MSWiA przedłuży „strefę buforową” przy granicy z Białorusią

Na kolejne 90 dni, do 30 listopada 2026 r. MSWiA chce przedłużyć obowiązywanie tzw. strefy buforowej na granicy z Białorusią. Resort uzasadnia, że strefa buforowa pozwala skutecznie walczyć z próbami nielegalnego przekraczania granicy. Strefa obowiązuje od 13 czerwca 2024 r. Jej zasięg terytorialny pozostanie bez zmian w porównaniu do obowiązującego rozporządzenia.

Strefa objęta zakazem przebywania będzie taka sama jak do tej pory. Określono jako:

1. strefę przylegającą do linii granicy państwowej, o szerokości 200 metrów w głąb terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na odcinku od linii kolejowej nr 43 (Czeremcha - Brześć), w rejonie znaku granicznego nr 274, do rzeki Leśna, w rejonie znaku granicznego nr 338;
2. strefę przylegającą do linii granicy państwowej, której zasięg w głąb terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza linia łącząca kolejne punkty: punkt przecięcia rzeki Leśna z linią oddaloną o 200 metrów od linii granicy państwowej (w rejonie znaku granicznego nr 338), punkt przecięcia Trybu Zwierzynieckiego z Trybem Kurdzimowskim, punkt przecięcia Trybu Kurdzimowskiego z Trybem Kozłowym, punkt przecięcia Trybu Kozłowego z Trybem Wolenburskim, punkt przecięcia Trybu Wolenburskiego z linią oddaloną o 200 metrów od linii granicy państwowej (w rejonie znaku granicznego nr 355);
3. strefę przylegającą do linii granicy państwowej, o szerokości 200 metrów w głąb terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na odcinku od znaku granicznego nr 355 do północnego skraju Drogi Browskiej, w rejonie znaku granicznego nr 379;
4. strefę przylegającą do linii granicy państwowej, której zasięg w głąb terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza linia łącząca kolejne punkty: punkt przecięcia północnej krawędzi Drogi Browskiej z linią oddaloną o 200 metrów od linii granicy państwowej (w rejonie znaku granicznego nr 379), punkt przecięcia Drogi Browskiej z Trybem Poprzecznym, punkt przecięcia Trybu Poprzecznego z Trybem Masiewskim, punkt styku Trybu Masiewskiego ze szlakiem turystycznym "Wilczy Szlak" oraz linia stanowiąca południową krawędź trybu biegnącego na wschód od powyższego punktu do linii granicy państwowej (między znakami granicznymi nr 388 i 389).

Czytaj też w LEX: Uprawnienia straży granicznej, Sił Zbrojnych (w tym Wojsk Obrony Terytorialnej), Żandarmerii Wojskowej, Policji ingerujące w prawa i wolności obywatelskie w kontekście sytuacji na granicy polsko-białoruskiej >

W projekcie rozporządzenia zaproponowano, aby strefa objęta zakazem przebywania, tak jak dotychczas, obejmowała odcinek granicy o długości 78,29 km, położony w zasięgu terytorialnym placówek Straży Granicznej w: Michałowie, Narewce, Białowieży, Dubiczach Cerkiewnych oraz Czeremsze. Na odcinku 59,24 km obszar objęty zakazem obejmie 200 m od linii granicy państwowej. Natomiast na odcinku 15,26 km położonym w rejonie rezerwatów przyrody strefa będzie szersza i wyniesie ok. 2 km, a na odcinku ok. 3,79 km jej szerokość w głąb kraju wyniesie ok. 4 km.

- Obszar strefy objętej zakazem nie obejmuje, co do zasady, miejscowości i szlaków turystycznych, tak aby skutki wprowadzonych ograniczeń były jak najmniej uciążliwe dla mieszkańców, turystów czy innych podmiotów prowadzących działalność zawodową - informuje MSWiA.

