Szkolenie online Zagrożenie z powietrza - praktyczne porady i wskazówki do organizacji systemu reagowania 02.12.2026 r., godz. 10:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Zmiany w prawie łowieckim sparaliżują gminy, samorządowcy ostrzegają przed kosztami

Obywatelski projekt nowelizacji prawa łowieckiego nakłada na gminy nowe, nieoszacowane obowiązki administracyjne i przenosi na nie koszty, bez zapewnienia finansowania – alarmuje Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych (OPOS). Samorządowcy wskazują m.in. na paraliżujący urzędy obowiązek indywidualnego zawiadamiania właścicieli gruntów o polowaniach oraz skutki wprowadzenia 700-metrowej strefy zakazu strzelania. OPOS apeluje o uzupełnienie oceny skutków regulacji i rzetelne konsultacje.

mysliwy kaczka
Źródło: iStock

Obywatelski projekt nowelizacji ustawy – Prawo łowieckie to inicjatywa ustawodawcza przygotowana przez organizacje przyrodnicze i społeczne, złożona w Sejmie we wrześniu 2026 roku (druk 3184). Pod projektem zebrano ponad 204 tys. podpisów obywateli, przy wymaganym minimum 100 tys. Projekt zakłada głęboką reformę systemu łowieckiego w Polsce – zwiększenie nadzoru państwa i służb ochrony przyrody nad Polskim Związkiem Łowieckim (PZŁ), wzmocnienie praw właścicieli nieruchomości oraz zaostrzenie zasad bezpieczeństwa. Przeczytaj także: Organizacje społeczne chcą reformy łowiectwa

Propozycje krytycznie ocenia Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych (OPOS), które skupia 12 regionalnych organizacji samorządowych (stowarzyszeń i związków gmin oraz powiatów z całej Polski). - Prawo łowieckie powinno zapewniać bezpieczeństwo mieszkańców, ochronę przyrody i dobrostan zwierząt, a zarazem odpowiedzialne zarządzanie ich populacjami. Nie można osiągnąć tych celów przez tworzenie nowych, nieoszacowanych obowiązków administracyjnych ani przenoszenie na samorządy kosztów i odpowiedzialności bez zapewnienia im stosownych narzędzi - pisze w imieniu OPOS Jacek Grusz, Przewodniczący Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski.

Przeczytaj także: Myśliwi mobilizują środowisko przeciwko zmianom w prawie łowieckim

Indywidualne zawiadamianie prawie niewykonalne

Jedno z najważniejszych zastrzeżeń samorządowców do projektu dotyczy propozycji indywidualnego zawiadamiania o polowaniach zbiorowych. Zaproponowany przepis (art. 42ab) zobowiązuje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do zawiadamiania właścicieli, posiadaczy lub zarządców gruntów, na których ma odbywać się polowanie zbiorowe o tym fakcie co najmniej 14 dni przed polowaniem. - Jest to jakościowo inne zadanie niż obecne publiczne ogłaszanie terminów i miejsc polowań na stronach urzędów. W praktyce wymaga identyfikowania kręgu adresatów, ustalania i aktualizowania danych kontaktowych, dokumentowania skuteczności działań oraz rozwiązywania problemów związanych ze współwłasnością, nieustalonymi adresami i rozdrobnieniem nieruchomości – wytykają samorządowcy z OPOS.  

Na początku listopada w Sejmie odbyła się ogólnopolska debata rolniczo-łowiecka poświęcona wpływowi obywatelskiego projektu nowelizacji prawa łowieckiego na bezpieczeństwo żywnościowe i funkcjonowanie systemu gospodarowania populacjami dzikich zwierząt. Stanowisko OPOS przedstawił dr inż. Bartosz Krąkowski, zastępca wójta gminy Kiszkowo (woj. wielkopolskie). W gminie tej odbywa się około 10–12 polowań rocznie, a swoje grunty ma tam około 1,5 tysiąca właścicieli. – Buduje się narrację, jakoby polowania komplikowały ludziom życie. Tymczasem nie miałem żadnego sprzeciwu z mojej gminy. Mało tego, rolnicy chcą tych polowań na swoim terenie, bo to ogranicza szkody – tłumaczy Krąkowski.

