Temat dnia

Opłata turystyczna zamiast miejscowej - samorządy na tak, ale z uwagami

Posłowie Lewicy zaproponowali zastąpienie dotychczasowej opłaty miejscowej (klimatycznej), łatwiejszą do egzekucji opłatą turystyczną. Nowe rozwiązanie mogłoby objąć wszystkie gminy i miasta odwiedzane przez turystów, niezależnie od walorów krajobrazowych i klimatycznych. Zwiększyłoby to budżety gmin. Samorządy popierają kierunek zmian, mają jednak uwagi do szczegółów projektu.

Prof. Bandarzewski: Unitarne państwo nie musi ograniczać samorządu

Samorząd terytorialny Administracja publiczna

Polska jest państwem jednolitym, co w pewnym stopniu określa zakres samorządności. Jednak znacznie większym problemem jest niechęć znacznej części klasy politycznej, różnych opcji, do powierzania samorządom terytorialnym zbyt dużego zakresu praw i obowiązków – twierdzi prof. Kazimierz Bandarzewski z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uważa, że od lat ma miejsce przeciwne zjawisko – odbieranie samorządom już posiadanych kompetencji.

Język śląski językiem regionalnym

Samorząd terytorialny

Nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego przewiduje uchwalona w piątek przez Sejm nowelizacja ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych. Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny.

Gmina określi zasady partycypacji inwestora w pracach nad ZPI

Budownictwo Ład Przestrzenny

Rada gminy w drodze uchwały będzie mogła wydać wytyczne dotyczące umów urbanistycznych zawieranych w procedurze sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI) – przewiduje ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Ustawa o zgubach: wyższe limity, krótsze terminy, nowe obowiązki

Samorząd terytorialny Domowe finanse

Zmiana definicji „właściwego starosty”, nowe obowiązki dla starostów, zarządców budynków i przewoźników, zmodyfikowane terminy poszukiwań właścicieli zgub, wyższe progi wartości rzeczy znalezionych oraz jasne zasady postępowania z dokumentami, kluczykami i przedmiotami niebezpiecznymi – taką przebudowę ustawy o rzeczach znalezionych zaakceptował Sejm i Senat. A wszystko po to, aby zguba wróciła do właściciela.

Sejm pod alkomatem marszałka - projekt atrakcyjny politycznie, ale ryzykowny

Administracja publiczna

Regularnie powraca społeczne oburzenie „dziwnym” zachowaniem parlamentarzystów. Odpowiedzią na nie ma być poselski projekt ustawy, pozwalający marszałkowi na podstawie „uzasadnionych podejrzeń” poddać posła badaniu alkomatem i wykluczyć go z obrad. Choć intuicyjnie pomysł wydaje się rozsądny, w praktyce może rodzić poważne wątpliwości konstytucyjne i ustrojowe. W utrwalonych demokracjach nie ma takich przepisów.

