Obszerna nowelizacja Prawa o Adwokaturze, nad którą prace rozpoczął niedawno Sejm, ma wprowadzić po raz pierwszy definicję świadczenia pomocy prawnej i lepszą ochronę tytułu adwokata. W intencji autorów projektu, ma to prowadzić do rozwiązania problemu tzw. kancelarii odszkodowawczych, ale celu tego jeszcze nie osiągnie. Do tego potrzebna jest postulowana od lat przez samorządy prawnicze ustawa regulująca rynek pomocy prawnej.
Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu 16 października br. podjęła formalną inicjatywę ustawodawczą dotyczącą nowelizacji ustawy – Prawo o Adwokaturze. Projekt został opracowany przez Naczelną Radę Adwokacką i stanowi kompleksową propozycję zmian dostosowujących ustawę do współczesnych realiów wykonywania zawodu oraz funkcjonowania samorządu adwokackiego.
Samorząd adwokacki wskazuje na duże znaczenie proponowanej reformy dla środowiska adwokackiego.
- Nowelizacja ma na celu dostosowanie przepisów do nowoczesnych form wykonywania zawodu, zapewnienie sprawnego działania samorządu, wzmocnienie niezależności adwokatury jako zawodu zaufania publicznego. Przedstawiony projekt jest wyrazem dojrzałości i odpowiedzialności samorządu adwokackiego za jakość prawa regulującego nasz zawód. To projekt przemyślany, nowoczesny i zgodny z wartościami Adwokatury – podkreśla adw. Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.
Czytaj: Sejm poprawia ustawy adwokatów i radców - aplikanci adwokaccy mogą stracić>>
Czytaj też w LEX: Atak Ransomware w kancelarii – jak może przebiegać i jak mu zaradzić? >
Oprócz szeregu propozycji organizacyjnych, finansowych i dotyczących postępowań dyscyplinarnych, projekt przewiduje wprowadzenie przepisu zakazującego posługiwania się tytułem zawodowym „adwokat”, przewidując za tego rodzaju zachowanie sankcję w postaci kary odgraniczenia wolności albo grzywny. Nowelizacja po raz pierwszy ma też sformułować definicję świadczenia pomocy prawnej, na której brak samorządy adwokatów i radców prawnych narzekały od dawna.
Jak mówi adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej, uporządkuje to sytuację pojęciową, określi czym zajmują się prawnicy z tytułem adwokata lub radcy prawnego, jaki jest zakres ich działalności.
Polecamy szkolenie online w LEX: Praktyka prawnicza zorientowana na klienta – jak budować relacje i przewagę konkurencyjną kancelarii >
Według projektu pomoc prawna świadczona przez adwokata obejmować ma nie tylko reprezentację przed sądami i porady prawne, ale także pośrednictwo przy zawieraniu umów dotyczących pomocy prawnej, udzielanie pełnomocnictw, dochodzenie roszczeń osób trzecich, np. jako pełnomocnik podmiotów zajmujących się odzyskiwaniem wierzytelności.
Czytaj: Adwokat wydalony z zawodu przed rozpoznaniem kasacji - jest projekt NRA>>
Adwokaci chcą, by ich ustawa pomogła w batalii z kancelariami odszkodowawczymi>>
Prezes NRA: Mijająca kadencja to m.in. wzmocnienie pozycji adwokatów na rynku>>
Szczególnie to ostatnie sformułowanie przywołuje skojarzenie z kontrowersjami wokół działalności tzw. kancelarii odszkodowawczych. Jak wyjaśnia mecenas Kulińska, to jest element praktyki adwokackiej i radcowskiej, że w imieniu osób trzecich dochodzą oni należnych im roszczeń. - Wykonują to adwokaci i radcowie prawni, ale także te tak zwane kancelarie odszkodowawcze. Wprowadzenie ustawowej definicji ma nas przybliżać do sytuacji, że gdy ktoś będzie ogłaszał swoje usługi, to na podstawie prowadzonych czynności można będzie zidentyfikować, czy to jest świadczenie pomocy prawnej, czy nie. Bo obecnie to jest bardzo trudne - ocenia. I dodaje, że gdy już będzie definicja świadczenia pomocy prawnej, te kancelarie, wykonując takie czynności nie będą mogły mówić, że świadczą pomoc prawną, bo ta jest zastrzeżona dla adwokatów i radców prawnych.
