Rok 2025 przyniósł kolejne istotne doprecyzowania w stosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych precyzyjniej określiło krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji, granice pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w procedurze udostępniania informacji publicznej – pisze dr Bartosz Mendyk.

Niezgodny z prawem dostęp do systemów informatycznych oraz przechwytywanie danych będą skuteczniej w Polsce ścigane, jeśli dojdzie do uchwalenia proponowanych przez rząd zmian w kodeksie karnym. Zrealizowany w ten sposób zostanie cel unijnej dyrektywy, zobowiązującej państwa członkowskie do zagwarantowania, by umyślne i bezprawne uzyskiwanie dostępu do całości lub jakiejkolwiek części systemu informatycznego, było karalne jako przestępstwo.

W Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód długo nie przeprowadzano w ogóle analizy ryzyka przetwarzania danych, a gdy już ją przeprowadzono, uczyniono to niewłaściwie. Długo nie wdrażano też polityki ochrony danych odpowiadającej przepisom rozporządzenia ogólnego o ochronie danych osobowych z powodu nieprzeprowadzania regularnego testowania, mierzenia i oceniania środków mających zapewnić bezpieczeństwo przetwarzania - uznał prezes UODO Mirosław Wróblewski.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP zwrócił się do prokuratora krajowego Dariusza Korneluka z prośbą o wystąpienie do ministra właściwego do spraw cyfryzacji z wnioskiem o dodanie w aplikacji mObywatel 2.0 funkcjonalności umożliwiającej korzystanie z cyfrowego dokumentu w postaci mLegitymacji służbowej prokuratorów oraz pracowników prokuratury.

I Prezes Sądu Najwyższego dostrzegła rozbieżność orzecznictwa w sprawie odszkodowania i zadośćuczynienia dla osób represjonowanych za działalność niepodległościową. Dlatego poprosiła Izbę Karną o wyjaśnienie czy Skarb Państwa jest stroną oraz kto ma reprezentować ten podmiot: prokurator czy pełnomocnik zgodnie z postępowaniem cywilnym? Posiedzenie ma się odbyć 21 stycznia br.

Kancelaria Prezydenta poinformowała, że prezydent Karol Nawrocki spotkał się z prokuratorem Dariuszem Barskim, wskazując, że jest on prokuratorem krajowym i „dokładnie dwa lata temu został przez rząd bezprawnie i siłowo pozbawiony możliwości wykonywania funkcji". Według Kancelarii działania te stanowią naruszenie zasad praworządności.

Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił wniosek prokuratury i wyłączył sędziego Dariusza Łubowskiego od rozpoznania ponownego wniosku o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec b. wiceministra sprawiedliwości i posła PiS Marcina Romanowskiego. W grudniu sędzia zdecydował o uchyleniu ENA, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich" oraz „porządku konstytucyjnego Rzeczpospolitej Polskiej". Już wówczas minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiadał wniosek o jego wyłączenie „z uwagi na brak obiektywizmu".

Polska w sprawie azylu udzielonego przez Węgry b. ministrowi sprawiedliwości Zbigniewowi Ziobro może wystąpić do Rady Europy - azyl ten bowiem został zastosowany niezgodnie z protokołem 24, dotyczącym udzielania azylu dla obywateli członków UE. Nie ma jednak narzędzi, które mogłyby skutecznie w tej sytuacji zadziałać i wpłynąć na Węgry, by zmieniły swoją decyzję - mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie. Dodaje, że polska prokuratura nie powinna rezygnować w tej sprawie z wniosku o areszt i w konsekwencji z wniosku o ENA.

Były minister sprawiedliwości, b. prokurator generalny Zbigniew Ziobro uzyskał azyl polityczny na Węgrzech - poinformował o tym w poniedziałek jeden z jego pełnomocników mecenas Bartosz Lewandowski. Sam Ziobro poprzez platformę X zapowiedział, że podjął decyzję o pozostaniu za granicą do czasu, gdy w Polsce zostaną przywrócone rzeczywiste gwarancje praworządności. Wcześniej azyl w tym kraju uzyskał b. wiceminister sprawiedliwości Marcin Romanowski.

Siedmioro sędziów Sądu Najwyższego rozpozna 21 stycznia br. problem przedstawiony przez prof. Marcina Wiącka, rzecznika praw obywatelskich. Stawia on pytanie, czy sąd orzekający w sprawie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie od 1 października 2023 r. powinien odmówić zastosowania przepisu nakazującego zwolnić skazanego na dożywotnie więzienie po odbyciu 30 lat kary. Przepis ten jest sprzeczny z prawami człowieka.

