We wtorek, 17 lutego br., Izba Cywilna nie podjęła uchwały na ważne pytanie czy wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność z Konstytucją normy ustawowej, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, jest dostateczną podstawą dla potwierdzenia, iż skarga o wznowienie postępowania, opiera się na ustawowej podstawie. Ale Sąd Apelacyjny w tej sprawie nie zauważył, że jest na etapie badania dopuszczalności skargi o wznowienie, a nie jej merytorycznego rozpoznania - wyjaśniała odmowe podjęcia uchwały, sprawozdawca sędzia Monika Koba.

Sąd, w którym orzeka sędzia prof. dr hab. Tomasz Demendecki jest sądem nienależycie obsadzonym – stwierdziła sędzia SN Barbara Skoczkowska. Dodała, że uzyskanie statusu sędziego Sądu Najwyższego przez profesora w następstwie udziału ‎w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z 8 grudnia 2017 r., prowadzi do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd.

Radca prawny, który doprowadził umyślnie do upadłości wielu firm, nie zostanie pozbawiony prawa wykonywania zawodu. Sąd Najwyższy, podobnie jak sądy powszechne uznał, że pomocnictwo w przestępstwie, duży upływ czasu oraz układ zależności między patronem a młodym wówczas podopiecznym, łagodzi wymiar kary. Dlatego kara finansowa jest sankcją adekwatną i sprawiedliwą.

Zażalenie w postępowaniu egzekucyjnym sąd odrzuca ‎w składzie jednego sędziego – takiej treści uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w sprawie z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego ‎z udziałem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Świebodzinie o egzekucję świadczenia pieniężnego.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego ma coraz więcej problemów z osądzeniem sędziów i prokuratorów. Zaistniały bowiem poważne wątpliwości, kto jest właściwie powołanym rzecznikiem dyscyplinarnym sędziów i czy minister sprawiedliwości, powołując rzecznika ad hoc do konkretnej sprawy, może złożyć podpis elektroniczny. Co więcej – przy uchylaniu immunitetów – SN nie wie czy prokurator Prokuratury Krajowej ma legitymację do oskarżania sędziów.

Wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, w którym sąd ustalił miejsce pobytu dziecka z pominięciem etapu postępowania rozpoznawczego, może nastąpić, gdy sąd w postanowieniu tym nakazał zobowiązanemu wydanie dziecka i określił termin wykonania tego obowiązku - taki jest sens uchwały, którą podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego 9 lutego br. w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Szczecinie.

W trakcie przeprowadzania rozwodu doszło do licznych wzajemnych oskarżeń między małżonkami. Obwiniona została prokurator, która udostępniła żonie akta sprawy karnej prowadzonej przeciwko jej mężowi, wraz z danymi świadków, choć ta nie była w niej stroną. Sąd Najwyższy nie zgodził się na uchylenie prokurator immunitetu i wskazał, że pełnomocnik poszkodowanego (męża) chciałby aby SN zastąpił prokuraturę, policję i sąd powszechny oraz orzekł o nieprawidłowości postępowania nie tyle pani prokurator, co… małżonki.

Warszawska sędzia straciła 25 proc. uposażenia i została zawieszona w czynnościach. Powodem uchylenia jej immunitetu była stłuczka na osiedlowym parkingu, spowodowana nadużyciem alkoholu. Nie pomogło wskazanie na kłopoty zdrowotne i rodzinne sędzi, w tymi płacenie alimentów na dziecko. W tle tej sprawy pojawia się rosnący paraliż postępowań immunitetowych i dyscyplinarnych w Sądzie Najwyższym.

Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł 5 lutego br., że Polska naruszyła Konwencję Praw Człowieka poprzez pozbawienie sędziego Beaty Morawiec dostępu do sądu, wolności wypowiedzi, a także prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Trybunał zasądził na rzecz sędzi Morawiec 21 tys. euro zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej oraz 6 tys. euro z tytułu kosztów i wydatków.

Sąd Okręgowy popełnił błąd nie dostrzegając, że oskarżony był już raz osądzony przez ten sam sąd za ten sam czyn, polegający na usiłowaniu oszustwa sądowego, gdzie w oparciu o weksel in blanco oskarżony usiłował uzyskać wyrok sądu zasądzający kwotę objętą wekslem. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uchylił oczywiście niesłuszny wyrok.