MSWiA: Mniejsza presja migracyjna, ale wysokie ryzyko

MSWiA uzasadnia, że konieczność przedłużenia okresu obowiązywania strefy czasowego zakazu przebywania w rejonie przyległym do granicy państwowej z Republiką Białorusi wynika z faktu wciąż realnych zagrożeń na polsko-białoruskim odcinku granicy państwowej.

Od  1 stycznia do 27 lipca 2026 r. na całym odcinku granicy polsko-białoruskiej odnotowano 287 prób jej nielegalnego przekroczenia (w analogicznym okresie 2025 r. – 19 007), co oznacza 98 proc. spadek.

Należy jednak zaznaczyć, że przedstawiony powyżej spadek liczby zdarzeń o charakterze migracyjnym nie oznacza trwałego ustania zagrożenia, a jedynie zmianę wektorów i metod działania strony białoruskiej (przesunięcie aktywności na odcinek granicy litewsko- i łotewsko-białoruskiej). Taka sytuacja wymaga zachowania najwyższej czujności operacyjnej oraz stałego monitorowania szczelności systemu ochrony granicy państwowej. Ponadto Białoruś w swoich działaniach i retoryce nadal pozostaje państwem agresywnym wobec państw członkowskich UE i NATO, wspierającym Federację Rosyjską – uzasadnia resort.

MSWiA podkreśla jednocześnie, że 225 odnotowanych prób nielegalnego przekroczenia polsko-białoruskiej granicy państwowej, z ogólnej liczby 287 (ok. 78 proc.), miało miejsce w terytorialnym zasięgu działania placówek Straży Granicznej położonych w obszarze objętym zakazem przebywania. Zdaniem resortu, nie bez znaczenia dla zasadności utrzymania ograniczeń jest też to, że w ostatnim czasie po stronie białoruskiej, na wysokości obszaru objętego zakazem przebywania, obserwowane są kilkunastoosobowe grupy cudzoziemców, które przemieszczają się wzdłuż polsko-białoruskiej granicy państwowej.

- Kolejnym niepokojącym zjawiskiem pozostają przeloty przez granicę państwową bezzałogowych statków powietrznych oraz balonów meteorologicznych z terytorium Białorusi. Przeloty te służą nie tylko przemytowi wyrobów tytoniowych, ale również rozpoznaniu polskiej infrastruktury granicznej przez służby białoruskie – argumentuje resort w uzasadnieniu projektu.

Czytaj też w LEX: Mechanizmy finansowania zadań obronnych JST >

 Ograniczenia pomagają chronić Tarczę Wschód

MSWiA wskazuje również, że obowiązujące dotychczas rozporządzenie ułatwiło służbom prowadzenie działań związanych z ochroną granicy państwowej, zapewniając tzw. bufor o odpowiedniej szerokości, na obszarze którego nie mogą przebywać osoby nieuprawnione.

Przedłużenie obowiązywania dotychczasowych zasad wpłynie pozytywnie na efektywność ochrony polsko-białoruskiej granicy państwowej oraz na podniesienie poziomu bezpieczeństwa, zarówno funkcjonariuszy i żołnierzy pełniących służbę w ochronie granicy państwowej, jak i osób postronnych – uzasadnia ministerstwo.

Zwraca też uwagę, że „w związku z aktualnie prowadzonymi pracami związanymi z budową i modernizacją Zintegrowanej Zapory Inżynieryjnej, stanowiącej II linię ochrony fizycznej lądowego odcinka granicy państwowej z Białorusią, a także planowanym rozpoczęciem prac związanych z realizacją przedsięwzięć w ramach programu „Tarcza Wschód”, przedmiotowe regulacje przyczynią się do sprawnego prowadzenia planowanych prac oraz pomogą zapewnić bezpieczeństwo podczas realizacji programu”.

Nowe rozporządzenie ma obowiązywać od 1 września 2026 r. na okres kolejnych 90 dni.

Czytaj też w LEX: Dostęp do informacji publicznej w obszarze obronności i ochrony infrastruktury krytycznej >