Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł 5 lutego br., że Polska naruszyła Konwencję Praw Człowieka poprzez pozbawienie sędziego Beaty Morawiec dostępu do sądu, wolności wypowiedzi, a także prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Trybunał zasądził na rzecz sędzi Morawiec 21 tys. euro zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej oraz 6 tys. euro z tytułu kosztów i wydatków.

Sąd Okręgowy popełnił błąd nie dostrzegając, że oskarżony był już raz osądzony przez ten sam sąd za ten sam czyn, polegający na usiłowaniu oszustwa sądowego, gdzie w oparciu o weksel in blanco oskarżony usiłował uzyskać wyrok sądu zasądzający kwotę objętą wekslem. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uchylił oczywiście niesłuszny wyrok.

Sąd karny nie może bez terminu orzec wobec sprawcy przemocy domowej środków karnych, takich jak zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną matką w jakikolwiek sposób, zakaz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu opuszczenia lokalu. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił wadliwe orzeczenie do ponownego rozpoznania i ustalenia czasu trwania tych zakazów.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej nie może iść tak daleko, aby stało się równoznaczne z jej pozbawieniem, gdyż nie ma ono charakteru penalnego. A o zakresie uprawnień oraz obowiązków drugiego z rodziców decyduje ocena sądu, które z rodziców, ze względu na interes dziecka, ma lepsze warunki do sprawowania władzy rodzicielskiej. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej ma wkrótce potwierdzić to założenie.

Wobec pominięcia w ustawie o ustroju sądów powszechnych wyraźnej podstawy prawnej, odwołanie rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców przez ministra sprawiedliwości przed upływem kadencji de lege lata nie jest prawnie możliwe i skuteczne - wskazał sędzia Wiesław Kozielewicz w jednym ze swych ostatnich postanowień. I dodał, że ich kadencja mija dopiero w czerwcu 2026 roku.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który z urzędu stwierdził nieważność postępowania z powodu rzekomo wadliwego powołania sędziego pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy jednoznacznie sprzeciwił się praktyce kwestionowania statusu sędziego w drodze pozaproceduralnej kontroli sądowej, wskazując na brak podstaw prawnych oraz poważne zagrożenia ustrojowe i systemowe takiego podejścia.

Alkoholizm i przemoc – opisane przez sąd – skutkowały zerwaniem więzi małżeńskich oraz utrwaleniem tego rozpadu. W tym ostatnim aspekcie pozwany małżonek także zawinił, nie podejmując próby odbudowy związku - tak orzekł o rozwodzie Sąd Apelacyjny w Warszawie. I określił wynagrodzenie kuratora reprezentującego męża zgodnie z niepublikowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Sędzia nadmiernie zagrożony odpowiedzialnością dyscyplinarną nie jest w pełni niezawisły - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Z tego też powodu, za błędy w orzekaniu, jak podkreśla się w judykaturze, sędzia może zostać pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej jedynie wyjątkowo, tj. w istocie tylko w razie dopuszczenia się oczywistego i rażącego pogwałcenia przepisów prawa, widocznego od razu dla każdego i bez wnikania w szczegóły sprawy, bez potrzeby analizowania stanu faktycznego i prawnego - dodał sąd i uniewinnił sędzię, przyznającą świadkom wyższy zwrot za utracone zarobki.

We Wrocławiu rodzice noworodka zostali skazani na kary po roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata, gdyż – mimo przenoszonej ciąży i pierwszego porodu kobiety – nie pojechali do szpitala, ale uparli się na rozwiązanie w domu bez lekarza albo położnej. Dziewczynkę ledwo odratowali lekarze. Nie wiadomo, jak do takich spraw podejdą sądy, gdy zaczną znikać kolejne porodówki i kobiety staną przed dylematem, czy ryzykować daleką podroż do szpitala, czy rodzić bez opieki medycznej w domu albo zdać się na przypadkowych pomocników.

Sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach nie jest osobą uprawnioną do orzekania, gdyż w ustawowym terminie nie złożył oświadczenia do Krajowej Rady Sądownictwa, iż chciałby dalej pracować po ukończeniu 65. roku życia. Sąd Najwyższy już kilka razy wypowiadał się w jego sprawie i uchylał wyroki z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sędzia ten powinien zakończyć orzekanie w czerwcu 2021 roku.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu orzekł 15 stycznia, że Polska naruszyła Konwencję o ochronie praw człowieka w sprawie przeniesienia sędziego Łukasza Bilińskiego z wydziału karnego do wydziału rodzinnego, wbrew jego woli. Chodzi m.in. o to, że jego skargi na tę decyzję nie rozpoznał niezależny i niezawisły sąd, co w ocenie ETPCz naruszyło prawo do sprawiedliwego procesu. Zasądzono m.in. 20 tys. euro tytułem zadośćuczynienia.