Sąd karny nie może bez terminu orzec wobec sprawcy przemocy domowej środków karnych, takich jak zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną matką w jakikolwiek sposób, zakaz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu opuszczenia lokalu. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił wadliwe orzeczenie do ponownego rozpoznania i ustalenia czasu trwania tych zakazów.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej nie może iść tak daleko, aby stało się równoznaczne z jej pozbawieniem, gdyż nie ma ono charakteru penalnego. A o zakresie uprawnień oraz obowiązków drugiego z rodziców decyduje ocena sądu, które z rodziców, ze względu na interes dziecka, ma lepsze warunki do sprawowania władzy rodzicielskiej. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej ma wkrótce potwierdzić to założenie.

Wobec pominięcia w ustawie o ustroju sądów powszechnych wyraźnej podstawy prawnej, odwołanie rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców przez ministra sprawiedliwości przed upływem kadencji de lege lata nie jest prawnie możliwe i skuteczne - wskazał sędzia Wiesław Kozielewicz w jednym ze swych ostatnich postanowień. I dodał, że ich kadencja mija dopiero w czerwcu 2026 roku.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który z urzędu stwierdził nieważność postępowania z powodu rzekomo wadliwego powołania sędziego pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy jednoznacznie sprzeciwił się praktyce kwestionowania statusu sędziego w drodze pozaproceduralnej kontroli sądowej, wskazując na brak podstaw prawnych oraz poważne zagrożenia ustrojowe i systemowe takiego podejścia.

Alkoholizm i przemoc – opisane przez sąd – skutkowały zerwaniem więzi małżeńskich oraz utrwaleniem tego rozpadu. W tym ostatnim aspekcie pozwany małżonek także zawinił, nie podejmując próby odbudowy związku - tak orzekł o rozwodzie Sąd Apelacyjny w Warszawie. I określił wynagrodzenie kuratora reprezentującego męża zgodnie z niepublikowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Sędzia nadmiernie zagrożony odpowiedzialnością dyscyplinarną nie jest w pełni niezawisły - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Z tego też powodu, za błędy w orzekaniu, jak podkreśla się w judykaturze, sędzia może zostać pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej jedynie wyjątkowo, tj. w istocie tylko w razie dopuszczenia się oczywistego i rażącego pogwałcenia przepisów prawa, widocznego od razu dla każdego i bez wnikania w szczegóły sprawy, bez potrzeby analizowania stanu faktycznego i prawnego - dodał sąd i uniewinnił sędzię, przyznającą świadkom wyższy zwrot za utracone zarobki.

We Wrocławiu rodzice noworodka zostali skazani na kary po roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata, gdyż – mimo przenoszonej ciąży i pierwszego porodu kobiety – nie pojechali do szpitala, ale uparli się na rozwiązanie w domu bez lekarza albo położnej. Dziewczynkę ledwo odratowali lekarze. Nie wiadomo, jak do takich spraw podejdą sądy, gdy zaczną znikać kolejne porodówki i kobiety staną przed dylematem, czy ryzykować daleką podroż do szpitala, czy rodzić bez opieki medycznej w domu albo zdać się na przypadkowych pomocników.

Sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach nie jest osobą uprawnioną do orzekania, gdyż w ustawowym terminie nie złożył oświadczenia do Krajowej Rady Sądownictwa, iż chciałby dalej pracować po ukończeniu 65. roku życia. Sąd Najwyższy już kilka razy wypowiadał się w jego sprawie i uchylał wyroki z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sędzia ten powinien zakończyć orzekanie w czerwcu 2021 roku.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu orzekł 15 stycznia, że Polska naruszyła Konwencję o ochronie praw człowieka w sprawie przeniesienia sędziego Łukasza Bilińskiego z wydziału karnego do wydziału rodzinnego, wbrew jego woli. Chodzi m.in. o to, że jego skargi na tę decyzję nie rozpoznał niezależny i niezawisły sąd, co w ocenie ETPCz naruszyło prawo do sprawiedliwego procesu. Zasądzono m.in. 20 tys. euro tytułem zadośćuczynienia.

Gdy sąd decyduje o orzeczeniu kary ograniczenia wolności w postaci wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, musi określić wymiar tej kary w stosunku miesięcznym. W sprawie wandala, który uszkodził mienie spółdzielni mieszkaniowej, tak się jednak nie stało. Z tego powodu wyrok stał się niewykonalny, wobec czego Sąd Najwyższy w Izbie Karnej orzeczenie uchylił.