Wyjaśnia też, jaki problem dla gmin rodzi zmiana art. 42ab. Gmina musiałaby poinformować pisemnie o polowaniu każdego z właścicieli. 

To niewykonalne, bo na takim terenie bywa kilkadziesiąt, a nawet kilkaset działek rolnych. Czasem jest współwłasność, więc pojawia się pytanie: powiadomić męża czy żonę? A co, gdy jest rodzeństwo i dwa adresy albo toczą się sprawy spadkowe i stan prawny jest nieuregulowany? – wylicza wicewójt Kiszkowa.

Dodaje, że sezon łowiecki trwa kilka miesięcy, więc w tym czasie nastąpiłaby kumulacja zadań i trzeba by zatrudnić do tego osobnego pracownika. Co więcej, cała ta praca poszłaby na marne, gdyby koło łowieckie odwołało polowanie, a to się zdarza.

Na terenie gminy Strzelce Krajeńskie działa 7 kół myśliwskich. Każde dzierżawi obwód minimum 4 tys. ha. Organizuje średnio 5 polowań w sezonie. 

W dużej części są to działki leśne, ale są też działki poszatkowane, gdzie właścicieli jest ogrom. I co, mamy rzucać robotę i jeździć i ich wszystkich powiadamiać, bo zwrotka może nie wrócić, więc nie będzie skutecznego powiadomienia – irytuje się Mateusz Karkoszka, sekretarz gminy Strzelce Krajeńskie.

Zapisy projektu nazywa "porażającymi pomysłami wprowadzanymi bez porozumienia z samorządem", który będzie tę ustawę wdrażał ją w życie.     

Długa lista zastrzeżeń 

Projektowane zmiany przewidują zwiększenie udziału regionalnych dyrektorów ochrony środowiska w uzgadnianiu planów łowieckich. Wprowadzają zakaz wznoszenia ambon i podobnych urządzeń w otulinach parków narodowych i rezerwatów oraz na obszarach Natura 2000. Przepisy przejściowe przewidują usunięcie istniejących urządzeń w terminie 12 miesięcy, jeśli nie uzyskają wymaganego zezwolenia. Zdaniem OPOS, w skali kraju oznaczać to może konieczność rozpatrywania znacznej liczby indywidualnych spraw dotyczących już istniejącej infrastruktury, bez wykazania zdolności organizacyjnej organów do ich terminowego rozpatrzenia.

W ocenie Bartosza Krąkowskiego, ambona to żadne urządzenie łowieckie, parę kołków i trochę desek, dziś jest, jutro jej może nie być. Tymczasem w projekcie pozwolenie na jej ustawienie wymaga zgody administracyjnej. Przypomina, że w Polsce ambon jest kilkadziesiąt tysięcy. 

Nasze RDOS-ie są zawalone sprawami. Mamy duże, skomplikowane decyzje środowiskowe, uzgadniamy wycinki przy drogach, pomniki przyrody itd. I jeszcze im dołożyć ambony myśliwskie? To niepotrzebne dociążanie – uważa Krąkowski.   

Samorządowcy mają też zastrzeżenia do pomysłu utrzymania obecnych obwodów łowieckich jedynie przez maksymalnie 36 miesięcy. 

- Przeprowadzanie nowych podziałów przez sejmiki województw jest procesem rozbudowanym, wymagającym konsultacji i uzgodnień. Rozszerzenie kręgu uczestników i instrumentów zaskarżania może dodatkowo wydłużyć postępowania. W przypadku niedotrzymania terminu może powstać luka w zasadach prowadzenia gospodarki łowieckiej, odpowiedzialności za szkody i egzekwowaniu obowiązków – przestrzegają samorządowcy z OPOS.

700 metrów zwiększy koszty Skarbu Państwa

W opinii OPOS ustanowienie zakazu strzelania do zwierząt łownych w odległości mniejszej niż 700 m od szeroko określonych kategorii budynków, z odstępstwem do 150 m po uzyskaniu odpowiedniej zgody w odniesieniu do niektórych budynków, ale nie budynków użyteczności publicznej, może istotnie ograniczyć obszary faktycznego prowadzenia gospodarki łowieckiej, szczególnie w rozproszonej zabudowie wiejskiej. 

