Surowsza odpowiedzialność za ataki na funkcjonariuszy, nowe kwalifikowane typy przestępstw związanych z organizowaniem nielegalnego przekraczania granicy oraz wyższe grzywny za nielegalne przekroczenie granicy. Rada Ministrów przyjęła przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt zmian w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń, który ma zwiększyć bezpieczeństwo funkcjonariuszy i skuteczniej zwalczać przestępczość graniczną.

W Monitorze Polskim opublikowano we wtorek 10 listopada br. uchwałę Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK, wprowadzającą zmiany w regulaminie Trybunału Konstytucyjnego. Jak wskazano w jej uzasadnieniu, mają wzmocnić rolę sędziów TK, zgodnie z zasadą, że prezes Trybunału ma być „pierwszym wśród równych sobie sędziów”. Przykładowo Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK będzie wyrażało opinie w zakresie sprawozdania Dyrektora Kancelarii Trybunału z wykonania budżetu. Z kolei prezes będzie miał obowiązek zwołania posiedzenia Zgromadzenia, w ciągu 14 dni od dnia złożenia takiego wniosku przez co najmniej 5 sędziów TK. Będzie też musiał poruszone przez nich kwestie wprowadzić do porządku posiedzenia.

Do pisma procesowego wnoszonego za pośrednictwem portalu informacyjnego nie dołącza się jego odpisów osobom uczestniczącym w postępowaniu - tak brzmi najnowsza uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Jest to odpowiedź na pytanie o stosowaniu obowiązującej od 1 marca 2027 roku nowej procedury składania e-pism procesowych.

Drakońskie kary dyscyplinarne, osłabienie niezależności, wybór prokuratora generalnego przez Sejm zwykłą większością głosów, co może skutkować upolitycznieniem stanowiska, pogorszenie sytuacji zawodowej prokuratorów w stosunku do sędziów, a także spłaszczenie struktury prokuratury, które doprowadzić może do likwidacji miejsc pracy - to w ocenie Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP główne bolączki projektu ustawy Prawo o ustroju prokuratury.

Sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego wymusiła, także na politykach, pewne przemyślenia i propozycje. PSL zbiera właśnie grupę poparcia dla projektu zakładającego tzw. reset konstytucyjny. Nie jest to nic nowego, bo propozycja swoistego odbudowania Trybunału na nowo pojawiła się m.in. we wrześniowym raporcie Fundacji im. Stefana Batorego. To, w ocenie konstytucjonalistów, może być słabym punktem: z jednej strony - zebranie potrzebnej większości dla propozycji, z drugiej - „masowe” wysłanie w stan spoczynku obecnych sędziów TK, zarówno starych, jak i nowych.

W listopadzie Trybunał Konstytucyjny miał zająć się dwoma sprawami gospodarczymi, dotyczącymi obowiązku zwrotu pomocy covidowej (sygn. P 5/25) oraz pierwszeństwa Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w zaspokojeniu roszczeń z masy upadłości banku (sygn. P 1/25). Nie wiadomo, czy i w jakim składzie TK wyda orzeczenia. Póki co pierwsza z rozpraw została zdjęta z wokandy.

W Trybunale Konstytucyjnym powstał związek zawodowy – NSZZ „Solidarność” w TK. Jego przewodniczącym jest Kamil Niedbała, szef gabinetu prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Jak sam podkreślił, celem organizacji jest ochrona pracowników, którzy znaleźli się w sytuacji, gdy w ich miejscu pracy panuje napięta atmosfera, a oni nie wiedzą, co robić, czyje polecenia wykonywać i czego mogą się spodziewać. Do utworzenia zakładowej organizacji NSZZ „Solidarność” potrzebnych jest minimum 10 osób zatrudnionych w danym zakładzie pracy. Liczbę pracowniczych etatów szacowano na ok. 120.

Policjanci, którzy powstrzymali w Krakowie 24-letniego zamachowca, zachowali się bohatersko i profesjonalnie. Jak najszybciej powinny zostać jednak wzmocnione procedury chroniące funkcjonariuszy w tego typu akcjach. Chodzi o to, by policjant miał wprost wskazane w przepisach, że gdy ma do czynienia z osobą strzelającą do przypadkowych osób, która np. po wyjściu z samochodu wyciąga broń, powinien ją natychmiast zneutralizować, bez ostrzeżeń i bez poleceń – pisze Jacek Kudła, biegły sądowy z zakresu czynności operacyjno-śledczych.

Procedowany obecnie w Sejmie projekt nowelizacji procedury karnej, będący próbą przeforsowania zmian z ustawy zawetowanej w marcu przez prezydenta, przewiduje poszerzenie i doprecyzowanie uprawnień oskarżonego do pomocy tłumacza. Jednak zarówno obecne przepisy, jak i te przygotowywane, nie precyzują, jaki tłumacz ma wspierać cudzoziemca – przysięgły z listy prowadzonej przez ministra sprawiedliwości, czy każdy, kto zadeklaruje, że zna dany język. To budzi spory i wątpliwości z punktu widzenia gwarancji rzetelnego postępowania i procesu.

