Od 2 sierpnia 2026 r. zacznie być stosowany AI Act. Choć rozporządzenie ma zwiększyć przejrzystość i kontrolę nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji, wiele urzędów oraz instytucji publicznych wciąż nie potrafi jednoznacznie odpowiedzieć, czy używa systemów objętych nowymi regulacjami. Zdaniem ekspertów niejasności wokół definicji AI mogą sprzyjać unikaniu części obowiązków przewidzianych przez unijne prawo.

Jeżeli oczekuje się na gruntowną przebudowę systemu ochrony zabytków, to po ostatniej nowelizacji trudno nie odczuwać niedosytu. Największe bolączki - przewlekłość postępowań, brak jednolitych standardów działania organów oraz niedostateczne wsparcie finansowe - pozostały nierozwiązane. Lektura nowelizacji i uzasadnienia do niej prowadzi do wniosku - ustawodawca trafnie zdiagnozował część problemów, ale niektóre pominął - pisze dr Piotr Szulc, radca prawny.

Zakaz trzymania zwierząt na uwięzi obejmie psy i koty, a minimalne warunki utrzymywania psów w kojcach (w tym ich powierzchnię) określi ministerialne rozporządzenie. Tak wynika z nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt, której ostateczną wersję (z dwoma poprawkami Senatu) przyjęli w piątek posłowie. Teraz los nowych przepisów zależy już tylko od prezydenta Karola Nawrockiego.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Ustawa tworzy ramy prawne dla nowej formy współpracy pomiędzy gminami i powiatami Pomorza. Jednocześnie nowelizuje obowiązujące przepisy dotyczące związku metropolitalnego w województwie śląskim oraz kilkanaście innych ustaw związanych z jednostkami samorządu terytorialnego.

Zapowiedzi burmistrzów czy wójtów, że nie będą dokonywać transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych, budzą poważne zastrzeżenia prawne. Urząd stanu cywilnego nie jest miejscem prowadzenia lokalnej polityki światopoglądowej i powinno to spotkać się z reakcją ze strony rządu – mówi adwokat Klaudia Rybak z kancelarii KBiW Kurpiejewski Budzewski i Wspólnicy. A zainteresowanym sugeruje żądanie odmów na piśmie i składanie skarg do wojewodów, a następnie do sądów administracyjnych.

Koncerty, festiwale i imprezy plenerowe przyciągają tłumy, ale dla wielu mieszkańców oznaczają nieprzespane noce i wielogodzinny hałas. Huk generowany przez imprezy masowe od lat wywołuje spory między organizatorami wydarzeń a lokalnymi społecznościami. Choć Rzecznik Praw Obywatelskich od lat alarmuje o luce w przepisach i apeluje o lepszą ochronę przed uciążliwościami akustycznymi, prace nad odpowiednimi regulacjami wciąż się przeciągają. Tymczasem liczba skarg nie maleje.

W głosowaniu nad podjęciem uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu uczestniczyli wszyscy radni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność podjętego aktu, ponieważ radny, którego bezpośrednio dotyczyła uchwała, był wyłączony od głosowania. Nieważność uchwały zachodzi niezależnie od wyników głosowania oraz okoliczności, czy udział radnego miał wpływ na jej wynik i podjęcie.

Od 30 czerwca kolejna grupa nieruchomości jest objęta obowiązkową instalacją czujek dymu i tlenku węgla. Chodzi o obiekty noclegowe, również te oferujące najem krótkoterminowy, a także lokale użytkowe. Inaczej można mieć kłopoty z kontrolami, strażą pożarną i ubezpieczycielami. Oferujący najem krótkoterminowy muszą się też przygotować na nadchodzącą rejestrację swoich obiektów w ogólnopolskiej bazie danych.

Kontrola Najwyższej Izby Kontroli w czterech urzędach wojewódzkich wykazała problemy systemowe i organizacyjne w nadzorze nad samorządami. W trzech urzędach stwierdzono przypadki niejednolitego podejścia interpretacyjnego do postanowień aktów regulujących tę samą sferę działalności. Izba wytknęła też opóźnienia w publikacji aktów prawa miejscowego oraz rzadkie stosowanie części narzędzi nadzorczych.

Rada Miejska w Trzebnicy próbowała uporządkować zasady udostępniania radnym informacji i dokumentów w statucie gminy, uzależniając dostęp od decyzji lub opinii innych organów. Wojewoda dolnośląski oraz WSA we Wrocławiu uznali jednak, że takie regulacje są nielegalne, ponieważ ingerują w ustawowe uprawnienia radnego wynikające z ustawy o samorządzie gminnym.