- Jesteśmy gminą typowo rolniczą o zabudowie rozproszonej. Koła łowieckie płacą za dzierżawę obwodów. Starostwo rozdziela środki według hektarów. W ub. roku dostaliśmy 50 tys. zł. Jak czytałem, w skali Polski jest to 80 mln zł. Jeśli ten przepis wszedłby w życie, to na naszym terenie prawie nigdzie nie będzie można polować i stracę te pieniądze. Dostanę może tysiąc, może kilka tysięcy - przelicza wicewójt Krąkowski. Dodaje, że skoro myśliwi nie będą mogli polować i nie będzie to w obwodzie łowieckim, Skarb Państwa będzie musiał wypłacać odszkodowania za szkody wyrządzone przez zwierzynę. 

Mateusz Karkoszka, sekretarz gminy Strzelce Krajeńskie, mówi wprost: projekt jest bublem prawnym pisanym z perspektywy stolicy, bez znajomości realiów polskiej wsi. Wylicza, że wprowadzenie strefy 700 m w jego gminie wyłączyłoby 750 tys. hektarów z gospodarki łowieckiej. Podaje przykład, który w jego opinii pokazuje, co może się wydarzyć w niedalekiej przyszłości.

Na południu województwa lubuskiego wyłączono z gospodarki łowieckiej dwa obwody, które wynosiły 12 tys. ha. Kiedy tam polowano, szkody wynosiły około 70 tys. zł rocznie. Rolnikom płacili myśliwi. W pierwszym roku, kiedy myśliwi przestali tam polować, szkody na polach wyniosły 240 tys. zł, a w kolejnym roku 600 tys. zł. Szacowanie tych szkód spadło na barki urzędu marszałkowskiego. Urząd wyliczył, że w ciągu dwóch lat szkody wzrosły dziesięciokrotnie. Dodatkowo koszty samego szacowania wyniosły 200 tys. zł. I tak przez dwa lata 12 tys. ha wygenerowało dla państwa koszty rzędu miliona zł – podsumowuje Karkoszka.

Uważa więc, że jeśli projekt obywatelski wejdzie w życie lawinowo wzrośnie liczba szkód na gruntach rolnych i koszty skarbu państwa.        

OPOS widzi inne zagrożenia dla gmin 

OPOS ma też wątpliwości co do przyznania radom gmin nowych uprawnień, ale bez uregulowania odpowiedzialności. Chodzi o możliwość ustanawiania przez radę gminy okresowych zakazów polowań, m.in. na czas ferii, wakacji i istotnych wydarzeń lokalnych. Wytyka, że nie została ona powiązana z jednoznacznym określeniem łącznego dopuszczalnego okresu zakazu ani zasad odpowiedzialności za szkody.  

Samorządowcy wskazują, że projektowany zakaz komercyjnego organizowania polowań może oddziaływać na działalność gospodarczą w obszarach wiejskich, w szczególności na usługi noclegowe, gastronomiczne, transportowe i towarzyszące. OPOS zapowiada podjęcie prac nad własnymi propozycjami zmian legislacyjnych, opartymi na doświadczeniach samorządów. Na razie jednak zaapelowało do Sejmu, Rady Ministrów i właściwych komisji parlamentarnych o:

  • uzupełnienie oceny skutków regulacji o dane dla gmin, powiatów i województw, w tym liczbę nowych postępowań, koszty doręczeń, obsługi i wymagane etaty; 
  • oszacowanie obciążeń regionalnych dyrekcji ochrony środowiska oraz przygotowanie realnych terminów i przepisów przejściowych; 
  • wykonanie niezależnej analizy przestrzennej strefy 700 m oraz skutków dla obwodów łowieckich, rolnictwa i gospodarki leśnej; 
  • wskazanie kompletnego modelu odpowiedzialności za szkody i finansowania odszkodowań oraz zapewnienie skutecznego reagowania na zagrożenia; 
  • przygotowanie spójnego, możliwie cyfrowego systemu informacji o polowaniach, niepowielającego zbędnie obowiązków urzędów; 
  • przeprowadzenie pogłębionych konsultacji z korporacjami samorządowymi, samorządem rolniczym, Inspekcją Weterynaryjną, służbami ochrony przyrody, środowiskiem naukowym i organizacjami społecznymi.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.

 

Polecamy prawnicze książki samorządowe