Prezydent ma obowiązek przestrzegać Konstytucji. Osoby, które zarzucają mu jej naruszenie, również. Kryzys dotyczący Trybunału Konstytucyjnego mieści się w obszarze jego ustrojowej odpowiedzialności. Nie można więc wymagać, aby prezydent traktował taki spór jako sprawę, która go nie dotyczy. Z kolei nietykalność głowy państwa nie może zależeć od tego, kto w danym sporze uważa, że ma rację – pisze dr Szymon Syp, adwokat, finalista konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra 2016.

Polska nadal jest w szoku po wydarzeniach, do których doszło 7 listopada br., w Krakowie. 24-latek zastrzelił sześć osób, a w sumie 16, razem z nim, zostało rannych. W jego rodzinnym domu znaleziono ciała jego bliskich. Mężczyzna zmarł w poniedziałek, 9 listopada w szpitalu. Śledztwo prokuratorskiego nadal trwa, będą badane motywy i jego ewentualne powiązania. Co grozi w Polsce sprawcy masowej strzelaniny? Przede wszystkim nadal obowiązuje przepis umożliwiający sądowi orzeczenie zakazu warunkowego zwolnienia, co w praktyce oznacza bezwzględne dożywocie.

Wszystkie wyroki Trybunału Konstytucyjnego, korzystne dla obywateli, nie zostały opublikowane. Stwierdzały one niekonstytucyjność przepisów ograniczających prawa obywateli, np. wyrok dotyczący osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę, wyrok dotyczący opiekunów osób z niepełnosprawnościami uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego oraz ofiar tzw. ulgi meldunkowej. Eksperci podkreślają, że skutki konfliktu wokół Trybunału ponoszą obywatele, a ulga meldunkowa to jedna z najciemniejszych kart w najnowszej historii polskiego systemu podatkowego.

Radca prawny nie ponosi winy za to, że prokurator umorzył postępowanie karne w sprawie popełnienia przez szpital błędu medycznego. Ale jako pełnomocnik skarżącego nie może odmówić wydania poszkodowanemu klientowi na jego wniosek, po zakończeniu stosunku prawnego, otrzymanych od niego dokumentów oraz pism procesowych w sprawach, do których był umocowany.

W opiniowaniu mamy kolejny projekt zmian prawa spadkowego w zakresie testamentów, m.in. ustnego i wojskowego, i szkoda, że ustawodawca przy okazji nie zdecydował się na poprawę przepisów dotyczących choćby dziedziczenia ustawowego. Krąg potencjalnych spadkobierców jest nadal zbyt duży, co jest szczególnie problematyczne, gdy po spadkodawcy pozostają same długi lub długi te przekraczają wartość majątku - mówi sędzia Katarzyna Wręczycka z Sądu Okręgowego we Wrocławiu, członkini Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia. W jej ocenie warto byłoby również rozważyć odejście od testamentów własnoręcznych.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał się za niewłaściwy do rozpoznania zażaleń Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego na zarządzoną przerwę w czynnościach służbowych. SN przekazał sprawę Trybunałowi Konstytucyjnemu „jako odrębnemu organowi władzy sądowniczej w Rzeczpospolitej Polskiej”.

Prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował, że podpisał pierwszych sześć wezwań do zapłaty kierowanych do kilku sędziów Sądu Najwyższego, powołanych od 2018 r., czyli przy udziale kwestionowanej przez rząd i dużą część prawników poprzedniej Krajowej Rady Sądownictwa. Zrobił to w ramach regresowych spraw cywilnych. Zapewnił też, że cały czas rośnie łączna kwota zasądzana przez Trybunał w Strasburgu w związku z orzeczeniami tzw. neo-sędziów.

Senat przyjął ustawę, która umożliwia leczenie antyretrowirusowe osób zakażonych HIV w ramach programów polityki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Fundusz zapłaci też za leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV) u więźniów. Kilka miesięcy temu te przepisy zawetował prezydent.

W piątek Sejm przyjął ustawę dopuszczającą aborcję w przypadku ciężkiej wady płodu, a więc przywracającą trzecią przesłankę, którą Trybunał Konstytucyjny sześć lat temu uznał za niekonstytucyjną. Przychylił się także do zniesienia przepisów karnych dotyczących pomocnictwa. Otwarte pozostaje pytanie, czy prezydent zdecyduje się podpisać nową regulację.

Senat nie widział konieczności wprowadzania poprawek do tzw. ustawy praworządnościowej. Jej celem - według autorów - jest uregulowanie statusu sędziów powołanych po 2017 r. W najgorszej sytuacji znajdą się ci, którzy przyszli spoza zawodu - będą mogli zostać referendarzami lub ubiegać się o wpis np. na listę adwokatów lub radców. W Sejmie przepadły dwa wnioski o odrzucenie projektu w całości - PiS i Rozwój Plus. Nowela zakłada też zniesienie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, miałoby to nastąpić „z dniem wejścia w życie ustawy”, podobnie jak wygaszenie kadencji jej prezesa.

Sędzia, prowadząc samochód, nie zatrzymał się na skrzyżowaniu i nie przepuścił busa osobowego, choć ten miał pierwszeństwo przejazdu. Tym samym spowodował wypadek drogowy, w którym ucierpiało siedem osób. Sąd I instancji nie pozwolił na uchylenie sędziemu immunitetu, ale w II instancji orzeczono inaczej. Sprawca wypadku odpowie przed sądem karnym. Sąd powszechny musi teraz ocenić, czy doszło do przestępstwa.