Skutki ignorowania UODO: Skarbówka wyegzekwuje szacunkowo obliczoną karę

Stowarzyszenie RKW – Ruch Kontroli Wyborów – Ruch Kontroli Władzy nie odpowiadało na pisma Urzędu Ochrony Danych Osobowych, nie przedstawiło też dokumentów finansowych, na podstawie których organ mógłby wyliczyć karę za brak udzielenia informacji. Prezes UODO ustalił więc karę w wysokości ponad 10 tys. zł i złożył wniosek do urzędu skarbowego o jej wyegzekwowanie.

Sprawa zaczęła się podczas wyborów prezydenckich w 2025 r., gdy do UODO wpłynęła informacja o możliwych nieprawidłowościach przy przetwarzaniu danych osobowych w trakcie procesu wyborczego. Wskazywała, że członkowie obwodowych komisji wyborczych mieli dodatkowo weryfikować uprawnienia osób głosujących na podstawie zaświadczeń o prawie do głosowania poza miejscem zamieszkania przy pomocy aplikacji Stowarzyszenia RKW, która – według zawiadomienia – nie była autoryzowana przez Krajowe Biuro Wyborcze.

Czytaj też w LEX: Ujęcie systemowe problematyki finansowania oraz kontroli partii politycznych i kampanii wyborczych w prawie polskim – podsumowanie badań >

Jak UODO chciał badać aplikację wyborczą

UODO chciał ustalić, czy rzeczywiście doszło do opisywanego zdarzenia oraz jakie dane osobowe mogły być przetwarzane za pośrednictwem aplikacji, kto odpowiadał za ich przetwarzanie, w jakim zakresie były one zbierane, gdzie je przechowywano, jak zabezpieczono i na jakiej podstawie prawnej były wykorzystywane.

Dalszy ciąg zdarzeń był następujący:

• UODO skierował do stowarzyszenia dwa pisma z prośbą o wyjaśnienia. Oba wróciły z adnotacją „nie podjęto w terminie”;
• Chociaż niepodjęte pisma zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego uznaje się za doręczone, pracownik UODO skontaktował się jeszcze telefonicznie z prezesem stowarzyszenia. Ten zapewnił, że korespondencja nie dotarła i poprosił o jej ponowne przesłanie na wskazany adres;
• UODO jeszcze raz przesłał kopie pism wraz z pismem przewodnim i pouczeniem o możliwej karze za brak odpowiedzi. Pismo tym razem zostało odebrane, jednak stowarzyszenie nie przekazało żądanych informacji;
• Prezes UODO wszczął z urzędu odrębne postępowanie o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków współpracy z organem nadzorczym. Jednocześnie zwrócił się do stowarzyszenia o przedstawienie sprawozdania finansowego lub innego dokumentu zawierającego dane potrzebne do ustalenia podstawy wymiaru kary. Stowarzyszenie nie odpowiedziało;
• UODO wydał decyzję, w której stwierdził naruszenie przez organizację art. 58 ust. 1 lit. a oraz lit. e RODO. Przepisy te nakładają obowiązek współpracy administratora danych z organem nadzorczym;
• Ponieważ obliczenie kary w oparciu o dane finansowe było niemożliwe, prezes UODO ustalił wysokość kary na poziomie 10 082 zł. Wziął pod uwagę m.in. to, że stowarzyszenie jest aktywne publicznie w okresie przedwyborczym i udostępnia numer rachunku bankowego przeznaczony do wpłat darowizn na cele statutowe. Jednocześnie organ zwraca uwagę, że kara wynosi tylko 0,012 proc. maksymalnego wymiaru;

Czytaj też w LEX: Sztuczna inteligencja w procesie wyborczym – perspektywy, wyzwania i zagrożenia >

Kara za brak współpracy z UODO

Co warte podkreślenia, kara odnosi się tylko do nieudzielenia informacji, a nie do meritum sprawy. Główne postępowanie w sprawie aplikacji nadal trwa.

- Jeśli stowarzyszenie będzie dalej odmawiało współpracy z organem nadzorczym, może on nałożyć kolejne administracyjne kary pieniężne – zapowiada organ.

Czytaj też w LEX: Dokumentacja prowadzona na podstawie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa jako dowód zgodności lub źródło odpowiedzialności z tytułu RODO >