W krajach unijnych zgoda na leczenie małoletniego pacjenta nie zawsze musi być wyrażona do konkretnej granicy wiekowej - czasami przyjmuje się, że decydującym czynnikiem powinna być dojrzałość emocjonalna i stopień rozeznania, a nie narzucona odgórnie liczba. Eksperci postulują, by takie rozwiązanie rozważyć również w Polsce, gdzie możliwości decydowania o sobie małoletniego pacjenta wciąż są ograniczone. Padają również propozycje, by wyznaczyć prawnie konkretne przypadki, w których nastolatek może sam udać się do konkretnego lekarza.

Wydawanie „na wyrost” Europejskich Nakazów Aresztowania nie jest zgodne z ideą współpracy europejskiej, która w tym zakresie miała dotyczyć osób przebywających na terytorium państw członkowskich UE. Gdy organ posiada pewne informacje, iż ścigana osoba nie przebywa na terytorium UE, nakaz jej aresztowania na podstawie przepisów dot. ENA nie powinien być wydawany - pisze dr Paweł Gołębiewski, radca prawny, szef Praktyki Przestępczości Międzynarodowej i Obsługi Klienta Zagranicznego w Dziale Prawa Karnego i Compliance Kopeć & Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni.

Sejm uchwalił w piątek, 17 lipca, nowelizację Prawa o adwokaturze. Regulacja m.in. doprecyzowuje definicję świadczenia pomocy prawnej i obejmuje adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych. Z kolei za posługiwanie się, w sposób nieuprawniony, tytułem zawodowym „adwokat” lub określeniami „kancelaria adwokacka”, „kancelaria adwokatów”, a także godłem adwokatury lub strojem urzędowym adwokata, grozić będzie grzywna od 5 tys.do 200 tys. zł albo kara ograniczenia wolności. Tym, czego zabrakło w uchwalonej ustawie, są tzw. wakacje adwokackie. Teraz nad nowelą pochyli się Senat.

Prokuratorzy dostali do przeanalizowania roboczą wersję nowego regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Obszerna regulacja ma, jak uzasadniają autorzy, umożliwić prokuratorom skoncentrowanie się na ich zadaniach. Problem jednak w tym, że - jak alarmują sami prokuratorzy - zawiera rozwiązania, które mogą wprost uderzać w ich niezależność lub służyć do ręcznego sterowania sprawami. Chodzi m.in. o wpisanie do projektowanego rozporządzenia przesłanek zmiany prokuratora referenta.

Pomimo formalnego wymagania od kandydata na urząd sędziego Sądu Najwyższego nieskazitelnego charakteru i wyróżniania się wysokim poziomem wiedzy prawniczej, w toku zmienionej procedury powoływania sędziów wyeliminowano etapy kontroli spełniania tych wymagań, a ich ocenę pozostawiono wyłącznie wyłonionym przez większość parlamentarną członkom KRS - orzekł Sąd Najwyższy i dał szansę skazanemu na wznowienie postępowania. Uzasadnił to tym, że tzw. „nowi” sędziowie, którzy brali udział w konkursach do SN, jako prawnicy musieli być świadomi zasadniczych „zastrzeżeń dotyczących nowych procedur objęcia urzędu sędziego”.

Nie milkną echa decyzji sądu, który nie uwzględnił wniosku o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec b. ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Uzasadnił, że nie wykazano, by polityk przebywał na terenie UE. Czy ENA może więc zostać wydany „na zapas” - na wypadek, gdyby polityk pojawił się na terenie Unii? Prawnicy podkreślają, że nie odpowiada to obowiązującemu przepisowi i wskazują na konieczność uprawdopodobnienia, że dana osoba może przebywać na terytorium UE. Część z nich wskazuje jednak, że decyzja ramowa Rady UE nie ustanawia takiego wymogu.

Rzeczniczka generalna TSUE Tamara Ćapeta zaproponowała, by Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał się za niewłaściwy w sprawie dotyczącej składu orzekającego w Sądzie Najwyższym. Chodzi o sprawę zainicjowaną przez obecnego ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka. W jej ocenie, jeśli jednak będzie chciał wydać wyrok, powinien uznać, że skład „mieszany”, z udziałem sędziów wadliwie wybranych, nie jest niezawisłym sądem.

Przebieg procedury powołania sędziego może wystarczyć do zakwestionowania jego niezawisłości i bezstronności, jeśli doszło do nieprawidłowości mogących wzbudzić wątpliwości co do wpływu innych władz na nominację - wynika z dwóch wyroków ogłoszonych w czwartek przez Trybunał Sprawiedliwości UE. TSUE zaznaczył równocześnie, że "nie każde" uchybienie w trakcie procedury może powodować takie wątpliwości. Dodał, że badanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego nie może być powierzone składowi, w którym zasiada choćby jeden sędzia, powołany w tych samych okolicznościach.

To referendarz sądowy, a nie sędzia, miałby orzekać w sprawach o ogłoszenie upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Ministerstwo Sprawiedliwości, proponując stosowną nowelizację prawa upadłościowego, chce w ten sposób odciążyć sędziów, którzy są dziś zasypywani prostymi sprawami konsumenckimi. Pomysł ma swoich zwolenników. Pojawiają się jednak pytania, czy zmiana rzeczywiście przyniesie zamierzony skutek i czy da się ją wprowadzić w zgodzie z Konstytucją.