Plan był taki, że od 1 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać planowana od lat ustawa o biegłych. Projekt - jak dowiedziało się Prawo.pl - jest już praktycznie gotowy i po poprawkach, które miałyby przynieść oszczędności - zmniejszono np. liczbę członków Komisji Certyfikacyjnej Biegłych Sądowych i Instytucji Opiniujących. Ostatnim tematem jest kwestia wynagrodzeń samych biegłych. Zakładano określenie kwoty bazowej stanowiącej podstawę ich stawki godzinowej, ale interweniował minister finansów, postulując rozłożenie podwyżek na kilka lat.

Pokrzywdzona została pozbawiona przez sąd możliwości dochodzenia przysługujących jej praw, wbrew konstytucyjnemu prawu - twierdzi w kasacji rzecznik praw obywatelskich. Sędzia błędnie pouczył kobietę, w wyniku czego nie mogła ona już ścigać odpowiedzialnych za zniszczenie jej mienia. Rozprawa odbędzie się 18 lutego br.

Pracownicy sądów dostali na przełomie roku wysokie, jednorazowe nagrody, sięgające kilkunastu tysięcy złotych brutto. Przy okazji minister sprawiedliwości Waldemar Żurek w specjalnym liście otwartym podziękował im i zapewnił, że nie oznacza to zakończenia jego starań o podwyższenie wynagrodzeń tej grupy. Związkowcy nagrody chwalą, przypominają jednak o cięciach budżetowych i czekają na projekt ustawy o pracownikach sądów. Ten może – według MS – trafić do wykazu prac rządu w ciągu najbliższych miesięcy.

Prokurator Jerzy Ziarkiewicz został obwiniony przez Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego o naruszenie prawa o Prokuraturze, w wyniku czego ma on odpowiadać dyscyplinarnie. W szczególności - za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa, a także - uchybienie godności urzędu. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego nie rozpozna 14 stycznia odwołania obwinionego prokuratora od postanowienia sądu pierwszej instancji, gdyż zdjęto ją z wokandy.

Akt oskarżenia przeciwko byłemu funkcjonariuszowi Centralnego Biura Śledczego Policji za korupcję i ujawnianie informacji o czynnościach planowanych w sprawie agencji towarzyskiej. Prokurator Pomorskiego Wydziału Zamiejscowego skierował do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe akt oskarżenia przeciwko trzem osobom. Śledztwo dotyczyło m.in. żądania oraz przyjęcia przez byłego funkcjonariusza policji korzyści majątkowych w zamian za zapewnienie tzw. „spokoju” w prowadzeniu działalności przestępczej.

Międzynarodowa współpraca i wypełnianie zobowiązań konwencyjnych czy też dwustronnych umów ma ciągle bardzo duże znaczenie w orzeczeniach sądowych dotyczących ekstradycji i europejskich nakazów aresztowania. Z drugiej strony zdarza się, iż osoba ścigana to nie jest szef międzynarodowego kartelu przestępczego, a przestępstwo, jakie popełniła, miało miejsce wiele lat temu. Pojawia się pytanie o zasadność ekstradycji i w szerokim ujęciu koszty społeczne i rodzinne – pisze dr Paweł Gołębiewski, radca prawny.

Pełnomocnikiem osoby, której zależy na czynnym wpływie na decyzje spółdzielni, a np. z powodu choroby nie będzie mogła pójść na walne zgromadzenie, będzie mógł być też adwokat lub radca - zakłada to nowelizacja podpisana właśnie przez prezydenta Karola Nawrockiego. Podczas prac w Sejmie wprowadzono natomiast poprawkę, że nie będzie można o takie zastępstwo poprosić partnera lub partnerkę.

Zakaz zawierania związków małżeńskich przez sędziów SN i NSA to nieproporcjonalne ograniczenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a także prawa dostępu do służby publicznej oraz do wolności wyboru i wykonywania zawodu – mówi sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku Jacek Gudowski. I wspomina, że orzekanie jego i małżonki – Beaty Gudowskiej – w tym samym sądzie nie stanowiło problemu. Dla nich i dla kierownictwa Sądu Najwyższego.

Od 1 marca 2026 r. adwokaci, radcy prawni, ale też m.in. prokuratorzy będą mieć możliwość wnoszenia części pism procesowych - w tym także apelacji - przez portal informacyjny sądu, i to zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych. Tą drogą pismami będą mogli również wymieniać się pełnomocnicy. Prezesi sądów zwracają uwagę, że zmiany wiążą się z przerzuceniem części kosztów na sądy i wymagać będą m.in. wzmocnienia kadrowego sekretariatów.

Od definicji powództwa typu SLAPP, poprzez katalog okoliczności pozwalających zidentyfikować takie powództwo, po m.in. brak gwarancji rozpoznawania ich w trybie przyspieszonym - to główne obszary projektu ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi, do których wątpliwości zgłasza RPO.