Paragon opłacony gotówką nie daje prawa do ulgi rehabilitacyjnej

Osoby z niepełnosprawnością mogą odliczyć szeroki katalog wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Opłaty muszą być jednak potwierdzone dokumentami zawierającymi dane kupującego albo bezspornym śladem płatności z rachunku bankowego. Sam fakt sfinansowania wydatku i jego - nawet bezsprzeczny - cel zdrowotny nie wystarczą. Potwierdza to skarbówka w niedawnej interpretacji.

Ulga rehabilitacyjna funkcjonuje w naszym systemie prawnym już wiele lat, a mimo to wątpliwości z tym zakresie nie ubywa. Ostatnio miała je podatniczka, która jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Chciała odliczyć koszty remontu łazienki. Wydatki, jakie poniosła, to: wymiana wanny na kabinę prysznicową, zamontowanie kompaktu wc, zamontowanie wcześniej nieistniejącej umywalki, wymiana starego okna i drzwi na spełniające wymogi bezpieczeństwa, remont wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej, przebudowa pionu kanalizacyjnego wewnątrz mieszkania, przebudowa instalacji centralnego ogrzewania wraz ze zmianą starego pieca na nowy kocioł ze względu na bezpieczeństwo, zakup płytek ściennych i podłogowych. Prace te wykonywały dwie firmy. Podatniczka miała różne dokumenty dotyczące tych wydatków: faktury na jej nazwisko, na firmę wykonującą remont, przelewy bankowe i paragony. Część wydatków płaciła gotówką.

Zapytała organy skarbowe, czy wyżej wymienione wydatki można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej w korekcie PIT-37 za 2025 r. We wniosku wskazała, że w związku z posiadanym orzeczeniem o niepełnosprawności i art. 6 ust. 7a pkt 1 ustawy o PIT ma prawo ująć w korekcie zeznania wszystkie koszty udokumentowane fakturami wystawionymi na jej nazwisko.

Wydatki trzeba odpowiednio udokumentować 

W interpretacji z 28 października br. dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe w części dotyczącej kosztów opłaconych gotówką (nr 0113-KDWPT.4011.433.2026.3.IS).

Z art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o PIT jednoznacznie wynika, że warunkiem odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatków związanych z niepełnosprawnością jest posiadanie przez osobę niepełnosprawną dokumentu potwierdzającego poniesienie tych wydatków, zawierającego w szczególności dane identyfikujące kupującego (odbiorcę towaru i usługi) i dane sprzedającego (towar i usługę), rodzaj zakupionego towaru i usługi oraz kwotę zapłaty (np. faktury VAT). Dowodem tym nie musi być faktura VAT. Może to być również np. rachunek, umowa, dowód zapłaty.

Dyrektor KIS stwierdził, że wydatki, które podatniczka poniosła na zakup m.in. kabiny, kompaktu wc i płytek łazienkowych, do wysokości zapłaconej przez nią przelewem, a także m.in. remont instalacji wodnokanalizacyjnej z materiałem, przebudowę instalacji centralnego ogrzewania wraz ze zmianą starego pieca na nowy kocioł, to wydatki na cele rehabilitacyjne w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 26 ust. 7a pkt 1 ustawy o PIT, które jako wydatki poniesione na adaptację i wyposażenie lokalu mieszkalnego dla potrzeb związanych z niepełnosprawnością, można odliczyć na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Natomiast w odniesieniu do wydatków opłaconych gotówką organ stwierdził, że wydatki te nie mogą zostać przez nią odliczone w ramach ulgi rehabilitacyjnej, ponieważ warunek wynikający z treści art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o PIT nie został spełniony. Jak wskazała podatniczka, posiada tylko paragon i zapłaty dokonała gotówką. Również „faktura na zakup wystawiona na dane firmy i dane sprzedającego”, opłacona częściowo gotówką, nie daje prawa do odliczenia.

