Środowisko prawnicze popiera planowane przez rząd rozdzielenie funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. To jednak dopiero pierwszy krok w procesie odpolitycznienia tej instytucji. Zmiany są konieczne, tyle że kontrowersje budzi choćby sposób wyłaniania kandydatów. Istotne jest też, aby prokuratura mogła dysponować odrębnym budżetem, niezależnym od politycznego widzimisię.

Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące odwołania prokuratora Dariusza Barskiego zostało skierowane do wadliwie oznaczonych podmiotów, w tym osób, które w ogóle nie uczestniczyły i nie były stroną postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zostało wydane przez sędzię Krystynę Pawłowicz, która podlegała wyłączeniu z mocy prawa. Zatem jest pozbawione cech aktu stosowania prawa, a tym samym nie może wywoływać skutków prawnych.

TSUE pozbawił banki możliwości domagania się waloryzacji roszczeń. To czwarte rozstrzygnięcie Trybunału dotyczące roszczeń banków, związane z tym, że banki miały wątpliwości, czy w słynnym wyroku z czerwca 2023 r. rozstrzygnął o waloryzacji kapitału. Konsumenci zyskali dodatkowe narzędzie i argumenty pozwalające skutecznie odpierać takie roszczenia - wskazują prawnicy frankowiczów. Innego zdania są ci z banków.

W związku z nieprawidłowościami, a zwłaszcza niegospodarnością, według zaleceń po kontroli Najwyższej Izby Kontroli, Ministerstwo Sprawiedliwości rozpoczęło 22 stycznia 2024 r. kontrolę w Akademii Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie. Chodzi o sprawdzenie, czy prawidłowo wydawano pieniądze z Funduszu Sprawiedliwości na rzecz tej uczelni.

Od 2017 r. samorząd sędziowski jest pomijany w procesie powoływania prezesów sądów, a wyłączna kompetencja w tym zakresie została przyznana poprzedniemu ministrowi sprawiedliwości. W ocenie obecnego ministra sprawnie działający samorząd sędziowski winien stać się w przyszłości jednym z najważniejszych gwarantów niezależności sądownictwa, a między sędziami orzekającymi w danym sądzie a osobami pełniącymi funkcje prezesów czy wiceprezesów musi być zaufanie.

Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia ma charakter wyjątkowy. A zatem powinno być stosowane, gdy ranga zarzutów kasacyjnych i wysoki stopień ich uprawdopodobnienia prowadzi do wniosku, że wykonywanie kary, przed rozpoznaniem kasacji, spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki i tym samym łączyłoby się z wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skazanego – taką linię orzeczniczą przyjął Sąd Najwyższy w Izbie Karnej.

Każdy z osadzonych ma obowiązek spożywać posiłki podawane mu w zakładzie karnym. Przymusowe dokarmianie osadzonego stosuje się wyłącznie w razie zagrożenia życia. Sąd penitencjarny ma prawo zezwolić także na przymusowe wykonanie zabiegu w razie samouszkodzenia więźnia. Zgody sądu wymaga również przymusowe leczenie odwykowe – od narkotyków i alkoholu.

Prezydent, stosując akt łaski, każdorazowo musi przestrzegać zasady proporcjonalności bacząc, aby nie doszło do nadmiernej wtórnej wiktymizacji przy ocenie dopuszczalnej ingerencji w prawo pokrzywdzonego, która musi być konieczna w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej – twierdzi Piotr Starzyński, adwokat, członek Rady Programowej Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw.

Osoby, które w sądach walczą o unieważnienie umowy kredytu frankowego zazwyczaj wygrywają. W gorszej sytuacji są jednak kredytobiorcy, którzy najpierw wzięli kredyt w złotówkach, potem przewalutowali go na franki szwajcarskie, a teraz wnioskują o unieważnienie umowy. W ich przypadku wygrana też jest możliwa - tak uważają prawnicy i przedstawiają różne rozwiązania.

Komisja Europejska oczekuje konkretnych propozycji i projektów ustaw, nawet jeśli istnieje groźba weta prezydenta – wynika ze spotkania ministra sprawiedliwości prokuratora generalnego Adama Bodnara z komisarzem UE ds. sprawiedliwości Didierem Reyndersem. Realizacja kamieni milowych jest warunkiem przyznania Polsce środków z Krajowego Planu Odbudowy, co zbliża nasz kraj do powrotu na tory praworządności.