Polecamy książki samorządowe

Cena promocyjna: 179,10

|

Cena regularna: 199,00

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 99,50

Cena promocyjna: 161,10

|

Cena regularna: 179,00

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 143,20

Cena promocyjna: 84,49

|

Cena regularna: 169,00

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 84,49

Cena promocyjna: 116,10

|

Cena regularna: 129,00

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 38,70

Cena promocyjna: 114,00

|

Cena regularna: 228,00

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 91,20

Resort edukacji przygotował projekt rozporządzenia określającego nowe wzory formularzy w sprawie dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe w 2026 r. Ma dostosować dokumenty do nowych kwot dotacji. Rozporządzenie ma wejść w życie 1 kwietnia 2026 r.
Monika Sewastianowicz
13.01.2026
Finanse publiczne
Teza, że Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność za wadliwe postępowanie antymobbingowe prowadzone przez pracodawcę „prywatnego”, brzmi zapewne akademicko. Słowo „akademicko” oznacza tu „czysto teoretycznie”. Być może tak jest. Być może jednak problemem nie jest akademizm tego stwierdzenia, ale to, że zarówno prawnicy, jak i w szczególności twórcy prawa, nie w pełni rozumieją, jak duże znaczenie dla stanowienia prawa mają prawa i wolności człowieka, i jaka jest rola Konstytucji w organizacji państwa – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.
Arkadiusz Sobczyk
13.01.2026
Prawo pracy RODO
Instytucja kultury może odliczyć pełen VAT od inwestycji, bez stosowania prewspółczynnika - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 2025 r. (sygn. I FSK 490/23). NSA zgodził się z WSA w Lublinie, że fiskus nie możne odmówić muzeum prawa do pełnego odliczenia VAT od zakupów służących modernizacji budynku tylko z tego powodu, że inwestycji dokonuje instytucja kultury. To przełom, ponieważ większość wyroków była dotychczas niekorzystna dla podatników.
Monika Pogroszewska
13.01.2026
VAT Administracja publiczna

Więcej gruntów trafi pod budowę domów i mieszkań

Samorząd terytorialny Budownictwo Prawo gospodarcze Nieruchomości Ład Przestrzenny
Jest kolejna wersja projektu tzw. ustawy podażowej, która ma zwiększyć liczbę gruntów przeznaczonych pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. Chodzi głównie o niewykorzystane nieruchomości, które mają...
Michał Kosiarski
13.01.2026

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Prawo pracy
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty...
Grażyna J. Leśniak
12.01.2026

Budżet na 2026 r. trafi we wtorek do prezydenta

Finanse publiczne
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował w poniedziałek, że we wtorek ustawa budżetowa na 2026 rok trafi do prezydenta Karola Nawrockiego. Zgodnie z Konstytucją prezydent będzie miał 7 dni...
Grażyna J. Leśniak Agnieszka Matłacz
12.01.2026

Lewiatan: Przy reformie PIP potrzebny jest dialog, a nie jednostronne regulacje

Prawo pracy
Tylko rzetelny i odpowiedzialny dialog społeczny ze wszystkimi uczestnikami rynku pracy oraz dokładna analiza skutków planowanych regulacji pozwolą wyjść z impasu w pracach nad ograniczaniem...
Grażyna J. Leśniak
12.01.2026

33 proc. Polaków chciałoby wiedzieć, ile zarabiają współpracownicy

Domowe finanse Prawo pracy Prawo europejskie Rynek pracy
Firmy wciąż są niechętne ujawnianiu wynagrodzeń – wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Jak się okazuje, 31 proc. badanych przedsiębiorstw w dalszym ciągu stosuje klauzule poufności...
Grażyna J. Leśniak
12.01.2026

Kolejne uprawnienie dla inspektorów, nowe sankcje dla pracodawców

Prawo pracy Prawo europejskie
Resort pracy chce, by Państwowa Inspekcja Pracy mogła - za zgodą pracownika lub osoby ubiegającej się o zatrudnienie - wytaczać powództwa na ich rzecz w sprawach o roszczenia wynikające z naruszenia...
Grażyna J. Leśniak
12.01.2026

Wniosek o jakości internetu - także na papierze

Administracja publiczna
Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk (na zdjęciu) wystąpił do prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Przemysława Kuny, aby obywatel mógł składać wniosek o dostęp do informacji o...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
10.01.2026

Zajęcia zawieszone lub zdalne - dyrektor decyduje, czy szkoła pracuje w czasie mrozów

Szkoła i uczeń BHP Zarządzanie oświatą
Dyrektor musi dbać o bezpieczeństwo uczniów - jeżeli uzna, że z powodu silnych mrozów lub braku odpowiedniej temperatury na terenie placówki nie da się im zapewnić odpowiednich warunków do nauki,...
Monika Sewastianowicz
10.01.2026

TK: Świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach należne w czasie urlopu wychowawczego

