Lex ODO Oferta specjalna - VII 2026
Zmień język strony
Prawo.pl

Prawnicy i sądy

Zobacz więcej artykułów w Prawnicy i sądy
Damian Flisak
Temat dnia

Przejdź do artykułu: Prawnik musi być odporny na halucynacje AI

Damian Flisak
Bezpieczne korzystanie z AI przez prawników wymaga przyjęcia zasady kontrolowanego i świadomego podejścia do technologii. W praktyce oznacza to odejście od spontanicznego testowania kolejnych narzędzi pojawiających się na rynku na rzecz korzystania z rozwiązań wcześniej ocenionych pod kątem prawnym, technicznym i organizacyjnym – pisze dr Damian Flisak, radca prawny.
Katarzyna Gajda Roszczynialska

Przejdź do artykułu: Prof. Gajda-Roszczynialska: Asesura może nadal budzić wątpliwości konstytucyjne, rozważamy możliwe opcje

Instytucja asesora może nadal budzić wątpliwości konstytucyjne, więc pracując nad systemowym uregulowaniem dojścia do urzędu sędziego, rozważamy możliwe opcje. Praktycznym problemem jest to, że asesorzy stają się kartą przetargową w sporach politycznych, co pokazuje szereg przykładów z ostatnich lat. Rozwiązaniem nie jest ich uwzględnienie w Konstytucji i wprowadzenie „niezawisłości asesora”, konieczne jest zaproponowanie nowoczesnych rozwiązań zgodnych ze standardami europejskimi – mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do Spraw Zreformowania Zasad Dostępu do Urzędu Sędziego.
franki banknoty

Przejdź do artykułu: Ustawa frankowa już obowiązuje. Pozew bankowi doręczony, rat kredytu nie trzeba płacić

Pozew doręczony bankowi z automatu wstrzyma konieczność uiszczania przez frankowicza rat kredytu, a bank nie będzie mógł tego traktować jako niewykonywanie lub nienależyte wykonanie umowy kredytu - to jedna z głównych zmian wprowadzonych tzw. ustawą frankową, która od piątku obowiązuje. Co więcej, sądy będą miały większe możliwości w zakresie posiedzeń niejawnych, a zdalne przesłuchanie świadka będzie możliwe nawet wtedy, gdy strona zgłosi sprzeciw. Prawnicy nowe rozwiązania co do zasady chwalą, choć podkreślają, że są spóźnione.
prawnik paragraf

Przejdź do artykułu: Nowela adwokacka wraca do Sejmu, Senat przywrócił "akademików" w komisjach egzaminacyjnych

Senat zaproponował w sumie 18. poprawek do nowelizacji ustawy Prawo o adwokaturze. Chce m.in. przywrócenie udziału naukowców/przedstawicieli uniwersytetów w komisjach egzaminacyjnych - o co apelowali dziekani uczelni. Kolejna poprawka dotyczy wykreślenia z noweli przepisu przewidującego m.in. grzywnę do 200 tys. zł za nieuprawnione gromadzenie i udostępnianie informacji z listy adwokatów, bez zgody okręgowej rady adwokackiej lub NRA. Przypomnijmy ustawa doprecyzowuje definicję świadczenia pomocy prawnej i m.in. obejmuje adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych.
15 Lat Rising Stars 2026

Przejdź do artykułu: Do 20 września prawnicy mogą się zgłaszać do 15. edycji Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra

Do 20 września br. można zgłaszać prawniczki i prawników do 15., jubileuszowej edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra. Podstawowe kryteria to wiek do 35. roku życia oraz łączenie zawodowej pasji z dorobkiem naukowym, biegłością w stosowaniu nowych technologii, dbałością o jakość polskiego prawa i działalnością pro bono. To wyjątkowa już 15. edycja konkursu, organizowanego przez Wolters Kluwer Polska.

