WSA: Spojrzenie w jedną stronę nie uzasadnia przerwania egzaminu
Egzaminator przerwał egzamin praktyczny na prawo jazdy. Wydawało mu się bowiem, że zachowanie zdającego przed przejazdem kolejowym stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Sąd podważył tę ocenę, wskazując, że obawa egzaminatora była hipotetyczna, a nagranie z pojazdu pokazało, że kierujący żadnego zagrożenia nie stworzył i na przejeździe zachował się prawidłowo.

Egzamin w zakresie prawa jazdy kat. B odbywał się 21 stycznia 2025 r. w MORD w Krakowie. Zdający, zbliżając się do przejazdu kolejowego, oznakowanego znakiem ostrzegawczym A-10 "przejazd kolejowy bez zapór", a następnie znakiem drogowym G-4 tj. "krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym" oraz sygnalizacją świetlną, zredukował prędkość pojazdu do około 15 km/h, a następnie spojrzał wyłącznie w prawo, czy nie nadjeżdża pojazd szynowy. Egzaminowany zatrzymał się podczas pierwszego przejazdu w odległości ok. 6-7 m od torowiska. Egzaminator MORD uznał, że zdający nie upewnił się dostatecznie o bezpieczeństwie przejazdu przez tory, przerwał egzamin i ustalił wynik negatywny.
Marszałek Województwa, do którego egzaminowany się odwołał, unieważnił egzamin. Nagranie z pojazdu nie potwierdziło bowiem opisu sytuacji przedstawionego przez egzaminatora w protokole egzaminacyjnym. Nie było zatem podstaw do przerwania egzaminu praktycznego. Tego samego zdania był organ odwoławczy.
Sprawa została przedstawiona Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do rozstrzygnięcia.
Przerwanie egzaminu tylko przy bezpośrednim zagrożeniu
Sąd przywołał art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który uprawnia do przerwania części praktycznej egzaminu jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Wskazał jednocześnie, że sposób przejazdu przez torowisko opisuje art. 28 p.r.d., zgodnie z którym, zbliżając się do przejazdu kolejowego oraz przejeżdżając przez przejazd, kierujący jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, przed wjechaniem na tory upewnić się, czy nie zbliża się pojazd szynowy, oraz przedsięwziąć odpowiednie środki ostrożności.
By przerwać egzamin, konieczne jest zatem, by zachowanie osoby zdającej stwarzało bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Należy przy tym odróżnić: zwykły błąd zdającego, podlegający ocenie egzaminacyjnej, niepełną albo spóźnioną obserwację od sytuacji na drodze, w której egzaminator musi zareagować, by przeciwdziałać takiemu zagrożeniu. Zwrot ustawowy "zagraża bezpośrednio" wskazuje, że zachowanie kierującego powinno powodować realne zagrożenie w okolicznościach danej sprawy. Takie, którego rozwój niechybnie prowadziłby do wypadku lub kolizji. Nie może być to zatem zagrożenie potencjalne, czysto hipotetyczne.
Egzaminator musi wykazać, na czym polegało niebezpieczeństwo
Zdaniem sądu, egzaminator ma obowiązek oceniać, czy osoba zdająca prawidłowo rozpoznaje zagrożenia na drodze i reaguje na nie. Powinien również obserwować zachowanie zdającego i oceniać, czy podejmowane przez niego decyzje są adekwatne do sytuacji, w szczególności czy nie stwarzają niebezpieczeństwa dla innych uczestników ruchu np. przez nagłe i niesygnalizowane manewry.
Przerywając egzamin praktyczny, egzaminator powinien zatem wskazać:
- jakie dokładnie zachowanie zdającego było niebezpieczne;
- w którym momencie powstało zagrożenie;
- jaki uczestnik ruchu był zagrożony;
- dlaczego zagrożenie było bezpośrednie, a nie tylko abstrakcyjne;
- czy zdający miał możliwość bezpiecznego zatrzymania pojazdu,
a przede wszystkim, czy egzaminator musiał podjąć inne działania, by zapobiec zagrożeniu.
Przeczytaj także: Silnik zawył, koła zabuksowały. WSA: Egzaminator słusznie oblał kursanta
Samo spojrzenie w prawo nie było błędem
Na podstawie nagrania z przebiegu egzaminu organy administracyjne w tej sprawie uznały, że egzaminowany, zbliżając się do przejazdu kolejowego, jechał z bezpieczną prędkością, następnie zredukował jeszcze prędkość i upewnił się o możliwości dalszej jazdy przez przejazd wielotorowy. Nie zatrzymał się przed przejazdem – znak G-4 tego nie wymagał. Konieczność zatrzymania nie wynikała też z oznakowania pionowego i poziomego. Widoczność przejazdu była dobra, a sygnalizator świetlny nie był wzbudzony przez żaden pojazd szynowy. W tych okolicznościach egzaminowany nie mógł spowodować realnego zagrożenia, wjeżdżając na przejazd. Ocena organów była w tym zakresie prawidłowa – egzaminator pochopnie zdecydował się przerwać egzamin.
Wątpliwości egzaminatora mógł wzbudzić jedynie fakt, że zdający spojrzał tylko w prawą stronę, co mogło sugerować, że nie do końca przewiduje możliwe scenariusze rozwoju sytuacji na przejeździe kolejnym. Jednak art. 28 ust. 1 ww. ustawy nie określa, że zachowanie szczególnej ostrożności wymaga patrzenia najpierw w lewo albo w prawo. Ustawa nie ustanawia zatem schematu „lewo–prawo” ani „prawo–lewo”. Pojazd poruszający się po bliższym torze może być wcześniej zasłonięty przez elementy infrastruktury, a jego odległość od samochodu może być trudniejsza do prawidłowego oszacowania. W konsekwencji kierujący powinien obserwować nie tylko kierunek, z którego potencjalnie spodziewa się pociągu, lecz całą strefę przejazdu, wszystkie tory i oba kierunki jazdy. Decydujący jest przede wszystkim rezultat obserwacji: kierujący ma ocenić, czy z któregokolwiek kierunku i po którymkolwiek z torów nadjeżdża pojazd szynowy.
Nie można więc wywodzić, że samo spojrzenie w prawo było nieprawidłowe albo niewystarczające. Innymi słowy, błąd w obserwacji otoczenia mógłby uzasadniać negatywną ocenę zadania, ale przerwanie całego egzaminu wymagało dodatkowo wykazania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia albo bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo ruchu.
Wyrok WSA w Krakowie z 24.09.2026 r. III SA/Kr 1054/26





