ezpłatny e-book 5 dylematów prawnika in-house: interpretacje, ryzyka, wątpliwości Sprawdź analizy prawne ekspertów i odpowiedzi LEX Expert AI
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Prawnicy i sądy

Zobacz więcej artykułów w Prawnicy i sądy
Monika Strus-Wołos
Temat dnia

Przejdź do artykułu: Dr Strus-Wołos: Polski wymiar sprawiedliwości wciąż z barierami

Krzysztof Sobczak
Krzysztof Sobczak
Obowiązująca od kilkunastu lat międzynarodowa konwencja o prawach osób niepełnosprawnych mówi m.in. o zapobieganiu dyskryminacji w postępowaniach sądowych. Tymczasem w Polsce można odnieść wrażenie, że na razie ustawodawca nie dostrzega, że artykuł 13 Konwencji zobowiązuje państwa do znoszenia wszelkiego rodzaju barier w dostępie do wymiaru sprawiedliwości – twierdzi adwokat dr Monika Strus-Wołos.
kobieta zolnierz kamuflaz

Przejdź do artykułu: Zabójczynie zwykle same są ofiarami przemocy

W Polsce przebywa w więzieniach 3 727 kobiet, co stanowi niewiele ponad 5 procent wszystkich osadzonych. Kobiety skazane na kary dożywotniego pozbawienia wolności za zabójstwo stanowią trzy procent i jest to 16 kobiet, przy ogólnej liczbie wszystkich skazanych na dożywocie, których jest 600. Większość z nich nie planuje zabójstwa, zwykle popełnia je w afekcie i bardzo tego żałuje, zwykle próbuje ratować swoją ofiarę.
sad najwyzszy

Przejdź do artykułu: Rada Ławnicza SN o wyborze nowego I prezesa SN

Rada Ławnicza SN II kadencji przyjęła pakiet uchwał dotyczących sytuacji w wymiarze sprawiedliwości. Odniosła się m.in. do kwestii wyboru I prezesa Sądu Najwyższego. W jej ocenie, na to stanowisko powinien zostać wybrany sędzia powołany przez 2018 r., czyli w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, której sędziów członków wybierali sędziowie nie Sejm. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wskazuje, że Rada zdała egzamin z praworządności.
Flaga Polska Unia Europejska

Przejdź do artykułu: Od 1 maja na salach sądowych obowiązkowo polska i unijna flaga

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by na salach sądowych w całej Polsce, począwszy od 1 maja 2026 r., umieszczane były obok godła Rzeczypospolitej Polskiej dwie flagi - polska i UE. Jest furtka - pomieszczenia nie będą musiały być we flagi wyposażone, jeśli ich wielkość to uniemożliwi. Co istotne, dotyczyć ma to zarówno posiedzeń jawnych, jak i rozpraw. Resort chce w ten sposób podkreślić sprawowanie wymiaru sprawiedliwości i wydawanie wyroków w imieniu RP oraz unaocznić, że polskie sądy orzekają także w oparciu o prawo UE. Szacowany koszt to ok. 4,42 mln zł.
Legal Hackathon 2026

Przejdź do artykułu: Ponad 200 osób zmierzy się w 8. edycji Legal Hackathon 2026

Łączą w sobie zamiłowanie do nowych technologii i AI oraz m.in. wiedzę prawniczą – ponad 200 osób, ok. 40 mentorów, przez cały weekend będzie opracowywać narzędzia wspierające wymiar sprawiedliwości, kancelarie, oświatę, ale też przedsiębiorców w ósmej już edycji Legal Hackathon 2026. Wydarzenie organizowane przez Wolters Kluwer Polska rozpoczęło się w piątek wieczorem. Poprzedziła je konferencja AI Legal Change Summit 2026.