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało założenia do ustawy Prawo o prokuraturze. Wprowadzone zostanie ponowne rozdzielenie funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, którego na sześcioletnią kadencję będzie powoływał Sejm za zgodą Senatu. Kandydatów będzie mógł zgłaszać także prezydent, marszałek Sejmu, posłowie, senatorowie, prokuratorzy i obywatele.

Reforma Krajowej Rady Sądownictwa jest teraz najpilniejszym tematem. W Ministerstwie Sprawiedliwości regularnie zbiera się zespół ds. przywracania praworządności. Ostatnio spotkał się 16 stycznia, kolejny termin wyznaczony jest w przyszłym tygodniu. Są to cotygodniowe spotkania z sędziami, które mają doprowadzić, aby projekt znalazł poparcie środowiska. Nie wszystkie propozycje spotkały się z aprobatą sędziów.

O 20 procent będzie miała obniżone uposażenie sędzia w stanie spoczynku, która naraziła sprzedawcę książek na straty wynoszące 30 zł. Obniżenie uposażenia orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na rok. Jest to drugi wyrok w tej samej sprawie tego samego sędziego, tym razem z zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Minister Sprawiedliwości wystąpił w poniedziałek do kolegium Sądu Apelacyjnego w Poznaniu o wyrażenie opinii w sprawie odwołania z pełnionych funkcji sędziego SA Mateusza Bartoszka (pełniącego funkcję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu) oraz sędziów SA Przemysława Radzika i Sylwii Dembskiej pełniących funkcje Wiceprezesów Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. We wtorek kolegium sądu pozytywnie zaopiniowało wniosek.

W moim przekonaniu Maciej Wąsik i Mariusz Kamiński mają mandaty poselskie, gdyż Izba Kontroli uchyliła decyzję pana marszałka o wygaśnięciu ich mandatów - powiedziała prof. Małgorzata Manowska, I Prezes SN. Drugie orzeczenie Izby Pracy w tej sprawie dotyczy tylko posła Kamińskiego, to po pierwsze, a po drugie - zostało wydane w warunkach nieważności, gdyż ta kwestia była objęta powagą rzeczy osądzonej – ocenia prof. Manowska. Z taką argumentacją nie zgadza się m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich.

Adwokat Radosław Baszuk, profesor Zbigniew Ćwiąkalski, prokurator Iwona Palka, prokurator Krzysztof Parchimowicz, adwokat Mikołaj Pietrzak - to nowi doradcy społeczni Prokuratora Generalnego i ministra Adama Bodnara. Będą oni współpracować z Prokuratorem Generalnym w sprawie bieżącego funkcjonowania prokuratury.

Sędziowie chcą zajmować się powierzonymi im sprawami merytorycznymi, bo w sprawach ustrojowych wszystko jest już jasne. Oczekiwane byłoby wypracowanie takiego modelu wymiaru sprawiedliwości, by niezależnie od tego kto sprawuje władzę polityczną, działał on sprawnie i nie generował orzeczeń, które na tle Konwencji Praw Człowieka uchodzą za rozstrzygnięcia naruszające prawa stron do rzetelnego procesu – mówi sędzia Bohdan Bieniek z Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów rozpoznał istotne zagadnienie prawne. Okoliczności określone w ustawie o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa - mogą stanowić przesłankę do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej również w sytuacji, gdy miały miejsce przed wejściem w życie tej ustawy.

Nie ma mowy, aby w Polsce zalogował się podwójny system prawny - stwierdził premier Donald Tusk. - Pan prezydent ma swój udział od 2015 roku w dewastacji rządów prawa i ładu prawnego w Polsce. Przywracamy rządy prawa i przywracamy rządy konstytucji – podkreślił premier. Ci, którzy stawiają opór i mówią, że eskalujemy napięcie, stawiają zarzut absurdalny.

„Starzy" sędziowie Izby Cywilnej SN wzywają do zawieszenia działalności Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. A także - powstrzymania się od dokonywania czynności orzeczniczych przez osoby powołane do pełnienia urzędu przez neoKRS.