Gdy sąd decyduje o orzeczeniu kary ograniczenia wolności w postaci wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, musi określić wymiar tej kary w stosunku miesięcznym. W sprawie wandala, który uszkodził mienie spółdzielni mieszkaniowej, tak się jednak nie stało. Z tego powodu wyrok stał się niewykonalny, wobec czego Sąd Najwyższy w Izbie Karnej orzeczenie uchylił.

I Prezes Sądu Najwyższego dostrzegła rozbieżność orzecznictwa w sprawie odszkodowania i zadośćuczynienia dla osób represjonowanych za działalność niepodległościową. Dlatego poprosiła Izbę Karną o wyjaśnienie czy Skarb Państwa jest stroną oraz kto ma reprezentować ten podmiot: prokurator czy pełnomocnik zgodnie z postępowaniem cywilnym? Posiedzenie ma się odbyć 21 stycznia br.

Siedmioro sędziów Sądu Najwyższego rozpozna 21 stycznia br. problem przedstawiony przez prof. Marcina Wiącka, rzecznika praw obywatelskich. Stawia on pytanie, czy sąd orzekający w sprawie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie od 1 października 2023 r. powinien odmówić zastosowania przepisu nakazującego zwolnić skazanego na dożywotnie więzienie po odbyciu 30 lat kary. Przepis ten jest sprzeczny z prawami człowieka.

Pokrzywdzona została pozbawiona przez sąd możliwości dochodzenia przysługujących jej praw, wbrew konstytucyjnemu prawu - twierdzi w kasacji rzecznik praw obywatelskich. Sędzia błędnie pouczył kobietę, w wyniku czego nie mogła ona już ścigać odpowiedzialnych za zniszczenie jej mienia. Rozprawa odbędzie się 18 lutego br.

Samo potwierdzenie wykonywania pracy przez pracodawcę nie przekłada się automatycznie na uznanie, że praca ta w istocie była świadczona w reżimie zatrudnienia pracowniczego – orzekł Sąd Apelacyjny w Rzeszowie. Ale wyrok został uchylony przez Sąd Najwyższy z powodu wydania go przez wadliwie powołanego sędziego, po 2017 roku. Rekomendacja tzw. neo-KRS dla tej sędzi miała być gratyfikacją za jej zaangażowanie w niekonstytucyjne działania organów władzy ustawodawczej - uznał SN.

Skazany uszkodził drzwi wejściowe sąsiadowi, lecz szkodę naprawił jeszcze przed wydaniem wyroku przez sąd rejonowy. Śmierć skazanego w toku procesu nie stała jednak na przeszkodzie wniesienia kasacji przez rzecznika praw obywatelskich. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu I instancji.

Izba Kontroli Nadzwyczajnej uznała, że zastrzeżenie w umowie pożyczki rażąco wygórowanych odsetek wynoszących 3285 procent w skali roku, a następnie wydanie nakazu zapłaty, nie tylko naruszyło równowagę kontraktową, lecz także prowadziło do zaburzenia istniejących ówcześnie stosunków społecznych. Wykreowano sytuację rażąco niesprawiedliwą i naruszono zasadę zaufania obywatela do państwa.

Wielka Izba Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu orzekła, że skarga Komisji przeciwko Polsce była zasadna. Chodzi o regułę wiążącego skutku wyroków tego Trybunału w stosunku do państwa członkowskiego. Trybunał Konstytucyjny z dublerami nie jest legalnym sądem, którego wymaga prawo Unii Europejskiej i w dwóch wyrokach naruszył prawo UE - uznał TSUE.

Nie budzi wątpliwości, iż Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym orzekał w składzie nieprzewidzianym dla tej sprawy, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Problem dotyczył sędziego, wobec którego umorzono postępowanie, bo miał inne przewinienia na koncie. Sprawa ta wiązała się z głównym nurtem postępowania, rozstrzygała co do istoty sprawy, a nie - kwestii ubocznych, inaczej – wpadkowych.