Administracja publiczna Niepełnosprawność
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że osoba, która przebywała na urlopie wychowawczym i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r., ma prawo się o nie ubiegać....
Beata Dązbłaż
10.01.2026

Sejm za poprawkami Senatu do nowelizacji przepisów o administracji rządowej

Administracja publiczna
Sejm opowiedział się w piątek za poprawkami Senatu do ustawy zmieniającej przepisy o funkcjonowaniu administracji rządowej, która określa podmioty mogące wykonywać zadania w zakresie równego...
Grażyna J. Leśniak
09.01.2026

Sejm uchwalił nowelizację dotyczącą ochotniczych straży pożarnych

Administracja publiczna
W piątek posłowie jednomyślnie opowiedzieli się za nowelizacją ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy o kierujących pojazdami dotyczącą OSP, PSP, ratowników górskich oraz wodnych. Zakłada ona m.in.,...
Grażyna J. Leśniak
09.01.2026

Sejm zgodził się na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do azylu na granicy z Białorusią

Administracja publiczna Prawo europejskie
Sejm zgodził się w piątkowym głosowaniu na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Będzie ono...
Grażyna J. Leśniak
09.01.2026

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Ubezpieczenia społeczne
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na...
Grażyna J. Leśniak
09.01.2026

GUS: W lipcu 2025 r. mediana wynagrodzeń miesięcznych brutto wyniosła 7246,64 zł

Domowe finanse Prawo pracy Rynek pracy
W lipcu 2025 roku mediana wynagrodzeń miesięcznych brutto w gospodarce narodowej wyniosła 7246,64 zł i była o 1619,79 zł niższa od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w tym miesiącu, czyli...
Grażyna J. Leśniak
09.01.2026

Zmiana zasad rozpatrywania wniosków o bon ciepłowniczy

Domowe finanse Dodatek osłonowy Energetyka
Gmina nie będzie musiała rozpatrywać wniosków o bon ciepłowniczy, jeśli na jej terenie nie funkcjonuje wymagany system ciepłowniczy albo cena ciepła nie przekracza określonego poziomu. W takich...
Robert Horbaczewski
09.01.2026

78 tys. zł kary za komunikat prasowy: Policja ujawniła dane wrażliwe

Policja RODO
Łącznie 78 tys. zł kary nałożył prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych na komendanta miejskiego policji w Krakowie za ujawnienie w komunikacie prasowym danych kobiety, którą w 2023 r. policja...
Robert Horbaczewski
09.01.2026

Praca na mrozie - czy pracodawcy są przygotowani na drastycznie niskie temperatury

Prawo pracy BHP
Ostatni tydzień przyniósł wysyp maili i zapytań do kancelarii o pracę na mrozie. Jak twierdzą prawnicy, nie jesteśmy przyzwyczajeni do mrozów na poziomie -10, -12 stopni Celsjusza, utrzymujących się...
Grażyna J. Leśniak
09.01.2026

O przepisach karnych w projekcie ustawy „o transparentności wynagrodzeń”

Prawo pracy RODO Prawo europejskie
Opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości” datowany na 12 grudnia 2025 r. Na...
Arkadiusz Sobczyk
09.01.2026

Komisariaty nie mogą zastępować izby wytrzeźwień

Samorząd terytorialny Pacjent Finanse samorządów Policja Opieka zdrowotna Zawody medyczne Bezpieczeństwo publiczne
Pomysł, aby ułatwić powstawanie nowych izb wytrzeźwień zyskuje poparcie ministerialnych urzędników. Resort zdrowia nie widzi przeszkód, aby nawet mniejsze samorządy same decydowały, czy będą tworzyć...
Michał Kosiarski
09.01.2026

Myśliwy dewizowy nie musi umieć tyle co ten z Polski

Administracja publiczna
Cudzoziemiec, który zapłaci za polowanie w Polsce, nie musi znać polskich przepisów łowieckich ani zdawać egzaminu, który jest obowiązkowy dla polskich myśliwych. Wystarczy, że ma pozwolenie na broń...
Regina Skibińska
09.01.2026