Prokuratura potrzebuje stabilnej, wykwalifikowanej kadry. Rotacja pracowników, spowodowana niskimi wynagrodzeniami, uderza m.in. w postępowania przygotowawcze – wskazuje w swojej uchwale Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników RP. Odnosi się tym samym do propozycji 3-proc. wzrostu wynagrodzeń w sferze budżetowej. Postuluje równocześnie, by w budżecie na 2027 r. zagwarantowano środki na 20-proc. podwyżki dla pracowników prokuratury, niezależnie od wzrostu wynikającego z ogólnego wskaźnika dla państwowej sfery budżetowej.

Projekt nowelizacji Prawa o adwokaturze skierowano w środę ponownie do sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która ma pochylić się nad poprawkami zgłoszonymi w czasie drugiego czytania. Tymczasem Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wydało stanowisko dotyczące propozycji poprawek zgłoszonych do adwokackiej regulacji przez samorząd radcowski. Jak wskazano, jest to nieakceptowalne i niedopuszczalne ze względu na konstytucyjną pozycję samorządu adwokackiego.

Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza wprowadzić do kodeksu karnego trzy nowe typy kwalifikowane przestępstwa organizowania innym osobom nielegalnego przekraczania granicy Polski. Jeżeli sprawca będzie działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, grozić mu będzie od roku do 10 lat pozbawienia wolności, w przypadku narażenia życia lub zdrowia wielu osób do 12 lat, a w sytuacji śmierci przemycanego człowieka nawet 20 lat pozbawienia wolności. Zmienią się też znamiona czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego.

Unijni sędziowie rozstrzygną w dwóch sprawach frankowych o zasadach wzajemnych rozliczeń pomiędzy klientami a bankami. Chodzi o wybór alternatywy – czy powinna obowiązywać bardziej korzystna dla banków teoria salda, czy też teoria dwóch kondykcji, która faworyzuje frankowiczów.

Ministerstwo Sprawiedliwości po raz kolejny sięga po referendarzy, by odciążyć sędziów i usprawnić postępowania. Zgodnie z najnowszym projektem nowelizacji procedury cywilnej ich kompetencje mają zostać rozszerzone o czynności dotyczące pomocy prawnej z urzędu, kosztów sądowych, należności sądowych, ale też m.in. stwierdzenia nabycia spadku w sytuacji, gdy nie złożono testamentu. Mowa też o... minimum 47 dodatkowych etatach referendarskich. Sami referendarze podkreślają, że te zmiany oczekiwanego skutku nie przyniosą, jeśli nie pójdą za nimi gwarancje ich niezależności i realne wsparcie kadrowe.

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o Sądzie Najwyższym kończy prace nad przepisami przejściowymi i końcowymi do nowej ustawy. Mają być one m.in. odpowiedzią na zakładaną likwidację dwóch tzw. nowych izb SN – Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Odpowiedzialności Zawodowej. Główna ustawa zakłada też wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN oraz pięcioletnią karencję dla prawników, którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe lub byli posłami.

Wniosek o ekstradycję Zbigniewa Ziobry, b. ministra sprawiedliwości, może być gotowy i przetłumaczony w przyszłym tygodniu - poinformował we wtorek Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości. I dodał, że następnie prokuratura przekaże wniosek stronie amerykańskiej.

Koszty sądowe zasądzone w sprawach wszczętych przez syndyka powinny być wpłacane wierzycielom – zarządziła sędzia-komisarz w postępowaniu Getin Noble Banku. Inaczej jest w sprawie wypłacania kosztów w sprawach zainicjowanych przez kredytobiorców. Nowy syndyk podziela stanowisko swojego poprzednika, iż nie stanowią one kosztów postępowania upadłościowego i nie ma podstaw, by wypłacać je z pierwszeństwem ani poza kolejnością.

Jeśli dojdzie do przygotowywanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy ze Służbą Więzienną zmian w przepisach regulujących zasady przyjmowania do zakładów karnych i aresztów, do placówek tych nie trafiałyby osoby wymagające leczenia szpitalnego z powodu ostrej psychozy lub choroby terminalnej. Chodzi o osoby wymagające natychmiastowego leczenia szpitalnego z uwagi na bezpośrednie zagrożenie życia albo zdrowia oraz kobiety od 28. tygodnia ciąży.

Ministerstwo Sprawiedliwości, przy okazji zmian w procedurze cywilnej, planuje też zmiany w zakresie opłat stałych, ustalanych według wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Proponuje dodanie, że w sytuacji, gdy chodzi o wartość ponad 20 tys. złotych do 25 tys. złotych, opłata wyniesie 1250 zł, a ponad 25 tys. zł do 30 tys. zł – 1500 zł. Dopiero od 30 tys. zł obowiązywać będzie 5 proc. wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia, nie więcej jednak niż 100 tys. złotych. Resort szacuje zysk na ok. 3,6 mln złotych rocznie.

Sąd Okręgowy w Warszawie nie uwzględnił wniosku o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec b. ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry – poinformowała sędzia Anna Ptaszek, rzeczniczka sądu ds. karnych. Jak dodała, orzeczenie to jest niezaskarżalne. Sąd nie uwzględnił również wniosku o wydanie nakazu aresztowania wobec polityka w przypadku, gdyby ten przebywał na terenie Wielkiej Brytanii. Minister Sprawiedliwości poinformował z kolei, że rozważa, czy nie należy złożyć ponownego wniosku o ENA wobec Ziobry.