Uprawnień ministra sprawiedliwości nie można scedować na inne podmioty, nawet na radcę prawnego w drodze pełnomocnictwa – orzekł Sąd Najwyższy. Prawo o notariacie zezwala na sporządzenie i podpisanie kasacji przez adwokata, radcę prawnego albo notariusza jedynie wówczas, gdy nie pochodzi od ministra sprawiedliwości i rzecznika praw obywatelskich. A contrario - kasacji ministra sprawiedliwości nie może podpisać adwokat, radca prawny, notariusz ani radca Prokuratorii Generalnej.

Karol Nawrocki zawetował w czwartek ustawę o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Regulacja miała usprawnić wykonywanie wyroków strasburskiego trybunału, ale prezydent uznał, że mogłaby godzić w polską Konstytucję bezprecedensowo ingerując w funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości nad Wisłą.

W trakcie toczących się prac nad projektem zmian w kodeksie karnym, których efektem byłoby podniesienie kar za pomoc w nielegalnym przekraczaniu granicy trafiła do niego „wrzutka” przewidująca także karalność pomocy migrantom o nieuregulowanym statusie przebywającym już w Polsce. Po protestach aktywistów i organizacji charytatywnych, a także reakcji Rzecznika Praw Obywatelskich, MSWiA wycofało się z tego pomysłu.

Banki nie mogą odmawiać klientom bezzwłocznego zwrotu kwot nieautoryzowanych transakcji płatniczych, nawet wtedy, gdy rażąco zaniedbają oni ostrożność i obowiązki zgłoszeniowe po kradzieży – tak wynika z czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie banku PKO BP. To istotne orzeczenie dla sektora bankowego i jego klientów, gdyż z Polski kwartalnie wycieka z powodu oszustw ćwierć miliarda złotych – może to zmienić praktyki reklamacyjne, więcej zgłoszeń phishingu będzie też trafiało na policję.

W lutym br. była już na stole wstępna wersja projektu ustawy o pracownikach sądów i wydawało się, że prace nad regulacją zakończą się jeszcze w tym roku. Ostatnie spotkanie przedstawicieli ministerstwa z organizacjami związkowymi wskazuje jednak na to, że do finalizacji może być jeszcze daleka droga. Z powodu braku konkretów spotkanie opuściły: Ogólnopolski Związek Zawodowy Kuratorów Sądowych, NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury, KNSZZ „Ad Rem” oraz Związek Zawodowy Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości RP.

Kilkadziesiąt spraw, w których orzeczenia wydało dziewięciu sędziów SN, jest obecnie w zainteresowaniu rzecznika dyscyplinarnego Sądu Najwyższego. Chodzi o długotrwałe, sięgające ponad 90 dni od instrukcyjnego terminu, sporządzanie uzasadnień. W jednym przypadku, według nieoficjalnych informacji, było to ok. 500 dni. Problem, jak sygnalizują sędziowie z sądów powszechnych, dotyczy również uchwał. Na uzasadnienia w tym przypadku czeka się nawet kilka miesięcy.

Ślubowanie sędziego Trybunału Konstytucyjnego nie jest drugą turą wyborów. Prezydent RP nie jest instancją odwoławczą od decyzji Sejmu. Opublikowana 13 października 2026 r. opinia Komisji Weneckiej CDL-AD (2026)031 dotyczy kompetencji prezydenta w kontekście ślubowania sędziów TK oraz innych powołań sędziowskich. Istota problemu prawnego sprowadza się do odpowiedzi, czy organ konstytucyjny może przez odmowę wykonania przypisanej mu czynności uzyskać władzę nad kompetencją, którą Konstytucja powierzyła innemu organowi konstytucyjnemu – pisze prof. Michał Romanowski, adwokat w Romanowski i Wspólnicy.

Gdyby cała piątka nowych sędziów TK, która ślubowała w Sejmie, co w swojej opinii dopuszcza Komisja Wenecka, miała formalnie nawiązany stosunek służbowy, „nowi” mieliby w Trybunale większość. To z kolei pozwalałoby im m.in. na wyrażenie zgody na uchylenie immunitetu prezesowi Bogdanowi Święczkowskiemu. Zwrócił na to uwagę właśnie prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Jak wskazał, liczy, że w tej sytuacji wnioski o uchylenie immunitetu prezesa będą w sposób „właściwy rozpoznane, w szczególności z udziałem właściwie powołanych sędziów”.

Prezydent Karol Nawrocki pojawił się w środę po południu w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego, by jak poinformowała jego Kancelaria, spotkać się z obecnymi tam sędziami TK. W środę rano w Sejmie ślubował wybrany we wrześniu na sędziego TK Maciej Berek. Następnie złożył rotę ślubowania na piśmie, z poświadczonym notarialnie podpisem, w Kancelarii Prezydenta RP. Nie został jednak z nim nawiązany stosunek służbowy. Prezes TK Bogdan Święczkowski poinformował, że czeka na potwierdzenie ślubowania od prezydenta.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował, że polecił prokuratorowi krajowemu Dariuszowi Kornelukowi „bezzwłoczne podjęcie czynności procesowych z urzędu i karną ocenę bezprawnych działań” związanych z próbą, jak zaznaczył, sparaliżowania pracy TK. 14 października w Sejmie ślubował sędzia Maciej Berek, nie został jednak dopuszczony do orzekania przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, a prezydent Karol Nawrocki ocenił, że „jeżeli nie dokonał formalności ślubowania przed prezydentem, to z pewnością nie jest sędzią”.