Model „silnego burmistrza” przestaje odpowiadać na oczekiwania mieszkańców i urzędników, którzy coraz wyraźniej domagają się dialogu zamiast autorytarnego zarządzania. Z najnowszego raportu prof. Pawła Swianiewicza wynika, że w polskich gminach rośnie znaczenie stylu koncyliacyjnego, choć w praktyce wciąż dominuje zarządzanie hierarchiczne. Luka między oczekiwaniami a rzeczywistością może mieć realne konsekwencje polityczne dla lokalnych liderów.

Jest już poprawiony regulamin naboru wniosków od miast i gmin, które pracują nad planami ogólnymi i chciałyby skorzystać z dofinansowania z Krajowego Programu Odbudowy. Decydującym kryterium będzie udostępnienie planu ogólnego w Biuletynie Informacji Publicznej do końca sierpnia br. Kolejna gmina – tym razem górnośląskie miasto Radzionków – obroniła też swój plan ogólny w sądzie administracyjnym.

Spośród 16 jednostek samorządowych, które skontrolowała Najwyższa Izba Kontroli pod względem dostępności, 87 proc. nie spełniło nawet minimalnych warunków zapewnienia dostępności architektonicznej i informacyjno-komunikacyjnej. Żadna ze stron internetowych nie była dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami w koniecznym zakresie. Tylko jedna nie spełniała zaledwie jednego wymogu dostępności.

Gmina nie może wprowadzić całkowitego całorocznego zakazu stosowania materiałów pirotechnicznych na swoim terenie – orzekł w środę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Sędziowie oddalili skargę stolicy Dolnego Śląska na rozstrzygnięcie nadzorcze tamtejszego wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady miejskiej zakazującej używania fajerwerków nawet w Sylwestra i Nowy Rok.

Do pierwszego czytania skierowano projekt nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym, który ma wyeliminować z organów sołectw i dzielnic osoby prawomocnie skazane. Propozycja Koalicji Obywatelskiej wprowadza nowe przesłanki wygaszenia mandatów, ale budzi wątpliwości co do proporcjonalności ograniczeń i ingerencji w samodzielność gmin. Prokurator Generalny zwraca zaś uwagę, że zaproponowana procedura wygaszania mandatów może okazać się nieskuteczna.

Od 17 czerwca 2026 r. planowane jest wdrożenie zmian w API integracyjnym systemu Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP). Modyfikacje obejmują m.in. ujednolicenie identyfikacji umów, rozszerzenie zakresu danych zwracanych w odpowiedziach oraz poprawę walidacji informacji przesyłanych przez systemy zewnętrzne.

Po 10 latach funkcjonowania samorządowe centra usług wspólnych wchodzą w kolejny etap rozwoju. Kluczowe stają się cyfryzacja, analityka danych oraz nowe obowiązki prawne, w tym KSeF, Centralny Rejestr Umów i regulacje z zakresu cyberbezpieczeństwa. II Forum Samorządowych Centrów Usług Wspólnych pokazało, jak zmienia się rola CUW i jakie wyzwania stoją przed samorządami w najbliższych miesiącach.

Wyższe opłaty w postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą, nowe zasady kwestionowania rażąco niskiej ceny, próba uporządkowania rozbieżnych przepisów i orzecznictwa – to najważniejsze propozycje nowelizacji przygotowanej w Urzędzie Zamówień Publicznych, o których dyskutują eksperci. Uzgodnienia, konsultacje publiczne i opiniowanie potrwają jeszcze ponad tydzień, do 24 czerwca.

Nowelizacja, opublikowana właśnie w Dzienniku Ustaw, przewiduje wydłużenie – do końca sierpnia - o dwa miesiące terminu wejście w życie planów ogólnych. Polska walczy też o liberalizację zasad Krajowego Planu Odbudowy, aby już tylko 40 proc. planów ogólnych zapewniało wypłatę unijnych środków.

Naruszenie przez radnego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia samorządowego tej jednostki, w której otrzymał on mandat, prowadzi do wygaśnięcia mandatu. Fakt ten potwierdza uchwała organu stanowiącego jednostki. Od uchwały radnemu przysługuje jednak skarga do sądu, by ten zbadał legalność postępowania rady. NSA wskazuje, że prowadzenie działalności gospodarczej przez radnego wymaga potwierdzenia.