Polecamy książki prawnicze

Prawnicy i sądy - najnowsze

waga laptop

AI wymaga nowych kompetencji od młodych prawników

Sztuczna inteligencja odnalazła się na rynku usług prawnych. Adwokaci i radcy prawni chętnie korzystają z programów bazujących na AI. To z kolei budzi spore emocje wśród młodych prawników, którzy obawiają się, czy znajdzie się w tej sytuacji dla nich miejsce. Rozmówcy Prawo.pl takich obaw raczej nie mają, podkreślają, że chodzi o zmianę modelu wejścia do zawodu, a kompetencje i umiejętności korzystania z narzędzi opartych o AI zdecydowanie zwiększają konkurencyjność na rynku.
bank napis

SN: Spór co do trwałej bezskuteczności umowy kredytu

Ochrona konsumentów przed skutkami nieuczciwej umowy we frankach szwajcarskich nie może być uzależniona od jakichkolwiek warunków zawieszających. I taką interpretację powinien wziąć pod uwagę Sąd Apelacyjny, ponownie rozpoznając sprawę, bo w swoim wyroku postawił warunek. Chodziło o prawo zatrzymania uzależnione od jednoczesnej zapłaty przez powoda na rzecz banku kwoty otrzymanej tytułem świadczenia wzajemnego albo zabezpieczenia.
sady

SN: Nie można odrzucić skargi kasacyjnej niezgodnej z zakresem wniosku

Określenie zakresu wniosku skargi kasacyjnej jest niezbędne jedynie, gdy wniosek ten obejmuje uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia – taką uchwałę podjęło siedmioro sędziów Sądu Najwyższego 5 marca 2026 r. Sędziowie wskazali, że określenie w skardze kasacyjnej zakresu wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia niezgodnie z zakresem zaskarżenia nie stanowi samodzielnej podstawy odrzucenia skargi.
prawnik

Senat wnosi projekt o pełnomocniku z urzędu dla świadka komisji śledczej

Senat zdecydował, że skieruje do Sejmu projekt nowelizacji ustawy o sejmowej komisji śledczej, zgodnie z którym osoba przez nią wezwana będzie mogła skorzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Petycję w tej sprawie jeszcze w czerwcu 2024 roku skierował adwokat Robert Pogorzelski. Na etapie prac senackich wprowadzono jednak poprawkę, która prawnikom niekoniecznie się spodoba - na wynagrodzenie mogliby liczyć dopiero po zakończeniu postępowania przed komisją albo po zakończeniu jej prac.
poczta polska centrala

Poczta bez gigantycznej kary za wybory kopertowe

Poczta Polska nie zapłaci ponad 27 milionów złotych kary za naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych podczas przygotowań do niedoszłych prezydenckich wyborów kopertowych w 2020 r. – orzekł w czwartek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. -Poczta nie miała wyjścia i musiała wykonać wiążące polecenie premiera – wynika z uzasadnienia wyroku.
wypadek zderzenie stluczka

1,5 roku więzienia dla adwokata od „trumny na kółkach"

Olsztyński sąd okręgowy skazał na 1,5 roku pozbawienia wolności łódzkiego adwokata Pawła K., oskarżonego o spowodowanie wypadku, w którym zginęły dwie kobiety. Orzekł wobec niego 4-letni zakaz prowadzenia pojazdów. Jeszcze we wrześniu 2024 r. Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN przychyliła się do orzeczonej przez sądy dyscyplinarne adwokatury kary dwóch lat zakazu wykonywania zawodu. Prokuratura żądała dla mężczyzny 5 lat więzienia i 10 lat zakazu prowadzenia pojazdów.
paragrafy ksiazka

Za mało chętnych do drukowania testów na aplikacje prawnicze – MS luzuje przepisy

Do opiniowania trafiły projekty zmieniające rozporządzenia dotyczące trybu i sposobu udzielania zamówienia na wydrukowanie i doręczenie zestawów pytań testowych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą. Ministerstwo Sprawiedliwości chce doprecyzować i poluzować wymogi dla oferentów. Ma być wprowadzone oświadczenie o zobowiązaniu się do zachowania w tajemnicy treści pytań.
waga laptop

