PIT 2027 - wyższe podatki dla programistów i wspólników
Rząd przyjął projekt zmian w PIT i ryczałcie, które mają ograniczyć możliwość optymalizacji. Zgodnie z projektem, wspólnik zapłaci wyższą stawkę ryczałtu od najmu i dzierżawy np. nieruchomości czy znaku towarowego na rzecz spółki. Z kolei osoby rozliczające IP Box (stawka 5 proc. podatku) zostaną objęte danina solidarnościową. Zrezygnowano natomiast z planowanego wcześniej kontrowersyjnego wymogu zatrudnienia w ryczałcie i IP Box.
Rząd przyjął we wtorek projekt nowelizacji ustaw o PIT, CIT i ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych (projekt nr UD 116), będący "odpowiedzią na bieżące potrzeby w zakresie uszczelnienia systemu podatkowego". To kolejna już wersja projektu, który został przedstawiony po raz pierwszy we wrześniu 2025 r. i od tego czasu był już kilkakrotnie modyfikowany.
- Zmiany odczują przede wszystkim wspólnicy spółek, którzy płacą ryczałt od najmu i dzierżawy na rzecz tych spółek. Wyższa stawka obejmie zarówno najem nieruchomości jak i dzierżawę znaku towarowego na rzecz podmiotów powiązanych. Projekt zakłada też, że osoby rozliczające IP Box zapłacą daninę solidarnościową, jeśli ich roczne dochody przekraczają milion złotych. Ta zmiana może być istotna dla programistów. W praktyce oznacza to, że osoba rozliczająca IP Box (stawka 5 proc. PIT) po przekroczeniu progu miliona złotych dochodów zapłaci od nadwyżki 4 proc. daniny solidarnościowej - mówi Grzegorz Grochowina, szef Zespołu Zarządzania Wiedzą w Departamencie Podatkowym w KPMG w Polsce.
Przewodnik po zmianach w Ordynacji podatkowej od 1.10.2026 r. - czytaj w LEX >
- Należy też zwrócić uwagę na bardzo kontrowersyjne propozycje, które nie znalazły się ostatecznie w projekcie. W najnowszej wersji zrezygnowano m.in. z warunku zatrudniania pracowników przez osoby rozliczające się IP Box i stawką ryczałtu 8,5 proc. Nie będzie też planowanego wcześniej ograniczenia ulgi mieszkaniowej i zmian, które miały ograniczyć sprzedaż bez podatku poleasingowego samochodu przekazanego w darowiźnie członkowi rodziny - dodaje.
Zmiany w IP Box i ryczałcie
Przyjęty przez rząd projekt wprowadza w ustawie ryczałtowej stawkę 17 proc. ryczałtu z tytułu umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze zawartej z podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT (spółki osobowej i kapitałowej, w której są wspólnikami, członkami zarządu, itp.). Nie będzie to dotyczyć prac chronionych prawem autorskim.
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że chodzi o ukrócenie optymalizacji polegających na tym, że np. wspólnik spółki z o.o., który jest właścicielem znaku towarowego, wydzierżawia go spółce. Spółka odlicza te wydatki jako koszt uzyskania przychodu, a wspólnik płaci niski ryczałt według stawek 8,5 proc. i – od nadwyżki ponad 100 tys. zł – 12,5 proc. - Gdyby świadczenia te były wypłacane w postaci dywidendy, podatnik opodatkowałby je stawką 19 proc., która dodatkowo nie stanowiłaby dla spółki kosztu podatkowego - w rezultacie obie strony uzyskują korzyść podatkową poprzez zastąpienie dywidendy wynagrodzeniem za dzierżawę znaku towarowego – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Rząd chce też opodatkować stawką 15 proc. ryczałtu przychody z najmu powyżej 100 tys. zł (prywatnego, jak i w ramach działalności gospodarczej) świadczonego na rzecz podmiotów powiązanych. Obecnie od nadwyżki ponad 100 tys. zł płaci się 12,5 proc.