Portal poparcia kandydatów coraz bliżej- Senat przyjął ustawę z poprawkami

Wybory
Senat poparł ustawę, która ma na celu utworzenia portalu umożliwiającego online udzielanie poparcia listom kandydatów do Sejmu i Parlamentu Europejskiego oraz kandydatom na Prezydenta RP i senatorów....
Robert Horbaczewski
08.01.2026

Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Prawo pracy Ukraina Rynek pracy
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę...
Grażyna J. Leśniak
08.01.2026

UODO skontroluje podmioty prowadzące BIP

RODO Nowe Technologie
Podmioty prowadzące Biuletyn Informacji Publicznej znalazły się w planie kontroli sektorowych Urzędu Ochrony Danych Osobowych na 2026 rok. Zdaniem urzędu to jeden z obszarów, w których odnotowywano w...
Robert Horbaczewski
08.01.2026

Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Ubezpieczenia społeczne Zawody medyczne
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe...
Grażyna J. Leśniak
08.01.2026

Pinezka w aplikacji "gdziesieukryć", czyli uciec, ale dokąd?

Budownictwo Obrona cywilna Bezpieczeństwo publiczne
Aplikacja „Gdzie się ukryć” ma pomóc obywatelom w sytuacji zagrożenia. Większość wskazanych miejsc zlokalizowanych jest w nieruchomościach prywatnych, a ich właściciele... nawet o tym nie wiedzą. To...
Robert Horbaczewski
08.01.2026

Rządowy projekt o jawności wynagrodzeń jest niezgodny z dyrektywą

Prawo pracy Prawo europejskie
Polski ustawodawca, implementując do polskiego porządku prawnego postanowienia dyrektywy 2023/970, musi uwzględnić, że sama dyrektywa odsyła do unijnego rozumienia pojęcia pracownika, a to unijne...
Marcin Różański
08.01.2026

Pensje nauczycieli wzrosną o ok. 3 proc., wypłaty najprawdopodobniej z wyrównaniem

Zarządzanie oświatą
Nauczyciele nie mogą liczyć w tym roku - podobnie jak pozostali pracownicy sfery budżetowej - na szczególnie duże podwyżki. Tym bliżej do waloryzacji - pensje pedagogów mają wzrosnąć jedynie o ok. 3...
Monika Sewastianowicz
08.01.2026
1  2  3  4  5    1169
  • Aktualności
    • Opłata turystyczna zamiast miejscowej - samorządy na tak, ale z uwagami

      Posłowie Lewicy zaproponowali zastąpienie dotychczasowej opłaty miejscowej (klimatycznej), łatwiejszą do egzekucji opłatą turystyczną. Nowe rozwiązanie mogłoby objąć wszystkie gminy i miasta odwiedzane przez turystów, niezależnie od walorów krajobrazowych i klimatycznych. Zwiększyłoby to budżety gmin. Samorządy popierają kierunek zmian, mają jednak uwagi do szczegółów projektu.
    • Gmina określi zasady partycypacji inwestora w pracach nad ZPI

      Rada gminy w drodze uchwały będzie mogła wydać wytyczne dotyczące umów urbanistycznych zawieranych w procedurze sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI) – przewiduje ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
    • Język śląski językiem regionalnym

      Nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego przewiduje uchwalona w piątek przez Sejm nowelizacja ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych. Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny.
    Zobacz więcej
  • Zmiany w prawie
    • Nowe progi unijne w zamówieniach publicznych, czyli co muszą wiedzieć zamawiający

