Szkolenia online Koordynacja opieki długoterminowej – zasady realizacji usług 30.11.2026 r., godz. 8:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Prawo łowieckie do zmiany? W Sejmie starły się argumenty myśliwych i obrońców przyrody

Z jednej strony padły argumenty o bezpieczeństwie żywnościowym Polski i ryzyku upadku łowiectwa, z drugiej słowa o potrzebie zapewnienia bezpieczeństwa obywateli i poszanowania ich własności oraz podporządkowaniu łowiectwa ochronie przyrody. W Sejmie odbyło się pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy zmieniającej prawo łowieckie. Głosowanie nad wnioskiem o odrzucenie projektu planowane jest na następnym posiedzeniu Sejmu.

polowanie 635799232
Źródło: iStock

Obywatelski projekt nowelizacji Prawa łowieckiego (druk sejmowy nr 3184) zakłada kompleksową zmianę zasad funkcjonowania łowiectwa w Polsce. Wśród najważniejszych postulatów znajdują się: przesunięcie akcentu na zarządzanie populacjami zwierząt i uzasadnienie przyrodnicze łowiectwa, obowiązkowe badania lekarskie i psychologiczne myśliwych co pięć lat, zwiększenie minimalnej odległości strzałów od zabudowań do 700 metrów, wprowadzenie publicznego rejestru polowań, kontrola trzeźwości myśliwych oraz odpowiedzialność za wykonywanie polowań pod wpływem alkoholu.

Projekt przewiduje również zakończenie komercyjnych polowań i hodowli zwierząt przeznaczonych do odstrzału, rezygnację z polowań z naganką, zwiększenie nadzoru organów ochrony przyrody nad gospodarką łowiecką, a także wzmocnienie praw właścicieli gruntów. Zakłada ponadto większą jawność działalności Polskiego Związku Łowieckiego i kół łowieckich, w tym związaną z finansami.

- Dłużej czekać się nie da. Dziś społeczeństwo przychodzi do państwa z projektem zmiany Prawa łowieckiego. Prawa, które jest archaiczne i z wielu powodów wymaga nowelizacji. Przed państwem test na poważne traktowanie społeczeństwa – powiedziała w Sejmie przedstawiająca projekt Magdalena Gałkiewicz, pełnomocniczka Komitetu Inicjatywy Uwaga! Polowanie.

Gałkiewicz przypomniała, że od lat do podobnych wniosków dochodzą instytucje państwa i Unii Europejskiej: Najwyższa Izba Kontroli w 2024 roku wskazała luki w kontroli dostępu do broni, w tym brak okresowych badań myśliwych. Rzecznik Praw Obywatelskich od 2018 roku alarmuje o naruszaniu praw właścicieli gruntów, nieskuteczności sprzeciwu wobec objęcia ich ziemi obwodem łowieckim i braku informacji o polowaniach. Państwowa Rada Ochrony Przyrody zwraca uwagę na skutki polowań, dokarmiania oraz niezgodności polskiego prawa z dyrektywami unijnymi oraz konwencją z Aarhus.

Magdalena Gałkiewicz odniosła się nie tylko do kwestii bezpieczeństwa i ochrony przyrody, ale podkreśliła też aspekt okrucieństwa polowań w obecnym kształcie.

- W czasie naganki zwierzęta, również chronione, wypłasza się z miejsc schronienia. Ich cierpienie jest długie i wieloetapowe: spłoszenie, przerażenie, paniczna ucieczka, chaos, rozłąka ze stadem. Nauka nie ma wątpliwości, że zwierzęta kręgowe świadomie przeżywają cierpienie, więc dlaczego wciąż dopuszczamy tak drastyczne praktyki? Czas najwyższy skończyć z naganką, chronić zwierzęta w okresie godów, rozrodu i wychowu młodych oraz zapewnić im miejsca wolne od polowań – mówiła w Sejmie.

Obawy przed reformą łowiecką 

Za dalszymi pracami nad projektem opowiedziały się kluby Koalicji Obywatelskiej, Lewicy, Polski 2050, Razem oraz Centrum, pozostałe kluby chcą odrzucenia projektu w pierwszym czytaniu. Głosowanie odbędzie się na następnym posiedzeniu Sejmu. Wynik nie jest przesądzony, ale myśliwi znajdują się niemal w każdym klubie poselskim, choć rzadko ujawniają tę informację.

Tradycyjnie odpór próbie reformy łowiectwa dali posłowie z PSL. Mirosław Maliszewski uznał projekt za  antypatriotyczny i szkodliwy dla łowiectwa, rolnictwa, ale także dla społeczeństwa, gdyż antagonizuje tych, którzy byli w symbiozie, czyli rolników i myśliwych. Urszula Pasławska uznała, że projekt likwiduje dużą część polskiej gospodarki i w ustawie nie ma ani słowa o tym, kto poniesie za to odpowiedzialność. Powiedziała też, że projekt wyłączy 70 proc. kraju z polowań, gdy obecnie jest to zaledwie 3 proc.