– To istotna kwestia. Trybunał Konstytucyjny już wiele lat temu zwracał uwagę na konieczność jej uregulowania, co oznacza, że wolność gospodarcza w tym przypadku powinna być ograniczona. Trzeba precyzyjnie wskazać, co jest działalnością regulowaną - czyli czym zajmują się radcowie prawni, adwokaci czy notariusze - a co jest działalnością nieregulowaną, dostępną dla wszystkich. Potrzebujemy jasnych definicji i kryteriów. Tylko wtedy klienci będą mieli gwarancję bezpieczeństwa, a rynek będzie uporządkowany. Jesteśmy dwoma samorządami, ale wykonujemy taki sam zawód, dlatego nie ma wątpliwości, że te rozwiązania muszą być symetryczne. Powinniśmy - jako środowiska zawodowe - dojść do porozumienia i przekonać ustawodawcę, że są to zmiany konieczne. Tu chodzi nie tylko o nas, ale przede wszystkim o dobro obywateli - mówił Prawo.pl prezes Krajowej Rady Radców Prawnych Włodzimierz Chróścik.
Czytaj: Prezes Chróścik: Wciąż czekamy na rozwiązanie problemu nieregulowanej działalności prawniczej>>
Zobacz też w LEX: Prowadzenie kancelarii adwokackiej: od pierwszych klientów do silnej marki >
Zabiegi samorządów prawniczych w tym zakresie wspiera rzecznik praw obywatelskich. - Kwestia pozostaje aktualna i wymaga zdecydowanych działań. Działalność tych firm niejednokrotnie uderza w osoby wymagające wsparcia i szczególnej ochrony oraz natychmiastowej pomocy w postaci środków na leczenie, rehabilitację w związku z uszczerbkiem na zdrowiu czy niepełnosprawnością – pisał prof. Marcin Wiącek do ministra sprawiedliwości, pytając o prace nad projektem ustawy regulującej tę problematykę w celu zabezpieczenia interesów i zwiększenia ochrony osób korzystających z usług tych podmiotów.
Czytaj też w LEX: Wprowadzenie do KSeF w kancelarii prawnej >
Adwokat Kulińska zastrzega jednak, że zmiany które mogą zostać wprowadzone w ramach procedowanej obecnie nowelizacji nie będą jeszcze oznaczać jakiejś jakościowej zmiany w funkcjonowaniu kancelarii odszkodowawczych. Do tego potrzebna jest ustawa regulująca rynek pomocy prawnej, o co samorządy adwokatów i radców prawnych od dawna zabiegają, ale na razie bezskutecznie.
- My zabiegamy od lat, niezależnie od tego projektu, o uregulowanie rynku świadczenia pomocy prawnej. Żeby w interesie obywateli to było zastrzeżone dla profesjonalistów, czyli adwokatów i radców prawnych – przypomina Dorota Kulińska. I podkreśla, że gdyby ustawodawca zdecydował się na to, to musiałby się odnieść do istniejącej już w prawie definicji, do tego, co jest, a co nie jest świadczeniem pomocy prawnej. - Uporządkowanie tego w ustawach o zawodach prawniczych stworzy do tego dobry punkt odniesienia, bo dziś nie ma w tym zakresie żadnego ograniczenia – powiedziała Prawo.pl. I dodała, że proponowana teraz zmiana nie rozwiąże jeszcze tego problemu, ale może być istotnym przyczynkiem do załatwienia sprawy w przyszłości. - Bo uporządkuje sytuację pojęciową, określi czym zajmują się prawnicy z tytułem adwokata lub radcy prawnego, jaki jest zakres ich działalności - podkreśliła.
Czytaj: Chróścik: Jesienią propozycje kompleksowych zmian w ustawie o radcach prawnych>>
Zobacz też szkolenia online w LEX:
AI w kancelarii prawnej – jak korzystać bezpiecznie i zgodnie z prawem? >
Zaskarżanie orzeczeń - zasady i praktyka postępowania odwoławczego >
Skuteczne dowodzenie w procesie cywilnym >
Oznaczanie stron w sprawach cywilnych w kontekście zarzutów apelacyjnych >