      1 stycznia 2026 roku weszły w życie zaktualizowane progi unijne w zamówieniach publicznych. Choć zmiany są niewielkie, mogą przesądzić o konieczności stosowania pełnego reżimu unijnego. Zamawiający powinni zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe szacowanie wartości zamówień, właściwy kurs euro oraz aktualizację procedur, aby uniknąć ryzyka odwołań i powtórzenia postępowań.
    • Od 2 stycznia zakaz polowań na pięć gatunków ptaków

      Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.
    • Sołtys z ubezpieczeniem, a jednostki pomocnicze z nowymi kompetencjami

      Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.
    Zobacz więcej
  • Opinie
    • Prof. Bandarzewski: Unitarne państwo nie musi ograniczać samorządu

      Polska jest państwem jednolitym, co w pewnym stopniu określa zakres samorządności. Jednak znacznie większym problemem jest niechęć znacznej części klasy politycznej, różnych opcji, do powierzania samorządom terytorialnym zbyt dużego zakresu praw i obowiązków – twierdzi prof. Kazimierz Bandarzewski z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uważa, że od lat ma miejsce przeciwne zjawisko – odbieranie samorządom już posiadanych kompetencji.
    • Sejm pod alkomatem marszałka - projekt atrakcyjny politycznie, ale ryzykowny

      Regularnie powraca społeczne oburzenie „dziwnym” zachowaniem parlamentarzystów. Odpowiedzią na nie ma być poselski projekt ustawy, pozwalający marszałkowi na podstawie „uzasadnionych podejrzeń” poddać posła badaniu alkomatem i wykluczyć go z obrad. Choć intuicyjnie pomysł wydaje się rozsądny, w praktyce może rodzić poważne wątpliwości konstytucyjne i ustrojowe. W utrwalonych demokracjach nie ma takich przepisów.
    • Czy Rzeczpospolita Polska chroni swoją infrastrukturę kolejową?

      Wysadzenie torów na trasie Warszawa–Lublin w listopadzie 2025 roku obnażyło słabości systemu ochrony infrastruktury kolejowej w Polsce. Choć uniknięto katastrofy, zdarzenie stawia pytania o skuteczność działań państwa i rolę Straży Ochrony Kolei – formacji umundurowanej, której kompetencje i status prawny pozostają ograniczone w porównaniu z innymi służbami mundurowymi – pisze dr Paweł Bała, adwokat specjalizujący się w sprawach dotyczących służb mundurowych.
    Zobacz więcej
  • Orzeczenia
    • NSA: Równość wobec prawa również w prawie do abonamentu parkingowego

      NSA podkreślił, że przyznawanie abonamentów parkingowych w strefach płatnego parkowania może dotyczyć wybranych użytkowników dróg, jednak kryteria różnicujące muszą być racjonalne, proporcjonalne i powiązane z celem regulacji. Granice uznaniowości rady gminy wyznacza zarówno ustawa o drogach publicznych, jak i konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W sprawie łódzkiej uchwały ich naruszenie skutkowało stwierdzeniem nieważności części przepisów.
    • NSA: Matka zmarła, ale za jej pobyt w DPS-ie córka musi zapłacić

      Nawet po śmierci matki obowiązek finansowy nie znika. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że gmina może żądać od córki zwrotu kosztów pobytu matki w domu pomocy społecznej. Wprawdzie, co do zasady, ulgi w spłacie należności są możliwe, ale po pierwsze - tylko w wyjątkowych sytuacjach, po drugie - zależą od uznania gminy.
    • NSA odpowiedział, kto może być uczestnikiem w postępowaniu o lokalizację bloku mieszkaniowego

      Uczestnikiem postępowania sądowego może być podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym podjęcie uchwały rady miasta o lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, jak też organizacji społecznej nie powołującej się na własny interes, zgłaszającej udział innej osoby, jeżeli sprawa ta dotyczy przedmiotu jej statutowej działalności - odpowiedział w uchwale siedmiorga sędziów Naczelny Sąd Administracyjny.
    Zobacz więcej
  • Pytania i odpowiedzi
    Zobacz więcej