Polecamy książki prawnicze

Prawnicy i sądy - najnowsze

paragraf nowe technologie

Senat chce poprawek w ustawie wzmacniającej sądowy nadzór nad kontrolą operacyjną

Uchwalona w miniony piątek ustawa mająca wzmocnić nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną wróci jednak do Sejmu z kilkoma ważnymi poprawkami Senatu. To zaproponowane przez byłego rzecznika praw obywatelskich i ministra sprawiedliwości Adama Bodnara zmiany mające zwiększyć obowiązki informacyjne organów występujących o sądową zgodę, a później prowadzące kontrole operacyjne. Pozostaną jednak pytania o realność wprowadzenia nowych procedur, ale trzeba odnotować rządową zapowiedź wzmocnienia warszawskiego sądu okręgowego, który jako jedyny ma wydawać takie zgody.
zbigniew kapinski

I Prezes SN: Minister podważa zaufanie do sędziów

Wyrażam oburzenie i zarazem zaniepokojenie systematycznym i przewlekłym budowaniem narracji przez Pana Ministra, która nie tylko posiada wyraźne zabarwienie polityczne, lecz przede wszystkim godzi w stabilność i porządek konstytucyjny w Polsce - oświadczył I Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński. W ten sposób skrytykował ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, który miał "budować obraz fałszywej rzeczywistości". - Działania te nie mają nic wspólnego z merytoryczną dyskusją o wymiarze sprawiedliwości - dodał prezes.
komornik egzekucja

SN: Radca działał jak komornik, ale samowolnie. Nie poniesie kary

Jeszcze przed wniesieniem kasacji upłynął pięcioletni okres karalności zarzuconego radcy prawnemu przewinienia dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy nie może więc rozpoznać kasacji wniesionej na niekorzyść przez pełnomocnika pokrzywdzonego. Radca miał naruszyć obowiązek wykonywania czynności zawodowych rzetelnie i uczciwie, zgodnie z prawem, zasadami etyki zawodowej oraz dobrymi obyczajami.
paragraf ksiazki lupa

Ustawa o większym nadzorze nad kontrolą operacyjną na finiszu, ale problemy raczej nie znikną

Kilka dni temu Sejm uchwalił ustawę nowelizującą kilka ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną. Szybko, bo już na trwającym posiedzeniu, ustawą zajmuje się Senat. Może więc niedługo wejść w życie. Są jednak wątpliwości, czy rozwiąże ona problemy związane z niejawnym zbieraniem informacji przez policję i inne służby. Otwarte jest przede wszystkim pytanie, czy zniknie zarzut, że sądowy nadzór w tym zakresie jest często fikcją.
temida mlotek

Sądowi asesorzy do likwidacji? W Komisji Kodyfikacyjnej analiza, czy ich zastąpić

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, w pracach nad modelem dojścia do zawodu sędziego, analizuje, czy i w jaki sposób zastąpić asesorów sądowych. Rozważane jest m.in. wprowadzenie stażu w wymiarze sprawiedliwości jako wymogu do rozpoczęcia aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, a także mechanizmu umożliwiającego weryfikację, czy dany prawnik powinien być sędzią. Rozmówcy Prawo.pl są w tym zakresie podzieleni. Część uważa, że z asesury można zrezygnować, część, że to psucie systemu, który dobrze działa.
mlotek zlotowki

Kolejny „inflacyjny” projekt - opłaty karne wzrosną kilkukrotnie

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje zmianę przepisów określających wysokości opłat w sprawach karnych. Jeśli wejdą w życie, skazany na karę pozbawienia wolności do pół roku będzie musiał zapłacić 800 zamiast obecnych 120 zł, a na grzywnę - co najmniej 200 zł zamiast obecnych 30. Podobnie, czyli ponad sześciokrotnie, mają wzrosnąć także inne opłaty wymagane w sprawach karnych – także za składane wnioski. A opłata kancelaryjna za zaświadczenia i inne dokumenty, wydawane na wniosek - z 6 zł za każdą stronę na 50 zł za każde rozpoczęte 10 stron.
temida mlotek

Pierwszy akt mianowania asesora z kontrasygnatą premiera, kolejne podpisy wkrótce?