Polskie prawo wykroczeń wymaga głębokiej reformy, albo… likwidacji i włączenia do szerokiego prawa karnego, a częściowo też administracyjnego – uznali uczestnicy zorganizowanej 14 października przez Instytut Nauk Prawnych PAN i Wydawnictwo Wolters Kluwer konferencji naukowej pt. „Polskie prawo wykroczeń – stan obecny i perspektywy zmian”. Wskazywano, że takie procesy trwają w wielu krajach, chociaż niekonsekwentnie, bo równolegle dochodzi do wzmacniania prawa wykroczeń. W Polsce jednym z tego przykładów jest milionowa grzywna za wykroczenie.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zarządził natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Michała Lasoty, Piotra Schaba i Przemysława W. Radzika. Decyzje, jak poinformowało MS, zostały podjęte w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przez nich czynów zabronionych oraz koniecznością ochrony powagi sądu i istotnych interesów służby. Podstawą jest przepis wielokrotnie krytykowany przez sędziów, ale też m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich.

Ósmy sędzia TK Maciej Berek ślubował - w środę, 14 października - w Sejmie. Zapewnił, że wraz z pozostałymi sędziami TK zrobi wszystko, aby wartości, o których mówi rota ślubowania, ziszczały się każdego dnia w funkcjonowaniu Trybunału. To jeden z pięciu sędziów, których prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Ślubowanie sędziów TK, z zachowaniem ustawowych wymogów, ale bez fizycznej obecności prezydenta, dopuściła w swojej opinii Komisja Wenecka.

Doszło do bezprecedensowej sytuacji w Sądzie Najwyższym. Dwóch sędziów, bo jeden złożył zdanie odrębne, wyłączyło od udziału w posiedzeniu 35 sędziów – wszystkich powołanych przed grudniem 2017 roku. Ma to być oczyszczenie przedpola, bo Sąd Najwyższy w pełnym składzie ma podjąć ważną uchwałę 9 listopada w sprawie pytania przedstawionego przez I Prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego o skuteczność powołania tzw. neo-sędziów. Uzasadnienie tego postanowienia zostanie sporządzone za tydzień.

We wrześniu do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wpłynęło ważne pytanie prawne, które zadał skład orzekający Sądu Okręgowego w Krakowie z udziałem byłej prezes KRS Dagmary Pawełczyk-Woickiej. Sąd zmierza do wyjaśnienia, od którego momentu wchodzą w życie wyroki Trybunału Konstytucyjnego oraz czy dopuszczalne jest wznowienie postępowań cywilnych na ich podstawie, jeśli orzeczenia te nie zostały opublikowane.

Sejmowa podkomisja pracuje nad projektami zmian w procedurze karnej – prezydenckim i posłów Koalicji Obywatelskiej - które mają przywrócić większość zmian z nowelizacji zawetowanej w marcu przez prezydenta. Jednak spośród rozwiązań mających poszerzyć prawa osób podejrzewanych lub oskarżonych, nie ma nowej definicji podejrzanego. Prezydent w ogóle pomija ten problem, a posłowie w miejsce nowej definicji proponują pakiet innych rozwiązań, według nich zwiększających uprawnienia podejrzanych.

W Ministerstwie Sprawiedliwości pracuje ponad 120 sędziów, a 6 z nich od co najmniej 20 lat. Rządowy projekt nowelizacji zmierza we właściwym kierunku, lecz zatrzymuje się w pół drogi. Problemem nie jest bowiem wyłącznie skala delegacji, ale sama ich istota – pisze prof. Andrzej Olaś z Zakładu Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, adwokat, niezależny arbiter.

Jakie alternatywy wobec długotrwałych i kosztownych sporów sądowych mają klienci sektora finansowego w dochodzeniu swoich roszczeń i co należy zmienić w polskim prawie, aby spory te były rozwiązywane jak najlepiej i najszybciej – to główne wątki czwartkowej konferencji „Spory z podmiotami rynku finansowego w postępowaniu cywilnym” organizowanej przez Rzecznika Finansowego, której patronem medialnym jest portal Prawo.pl

Złożenia ślubowania przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie można postrzegać jako wymogu niezbędnego do skutecznego wyboru sędziów. Przyjęcie przysięgi przez prezydenta jest, w ocenie Komisji Weneckiej, istotne także z punktu widzenia Konstytucji, ale, jak podkreślono, pełni funkcję przede wszystkim ceremonialną. Dlatego zaleca się, by w przypadku gdy prezydent odmawia odebrania takiego ślubowania lub zwleka z tą czynnością, umożliwić sędziom TK złożenie przysięgi bez jego fizycznego udziału.

Komisja senacka zdecydowała, że nie będą kontynuowane prace nad petycją dotyczącą zmiany ustawy o doradztwie podatkowym, polegającą na tym, że w sprawach dyscyplinarnych doradców podatkowych mógłby z urzędu bronić nie tylko doradca podatkowy, jak jest obecnie, ale także adwokat lub radca prawny. Autor petycji, adwokat Robert Pogorzelski, uzasadniał, że obecne brzmienie przepisu jest niekonstytucyjne. Ministerstwo Finansów postulowało nieuwzględnienie petycji, wskazując, że koszty obrony z urzędu w postępowaniach dyscyplinarnych pokrywa samorząd, więc środki te powinny trafiać do członków tego samorządu.