Legislacja podatkowa pod kontrolą - sprawdź, na jakim etapie są projekty zmian >
- Po zmianach stawka 8,5 proc. będzie miała zastosowanie do przychodów z najmu do kwoty 100 tys. zł niezależnie od tego, czy przychody te będą uzyskiwane od podmiotu powiązanego czy też nie. Natomiast nadwyżka przychodów powyżej 100 tys. zł będzie opodatkowana stawką 12,5 proc. albo stawką 15 proc. - w przypadku przychodów uzyskanych od podmiotu powiązanego – czytamy.
Jednak - na do zwraca uwagę dr Piotr Sekulski, doradca podatkowy, założyciel kancelarii Outsourced.pl - w przypadku najmu i dzierżawy mogą powstać spory co do tego, czy właściwa powinna być stawka 17 proc. (dotycząca praw własności intelektualnej) czy niższa stawka, dotycząca prac chronionych prawem autorskim. Powstaje obawa, czy takie zróżnicowanie stawek nie będzie zachętą do próby obejścia przepisów.
Inna ze zmian przyjętych przez rząd zakłada poszerzenie podstawy obliczenia daniny solidarnościowej o kwalifikowane dochody, o których mowa w art. 30ca ust. 3 ustawy o PIT (tzw. IP Box).
Zobacz w LEX: Ulgi na innowacyjność - IP BOX i B+R >
Przepisy dotyczące daniny obowiązują od 1 stycznia 2019 r. Obowiązek zapłaty mają osoby fizyczne, które uzyskują dochody podlegające opodatkowaniu m.in.: według skali podatkowej (12 i 32 proc.), stawką liniową 19 proc. (z działalności gospodarczej), ze zbycia udziałów lub akcji, z zagranicznych spółek kontrolowanych (CFC). Stawka daniny wynosi 4 proc. Płaci się ją od dochodów (przychód minus koszty jego uzyskania) przekraczających 1 mln zł. Do rozliczenia służy formularz DSF-1.
Planowane ograniczenie ryczałtu
Wszystko wskazuje jednak na to, że to nie koniec w ustawie ryczałtowej. Rząd pracuje też nad innym projektem zmian w PIT, CIT i ryczałcie (nr UD 458), który znajduje się obecnie na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów. Projekt ten zakłada m.in. obniżenie limitu przychodów warunkującego możliwość wyboru ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro i wprowadzenie 17 proc. stawki ryczałtu do nadwyżki przychodów osiągniętych w trakcie roku ponad 300 tys. euro.
To oznacza, że dany podatnik będzie mógł płacić w 2027 r. ryczałt, o ile jego przychody nie przekroczą w 2026 r. równowartości 250 tys. euro. Jeśli zaś w trakcie 2027 r. przychody przekroczą 300 tys. euro., to prawo do ryczałtu straci dopiero od 2028 r. Jednak za 2027 r. od nadwyżki ponad 300 tys. euro zapłaci 17 proc.
Kalendarz najważniejszych zmian w podatkach w 2026 r. - zobacz w LEX >
Ministerstwo Finansów uzasadnia to koniecznością "zwiększenia efektywności i sprawiedliwości systemu podatkowo-składkowego" oraz powrotem do "pierwotnych założeń tej formy opodatkowania". Przypomnijmy, że limit 2 mln euro został wprowadzony w 2022 r. przez Polski Ład, by zachęcać jak najwięcej osób do przechodzenia na ryczałt. Do tego obniżone zostały stawki m.in. dla lekarzy (do 14 proc.) i branży IT (do 12 proc.). W efekcie za 2024 ryczałt zapłaciło 1 mln 18 tys. przedsiębiorców.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest tak chętnie wybierany ze względu na prostą formę i relatywnie niskie stawki. To także jeden z czynników zachęcających do osiedlania się w Polsce zagranicznych przedsiębiorców. Powstaje więc pytanie, czy planowane ograniczenia zostały przemyślane. Wbrew uzasadnieniu MF, te zmiany uderzą nie tylko w przedsiębiorców-milionerów. Ryczałt płaci się od przychodów, niezależnie od wysokości dochodów. Łatwo mogą więc z niego "wypaść" przedsiębiorcy z m.in. branży handlowej, budowlanej czy transportowej - mówi dr Piotr Sekulski.