Pierwsze e-pisma wpływają do sądów, ale systemy nadal nie współpracują

Adwokaci i radcy prawni zaczęli już korzystać z nowych możliwości związanych z wnoszeniem, na razie niektórych pism, przez portal informacyjny sądów. Problem mają z tym, jak na razie, pracownicy sądów. Nadal bowiem – jak mówią – z nowymi funkcjonalnościami portalu nie są w pełni kompatybilne inne systemy sądowe. Pisma trzeba wydrukować i przekazać do konkretnego wydziału. Problem jest też z systemem prokuratorskim; prace nad dostosowaniem go do wnoszenia e-pism nadal trwają, a realna szansa na taką komunikację z sądem może pojawić się dopiero w czerwcu lub lipcu br.
jacek dubois 0001

Jacek Dubois: Prace Trybunału Stanu są blokowane przez jego przewodniczącą

Działalność sądu mającego ocenić naruszanie konstytucji przez najwyższych funkcjonariuszy państwa, jest wciąż w impasie – przyznaje Jacek Dubois, adwokat, wiceprzewodniczący Trybunału Stanu. W jego ocenie przyczyna leży m.in. po stronie przewodniczącej prof. Małgorzaty Manowskiej, która - jak mówi - wykorzystuje zmieniony w poprzedniej kadencji regulamin, pozwalający jej na paraliżowanie prac tego organu.
nsa naczelny sad administracyjny warszawa

Uchwała 7 sędziów: Do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA potrzebne jest oddzielne pełnomocnictwo

Pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną – taką uchwałę 3 marca br. podjęło siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchwała ta jest bardzo ważna dla radców prawnych i adwokatów reprezentujących strony w sporach z organami władzy samorządowej i centralnej.
Dominika Kornet

Compliance bez nadmiaru. Lekcja dla firm z rządowego programu

Rząd zapowiada sprzątanie w prawie, co jest kontynuacją trendu deregulacyjnego, który obserwuje się w Polsce już od jakiegoś czasu - z różnymi skutkami. Projekt „Programu regulacyjnego na lata 2026–2028” to obietnica walki z inflacją przepisów, wprowadzenia zasady „jeden za jeden” i zasady digital by default – pisze Dominika Kornet, radczyni prawna.
paragraf dokumenty podpis

Kiedy projekt ustawy o pracownikach prokuratury? 11 marca spotkanie

11 marca br. przedstawiciele Prokuratury Krajowej i minister sprawiedliwości/prokurator generalny Waldemar Żurek mają spotkać się ze związkami zawodowymi reprezentującymi pracowników prokuratury. Jednym z tematów będzie zapewne projekt ustawy o pracownikach prokuratury, tym bardziej że założenia do regulacji dotyczącej pracowników sądów trafiły już do związkowców. Na jakim etapie są prace, na razie nie wiadomo. Związkowców niepokoi jednak zarówno to, że trwają tak długo, jak i propozycje, które już są na stole, a dotyczą sądów. Są i głosy, że być może czas na protest.
prawnik

Nowoczesna legitymacja zawodu kuratora nie uzdrowi – kuratorzy zawiedzeni nowelą

W Sejmie jest już projekt nowelizacji ustawy o kuratorach sądowych. Reguluje m.in. kwestie kuratorskiej legitymacji służbowej, wprowadza możliwości zwolnienia aplikanta z pozostałej części aplikacji i... wzbudza duży niedosyt wśród samych kuratorów. Jak podkreślają, zmiany choć są uzasadnione, pełnią rolę drugoplanową i nie rozwiązują najbardziej palących problemów ich zawodu – takich jak niskie wynagrodzenia, kwestia awansów czy przeciążenia pracą. Wskazują na konieczność odwrócenia zmian dotyczących choćby kuratorskich dyscyplinarek, ale też ograniczających rolę samorządu kuratorów.
marek safjan

Prof. Safjan: Na podstawie niekonstytucyjnej ustawy można powołać zgodną z Konstytucją KRS