Michał Cieślak w Klubu Rozwój Plus zarzucił, że proponowane przepisy praktycznie likwidują Polski Związek Łowiecki, łowiectwo i gospodarkę łowiecką w Polsce i szkodzą ekosystemowym, narażają Polaków na wzrost wypadków z udziałem zwierząt. Posła oburzył pomysł zakwalifikowania ambony jako urządzenia infrastruktury łowieckiej. Jego zdaniem jest to kilka kołków i desek! Uznał też, że zmiany szkodzą rolnikom, których grunty nie będą chronione.

Podobne argumenty przedstawili posłowie PiS. Rafał Romanowski z PiS przekonywał, że nie wolno prowadzać prawa, za które zapłacą rolnicy. Zakaz polowań nocnych, zakaz polowań z naganką i zakaz stosowania nowoczesnych urządzeń optycznych ma według niego uderzać w walkę z afrykańskim pomorem świń. Straszył, że to doprowadzi do zniknięcia hodowli trzody chlewnej i w ogóle rolnictwa. Poseł twierdził, że jawność informacji o miejscach i czasie polowań ułatwi działania osobom, które chcą naruszyć bezpieczeństwo myśliwych i np. zabrać im broń.

Posłowie KO postulowali skierowanie projektu do komisji w celu wypracowania najlepszych rozwiązań. Bardziej stanowczo poparła planowane rozwiązania Bożenna Hołownia z Polski 2050.

Przeczytaj także: Zmiany w prawie łowieckim sparaliżują gminy, samorządowcy ostrzegają przed kosztami

Rząd nie wypracował jednolitego stanowiska

Na kilka dni przed czytaniem projektu w Sejmie po związanych z myśliwymi profilach w mediach społecznościowych krążyły informacje, że rząd wystąpi o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu. W Sejmie jednak okazało, że była to dezinformacja.

Projekt skrytykował minister rolnictwa Stefan Krajewski. Uznał go za szkodliwy dla rolników i  godzący w bezpieczeństwo żywnościowe Polski.

Paulina Hennig-Kloska, minister klimatu i środowiska, próbowała ważyć interesy obu stron i pomimo zastrzeżeń do niektórych zapisów projektu rekomendowała skierowanie go do prac w komisji. Podkreśliła przy tym, że państwo powinno funkcjonować transparentnie, włącznie z PZŁ. Minister poparła samorządność PZŁ, ale zauważyła, że samorządność musi iść w parze z nadzorem.

- Pracujemy nad kompleksową reformą prawa łowieckiego. Chcemy ją wypracować w dialogu z przyrodnikami, myśliwymi, rolnikami i wszystkimi zainteresowanymi stronami. To wstyd dla klasy politycznej, że od lat nie potrafimy porozumieć się w tak ważnych kwestiach. Czas na wypracowanie konsensusu – uważa Hennig-Kloska.

 

Myśliwi bronią się przed zmianami

Polski Związek Łowiecki intensywnie sprzeciwiał się proponowanym zapisom, poczynając od czasu, gdy społeczny komitet rozpoczął zbieranie podpisów. Udało się ich zebrać pond 200 tysięcy. Kolejną próba sił były konsultacje w Sejmie, w których uczestniczyło ponad 52 tys. osób. Tutaj myśliwym udało się zmobilizować i większość osób zabierających głos w ankietach wypowiedziała się krytycznie o planowanych zmianach. „Spośród 916 przeanalizowanych komentarzy 782 (85,4 proc.) można przypisać do powtarzalnych wzorów wypowiedzi (wypowiedzi były identyczne lub bardzo zbliżone treściowo, różniące się jedynie drobnymi zmianami redakcyjnymi)”  - zauważyli autorzy opinii w sprawie oceny skutków regulacji, zamówionej przez sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Biuro dostrzegło społeczne korzyści projektu: możliwość zwiększenia bezpieczeństwa, wzmocnienia praw właścicieli nieruchomości i podmiotowości obywatelskiej oraz poprawy ochrony zwierząt. Zgłosiło jednak szereg zastrzeżeń dotyczących konstrukcji prawnej projektu i skutków gospodarczych. Eksperci wskazali na możliwe problemy konstytucyjne, ryzyko niezgodności zakazu polowań komercyjnych z prawem UE oraz potencjalny wzrost szkód w rolnictwie.

BEOSR oszacowało, że koszty dla finansów publicznych uchwalenia ustawy mogą być znacznie wyższe, niż zakładali jego autorzy. Mogą one sięgnąć nawet na 178 mln zł w ciągu pierwszych trzech lat, przy czym projekt nie wskazuje źródeł finansowania. Z szacunkami tymi jednak jest jeden problem, mianowicie nieznana jest liczba biur polowań, zatem trudno o wiarygodną ocenę wysokości ewentualnych odszkodowań od Skarbu Państwa na ich rzecz.

Co do skutków finansowych dla PZŁ i kół łowieckich, to tu sprawa wygląda podobnie, jak z podmiotami organizującymi komercyjne polowania. Zarówno wnioskodawcy, jak  Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji wskazały na trudności w oszacowaniu tych konsekwencji, gdyż PZŁ ukrywa informacje o swoich finansach.

 

Polecamy prawnicze książki samorządowe