Zdaniem organu, w konsekwencji, podatniczce przysługuje prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego za 2025 r., w którym będzie mogła dokonać odliczenia wydatków właściwie udokumentowanych.

Eksperci: Paragony opłacone gotówką odrzucone

- Interpretacja dyrektora KIS dotycząca remontu łazienki w ramach ulgi rehabilitacyjnej to świetny przykład zderzenia prospołecznego celu przepisów z twardym rygorem dowodowym. W tej sprawie podatniczka z orzeczoną niepełnosprawnością przeprowadziła gruntowny remont, wymieniając m.in. wannę na prysznic, przebudowując instalacje wodno-kanalizacyjne i montując bezpieczny kocioł. Kluczowe było pytanie, które z tych wydatków można rozliczyć w korekcie PIT – podkreśla Kinga Sadowska, konsultant podatkowy w Kancelarii Twój Doradca.

Jej zdaniem, dyrektor KIS słusznie potwierdził, że szeroki zakres prac adaptacyjnych odpowiada potrzebom wynikającym ze schorzeń podatniczki i ułatwia jej codzienne funkcjonowanie.

- Fiskus nie wymagał tu „specjalistycznego sprzętu medycznego”, uznając za adaptację także standardowe elementy poprawiające bezpieczeństwo. Jednocześnie jednak organ bezwzględnie odrzucił wydatki udokumentowane jedynie paragonem opłaconym gotówką (umywalka) oraz fakturami wystawionymi na firmę remontową w części niepopartej przelewem bankowym – stwierdza Kinga Sadowska.

Wskazuje, że z tym stanowiskiem trudno polemizować na gruncie przepisów, choć obnaża ono typową pułapkę formalizmu.

- Art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o PIT stawia sprawę jasno: wydatek musi być potwierdzony dokumentem zawierającym dane kupującego albo bezspornym śladem płatności z rachunku bankowego. W praktyce oznacza to, że sam fakt sfinansowania prac i ich bezsprzeczny cel zdrowotny nie wystarczą. W mojej ocenie to rozstrzygnięcie wyważone, ale stanowiące ważną przestrogę. Pokazuje, że prawo do korekty zeznania do pięciu lat wstecz zadziała tylko wtedy, gdy zadbano o procedury przy kasie. Najważniejszy wniosek dla podatników: sukces przy uldze rehabilitacyjnej zależy w równym stopniu od orzeczenia lekarskiego, co od imiennych faktur i płatności przelewem. Brak papieru przekreśla nawet najbardziej uzasadniony wydatek – podkreśla Kinga Sadowska.

Kolejny ekspert zwraca uwagę na istotny fakt, że można próbować udowadniać swoje racje także przy pomocy zeznania świadków.

- Oceniając wydaną interpretację podatkową, należy uznać ją za słuszną. Słusznie organ – dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej – potwierdził, że wydatki na adaptację łazienki, na które nie posiada się wprost wymaganych dokumentów, nie mogą podlegać odliczeniu. Skoro podatniczka nie posiada żadnych prawidłowych dokumentów potwierdzających fakt nabycia tych towarów, to nie może ich odliczyć. Z drugiej strony, skoro produkt został zakupiony przez firmę remontową i błędnie wystawiono na nią fakturę, to ten fakt nie powinien obciążać kupującego – podobnie jak sytuacja z paragonem za umywalkę – podkreśla dr Mateusz Gogol, doradca podatkowy.

W jego ocenie organ, bazując na przedstawionym stanie faktycznym, nie miał innego wyjścia, jak wydać taką interpretację, ponieważ jej celem jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego, a nie prowadzenie postępowania dowodowego.

- Dlatego moim zdaniem lepszym sposobem było zaryzykowanie odliczenia tych wydatków i czekanie ewentualnie na ruch ze strony urzędu skarbowego. Jeśli ten towar został faktycznie opłacony i zamontowany, ten fakt również można było udowodnić np. innymi dowodami czy zeznaniami świadków – podkreśla dr Mateusz Gogol.