Gdy nie może wejść w życie ustawa przywracająca zgodne z Konstytucją zasady wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, uzasadnione jest przeprowadzenie tego w oparciu o obowiązujące przepisy. Czyli przy pomocy niekonstytucyjnej ustawy przywrócony zostanie konstytucyjny charakter KRS – mówi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
mlotek stetoskop lekarz

Bezwzględne więzienie dla lekarzy za śmierć Izabeli z Pszczyny

Trzej lekarze oskarżeni w związku ze śmiercią ciężarnej Izabeli, która zmarła w 2021 r. w szpitalu w Pszczynie, zostali we wtorek skazani na kary bezwzględnego więzienia - od roku do półtora roku - oraz kilkuletnie zakazy wykonywania zawodu. Tak zdecydował we wtorek Sąd Okręgowy w Katowicach, rozpoznający apelacje od ubiegłorocznego wyroku sądu w Pszczynie.
sprawa wilka sn symulacja rozprawy

SN: W jakiej części dziedziczy rodzeństwo, gdy ich ojciec zrzekł się spadku

Do Sądu Najwyższego wpłynęło pytanie prawne od sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach w sprawie dziedziczenia przez rodzeństwo. Chodziło o przypadek, gdy jeden z rodziców zrzeka się dziedziczenia na rzecz dzieci i wnuków. Jaki skutek to wywołuje dla sióstr i braci spadkodawcy? Czy rodzeństwo dziedziczące wówczas w zbiegu z małżonkiem dziedziczy połowę spadku?
Jaroslaw Matras

Sędzia Matras: Wybory I prezesa w Sądzie Najwyższym nic nie zmienią

Impasu, który obecnie trwa w Sądzie Najwyższym, nie zmieni wybór nowego I prezesa. Tym bardziej że prezydent Karol Nawrocki, co wynika z sygnałów jego otoczenia, nie zamierza akceptować ustaw, które mogłyby sytuację uzdrowić. Nowy skład Krajowej Rady Sądownictwa, gdy sędziów wybiorą sędziowie, również nie gwarantuje, że do sądów i SN trafią prawidłowo powołani sędziowie, bo prezydent może po prostu ich nie powołać. Skutkiem będą kolejne odszkodowania wypłacane przez Polskę w związku ze skargami m.in. do ETPCz – mówi Prawo.pl dr Jarosław Matras, sędzia SN.
Monika Czechowska 0001

Dr Czechowska: W procedurze karnej i wykroczeniowej można już wnosić pisma przez portal informacyjny

1 marca 2026 roku weszły w życie zupełnie nowe rozwiązania normatywne, umożliwiające pewnej kategorii podmiotów wnoszenie pism do sądu – jeśli przepis ustawy tak stanowi – poprzez umieszczenie ich treści w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych w sposób, który umożliwia wnoszącemu uzyskanie dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie takiego pisma do sądu. To krok w kierunku cyfryzacji sądownictwa, który niewątpliwie ułatwi stronom korespondencję z sądem – pisze dr Monika Czechowska.
sad

Prof. Sadurski i prof. Florczak‑Wątor - nowi członkowie Komisji Weneckiej

Prof. Wojciech Sadurski jest prawnikiem konstytucjonalistą, profesorem prawa na Uniwersytecie w Sydney oraz w Centrum Europejskim Uniwersytetu Warszawskiego. Prof. dr hab. Monika Florczak‑Wątor to profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kieruje Katedrą Prawa Konstytucyjnego na Wydziale Prawa i Administracji UJ. To oni będą nowymi przedstawicielami Polski w Komisji Weneckiej - najważniejszym organie doradczym Rady Europy, którego opinie stanowią fundament dla europejskich standardów praworządności.
jakub gorski 0001

Zmarł dr Jakub Górski

1 marca zmarł dr Jakub Górski - partner zarządzający i współzałożyciel kancelarii prawnej T. Studnicki, K. Płeszka, Z. Ćwiąkalski, J. Górski sp.k., przewodniczący Rady Uczelni Uniwersytetu Jagiellońskiego na kadencję 2025-2028.

Aktualności

Opinie

Zmiany w prawie

Pytania i odpowiedzi

Orzeczenia