Za dużo dowolności w uchwale dotacyjnej skutkuje unieważnieniem

Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach unieważniła jedną z uchwał dotacyjnych z powodu nieustalenia przez radę powiatu terminu złożenia wniosków o przyznanie dotacji, brak określenia wysokości dotacji oraz pełnego katalogu wydatków, które nie mogą być finansowane z dotacji. Zdaniem izby, naruszenia stanowiły przykłady scedowania pracy na organ wykonawczy, a przyznana organowi wykonawczemu wyłączność w przyznawaniu dotacji na podstawie swobodnie ustalonych przez niego kryteriów budzi wątpliwości w kontekście zasady jawności prowadzonego postępowania.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach wszczęło postępowanie nadzorcze i stwierdziło nieważność uchwały Nr XXXV/212/2026 Rady Powiatu w Myszkowie z 30 lipca br. w sprawie określenia warunków i trybu finansowania zadania własnego Powiatu Myszkowskiego w zakresie sprzyjania rozwojowi sportu. Rada Powiatu w Myszkowie zdecydowała się określić finansowanie sportu poprzez dotacje dla klubów sportowych. RIO stwierdziła jednak istotne naruszenie upoważnień ustawowych organu stanowiącego, a dokładniej art. 27 ust. 2 i art. 28 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie oraz art. 221 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

O warunkach i trybie finansowania zadań własnych

W pierwszej kolejności RIO zwróciła uwagę na zapis paragrafu 3 badanej uchwały, zgodnie z którym dotacja może pokryć nie więcej niż 90 proc. całkowitych kosztów realizacji zadania, a wymagany wkład własny klubu sportowego wynosi co najmniej 10 proc. całkowitych kosztów realizacji zadania. Izba zarzuciła radzie powiatu brak określenia wysokości dotacji i przeniesienie uprawnienia organu stanowiącego do ustalenia wysokości dotacji na organ wykonawczy.

- Z powyższego zapisu wynika, że rada powiatu nie określiła jednoznacznie wysokości dotacji, o udzielenie której mogą ubiegać się uprawnione pomioty. Rada wskazała jedynie górne, maksymalne granice wielkości dotacji, pozostawiając tym samym swobodę ustalenia kwoty udzielanej dotacji organowi wykonawczemu. Taki sposób określenia wielkości dotacji narusza prawo. Brak ustalenia w uchwale, jaka część poniesionych kosztów zadania zostanie objęta dotacją, pozostawia dowolność w zakresie obliczania wysokości dofinansowania przy rozpatrywaniu wniosków poszczególnych podmiotów – wyjaśniła.

Izba przypomina, że Rada Powiatu w Myszkowie powinna jednoznacznie określić wysokość możliwej do uzyskania dotacji. Uchwała regulująca zasady udzielania dotacji konkretnym beneficjentom określa warunki ubiegania się o nie, wśród których mieści się również sprecyzowana wysokość dotacji, o jaką może ubiegać się dany podmiot (wyrok WSA w Rzeszowie z 10 maja 2018 r., sygn. akt ISA/Rz266/18).

Kolejne wytyczne

Nieokreślenie terminu składania ofert ani też pełnego katalogu wydatków, które nie mogą być finansowane z dotacji to kolejne naruszenie, na które organ nadzoru zwrócił uwagę. Wyszczególnienie jedynie wybranych wydatków, w ocenie RIO, skutkuje całkowitą swobodą decydowania zarówno o wydatkowaniu środków, jak i o sposobie ich przyznawania, w tym ustanawiania kryteriów wyboru i terminach obowiązujących w trakcie postępowania o udzielenie dotacji. To również gwarantuje wyłączność organowi wykonawczemu w przyznawaniu dotacji na podstawie swobodnie ustalonych przez niego kryteriów. Tak skonstruowana dowolność i wyłączność organu wykonawczego budzi jednak wątpliwości co do zachowania zasady jawności prowadzonego postępowania.

Ponadto Rada Powiatu w Myszkowie wymieniła w badanej uchwale niezbędne elementy umowy o dotację, co również zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej, było błędne. - Kompetencje uchwałodawcze organu stanowiącego z art. 221 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nie dają podstaw do uchwalenia wzoru umowy czy też wskazywania elementów które umowa powinna określać. Powtarzanie ustawowych regulacji w aktach prawa miejscowego jest niezgodne z prawem. Wypracowanie określonego brzmienia zawieranej umowy z elementami ustawowymi należy do kompetencji organu wykonawczego j.s.t. – argumentuje Izba.

Jak nie stracić mandatu? Czyli radny nie wszystko czynić może - zobacz szkolenie online w LEX >

Uchwała dostępna do każdego

Każda uchwała dotacyjna powinna zawierać ogólne i generalne postanowienia określające, jakie czynności ma wykonać podmiot ubiegający się o dotację, aby mógł ją otrzymać, a także na jakie zadania może być udzielona dotacja i w jakiej wysokości.

- Organ nadzoru zwraca uwagę, że badana uchwała jako akt prawa miejscowego powszechnie obowiązujący na obszarze powiatu powinna być zredagowana w taki sposób, by każdy adresat jej przepisów wiedział, kiedy może otrzymać dotację, a nie był zaskoczony uznaniowością organu wykonawczego wynikającą z niepełnych regulacji organu stanowiącego akt prawa miejscowego. W ocenie Kolegium przyjęte przez Radę Powiatu w Myszkowie regulacje takiej pewności nie dają - wyjaśniono.

Zmiana aktu prawa miejscowego - analiza w świetle obowiązujących przepisów prawa - czytaj w LEX >

Poza tym Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach wskazała, że wyczerpujące określenie finansowania sportu, którego w badanej uchwale brakuje, to wyłączna kompetencja rady powiatu. - Jednostki samorządu terytorialnego są obowiązane działać ściśle w granicach upoważnienia i nie są upoważnione ani do regulowania tego, co zostało już ustawowo uregulowane, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego, jak również nie mają możliwości wybiórczego, dowolnego czy też częściowego stosowania przepisu oraz nie mogą również naruszać przepisów prawa materialnego – przypomina izba.

Uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach nr 176.XIX.2026 z 27 sierpnia 2026 r.