Premier Donald Tusk podczas specjalnej konferencji podpisał pierwszy akt mianowania asesora sądów powszechnych, powołanego przez prezydenta Karola Nawrockiego 28 lipca br. Zapowiedział też podpisanie pozostałych, podkreślając, że taki wymóg wynika z Konstytucji. Zaznaczył, że nie chodzi o jego satysfakcję, lecz o to, by nikt nie kwestionował orzeczeń wydawanych przez tych asesorów. Dodał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym taka kontrasygnata nie jest potrzebna, jest efektem czegoś „na kształt politycznego spisku” mającego na celu łamanie Konstytucji.
waga mlotek prawnik

W ramach śledztwa zablokowano strony portalu Lexspace

Prokuratura Okręgowa w Krakowie, w ramach prowadzonego śledztwa, zablokowała strony portalu Lexspace. Chodzi o postępowanie wszczęte po zawiadomieniu samorządu radców prawnych. Sprawa, jak informowała Krajowa Rada Radców Prawnych, dotyczy możliwego podszywania się pod prawników i wprowadzania użytkowników w błąd. Miały też pojawiać się sygnały o wykorzystywaniu danych radców bez ich wiedzy i zgody.
Damian Flisak

Korzystanie z narzędzi AI przez prawników wymaga oceny ryzyka

Sztuczna inteligencja na stałe zadomowiła się w arsenale narzędzi wspierających pracę prawników. W praktyce coraz trudniej wskazać obszar świadczenia pomocy prawnej, który pozostawałby całkowicie poza zakresem jej potencjalnego zastosowania. Specyfika zawodu prawnika sprawia jednak, że korzystanie z AI wiąże się z istotnymi ryzykami – pisze dr Damian Flisak, radca prawny.
temida wiezienie kraty

SN: Dobro aresztowanej w ciąży i jej dziecka przemawia za zmianą sądu

Oskarżona w zaawansowanej ciąży nie może być transportowana na proces 500 km. W takiej sytuacji pojawiłyby się trudności związane z długotrwałym konwojem, co przede wszystkim stanowiłoby dla oskarżonej ryzyko w okresie zbliżającego się porodu. Wobec tego Izba Karna Sądu Najwyższego postanowiła przekazać sprawę aresztowanej do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu.
temida euro dolary mlotek kajdanki

Kredytobiorcy w euro i dolarach też mogą iść do sądów

Wejście w życie ustawy frankowej może pośrednio wpłynąć na wzrost liczby postępowań dotyczących kredytów w innych walutach niż frank szwajcarski. Mechanizm działania klauzul przeliczeniowych w przypadku kredytów w CHF i w innych walutach jest tożsamy i do tej pory linia orzecznicza była podobna.
Katarzyna Gajda Roszczynialska

Prof. Gajda-Roszczynialska: Już wkrótce projekt regulujący status i pozycję aplikantów KSSiP

Jako zespól planujemy, że we wrześniu gotowy będzie pierwszy projekt przygotowany w ramach kompleksowych prac nad modelem dojścia do urzędu sędziego. Chcemy poprawić sytuację aplikantów KSSiP, m.in. w zakresie możliwości dodatkowego zatrudnienia i zajęcia, urlopów wychowawczych, a także tacierzyńskich oraz macierzyńskich, ubezpieczenia wypadkowego, nowego modelu stypendium czy ulgowych przejazdów - mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.
paragraf ksiazki

Biegli rewidenci i doradcy podatkowi chcą opiniować kandydatów na biegłych

Jeśli zostanie uchwalona i wejdzie w życie nowa ustawa o biegłych sądowych i instytucjach opiniujących, o nadaniu ekspertowi takiego statusu decydować będzie niezależna komisja certyfikacyjna. A jedną z najbardziej dyskutowanych kwestii, w ramach trwających właśnie konsultacji projektu, jest skład tego organu. Projekt wymienia szereg instytucji i organizacji, które miałyby wskazywać członków komisji, ale nie ma na tej liście biegłych rewidentów i doradców podatkowych, o co zabiegają samorządy tych zawodów.
prawnik paragraf

