewystarczająco zabezpieczone przed cyberatakami – podaje Najwyższa Izba Kontroli, która zbadała środki cyberbezpieczeństwa stosowane w latach 2021-2025 przez ośmiu operatorów usług kluczowych. Niewystarczający okazał się też nadzór ze strony ministerstw.

Po fali krytycznych komentarzy do planowanych zmian w przepisach o zamówieniach publicznych, w nowej wersji projektu zmieniono albo złagodzono część kontrowersyjnych propozycji. Eksperci nadal mają jednak dużo zastrzeżeń, zwłaszcza co do wysokości i sposobu wyliczania wpisów, a także krótkich terminów na reakcję.