Wpis do rejestru mediatorów bez egzaminu? Rząd przyjął projekt

Rząd przyjął projekt ustawy o mediatorach sądowych, instytucjach szkolących w zakresie mediacji i Krajowym Rejestrze Mediatorów. Regulacja poprawiana była kilkukrotnie, na ostatniej prostej zrezygnowano m.in. z konieczności uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu specjalizacyjnego. Powiększyła się też - o profesorów i doktorów nauk prawnych - grupa osób, które nie będą musiały przechodzić przez szkolenie specjalizacyjne. Minister sprawiedliwości będzie mógł także powołać 9-osobową Radę Mediacyjną, która miałaby mu doradzać. Przepisy mają obowiązywać od 1 września 2027 r.
dozor elektroniczny obraczka

Dozór elektroniczny będzie częściej stosowany? Projekt przyjęty przez rząd

Rząd przyjął właśnie projekt nowelizacji Kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym o dozór elektroniczny będą mogli wnioskować skazani na karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż trzy lata, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż półtora roku. Co ciekawe, część sądów uważa, że takie rozwiązanie nie jest dobre i nie gwarantuje skuteczności resocjalizacji. Może też być niesprawiedliwe z punktu widzenia samych skazanych, a dodatkowo obciążyć wydziały penitencjarne.
waldemar zurek

„Prawnicy dla Polski” mają przeprosić ministra Żurka ws. rzekomego obraźliwego gestu

Sąd Okręgowy w Gliwicach zakazał Stowarzyszeniu „Prawnicy dla Polski” rozpowszechniania w mediach społecznościowych oraz publikowania w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób treści sugerujących, że obecny minister Waldemar Żurek 11 stycznia 2020 r., w trakcie Marszu Tysiąca Tóg, pokazał obraźliwy gest w postaci środkowego palca. Co więcej, nakazał jego przeprosiny i zasądził na jego rzecz 20 tys. zł. Wyrok jest nieprawomocny.
Dariusz Kluczkowski

Referendarz sądowy 2.0 – czyli jaki?

Deregulacja 2.0 po raz kolejny uruchamia dobrze znany mechanizm: gdy trzeba odciążyć sędziów, ustawodawca zastanawia się, które sprawy można przekazać referendarzom sądowym. Sam kierunek nie jest błędny. Problem polega na tym, że od lat rozszerzaniu ich kompetencji nie towarzyszy równie konsekwentna reforma statusu zawodowego - Dariusz Kluczkowski, referendarz z Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy i członek Stowarzyszenia Lex Iusta.
szczepienie strzykawka mezczyzna

Polska złożyła apelację od wyroku ws. Pfizera

Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra zdrowia, wniósł apelację od wyroku Francuskojęzycznego Sądu Pierwszej Instancji w Brukseli z 1 kwietnia 2026 r. Wynika z niego, że Polska musi odebrać od amerykańskiego koncernu Pfizer szczepionki przeciwko COVID-19 i zapłacić firmie 5,6 mld zł.
prawnik waga paragraf

Prezydent ułaskawił trzy osoby

Prezydent Karol Nawrocki wydał w poniedziałek trzy postanowienia w zakresie zastosowania prawa łaski. Chodzi o Adama Borowskiego, Piotra "Starucha" Staruchowicza oraz Piotra Pytla.
nsa naczelny sad administracyjny warszawa

NSA po stronie doradców podatkowych i pełnomocników w sprawie e-doręczeń

Jeśli profesjonalny pełnomocnik podatnika wskazał w pełnomocnictwie organom skarbowym adres do doręczeń elektronicznych, to ma on znaczenie zasadnicze. Nie zmienia tego adresu nawet późniejsza zgoda na korzystanie z e-urzędu skarbowego. Organ może próbować doręczyć pełnomocnikowi pismo w systemie e-urząd skarbowy, ale jeśli pełnomocnik go nie odebrał, to organ powinien skorzystać z adresu wskazanego przez niego w pełnomocnictwie. Takie korzystne orzeczenie wydał w poniedziałek Naczelny Sąd Administracyjny w siedmioosobowym składzie.

Aktualności

Opinie

Zmiany w prawie

Pytania i odpowiedzi

Orzeczenia