Mniej spraw dla członków KRS i rzeczników dyscyplinarnych
Ministerstwo Sprawiedliwości za czasów poprzedniej KRS zwiększyło jej sędziowskim członkom przydział spraw - z 25 proc. do 80 proc. Teraz członkom nowej KRS chce przydział zmniejszyć do co najmniej 25 proc. Przydział spraw dla rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych ma spaść z 90 proc. do nawet 10 proc. Projekt zmieniający rozporządzenie – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, już trafił do opiniowania. Prezesi sądów będą mieć miesiąc, po jego wejściu w życie, na dokonanie zmian w czynnościach służbowych.
Poprzednie zmiany, które weszły w życie jesienią 2024 r. i zwiększały przydział spraw m.in. członkom KRS, ministerstwo uzasadniało tym, że sądy są obciążone. Sprawa oparła się o Trybunał Konstytucyjny, który 6 marca 2025 r. orzekł, że w trakcie wydania ówczesnego regulaminu urzędowania sądów doszło do ograniczenia możliwości realizacji konstytucyjnej funkcji Krajowej Rady Sądownictwa. Wyznaczenie przez ministra sprawiedliwości terminu 7 dni na wydanie opinii przez Radę było bowiem, w ocenie TK, działaniem całkowicie pozornym. Dodał, że przepisy, które na nowo uregulowały przydział spraw dla części sędziów funkcyjnych, są niezgodne z ustawą zasadniczą. Wyrok nie został jednak opublikowany ze względu na uchwałę rządu z grudnia 2024 r.
Teraz MS chce zmniejszenia przydziału spraw - m.in. członkom nowej KRS.
Czytaj: Sędziowie/członkowie KRS wrócą do orzekania - MS chce dla nich 100 proc. przydziału spraw>>
Jakie zmiany planuje MS?
Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje zmiany w par. 68 w ust. 1 w pkt 2, dotyczącym wskaźnika procentowego udziału w przydziale wpływających do wydziału spraw. I tak dla sędziego członka obecnej Krajowej Rady Sądownictwa ma on zostać obniżony z 80 proc. do co najmniej 25 proc. Co najmniej 25 proc. ma też wynosić wskaźnik dla sędziego delegowanego do Biura Krajowej Rady Sądownictwa.
Zmiany mają też objąć przydział spraw dla rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych oraz zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych - jest propozycja obniżenia z co najmniej 90 proc. na… co najmniej 10 proc.
Przewidziano również, że w przypadku zastępców rzecznika dyscyplinarnego działających przy sądach apelacyjnych oraz sądach okręgowych nastąpi obniżenie minimalnego poziomu przydziału spraw z 90 proc. do 75 proc.
W myśl projektu prezesi sądów w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia mają dostosować podziały czynności do przepisów zmienionego rozporządzenia. A rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Czytaj: TK: Regulamin dotyczący przydziału spraw - niekonstytucyjny>>
Konieczne stworzenie warunków do pracy
MS uzasadnia, że zaproponowane zmiany podyktowane są „koniecznością stworzenia warunków do prawidłowego wykonywania zadań przez Krajową Radę Sądownictwa, której skład w zakresie członków wybieranych spośród sędziów został ukształtowany uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 maja 2026 r. w sprawie wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa".
Trzynastu wybranych sędziów reprezentuje środowisko sędziowskie, co powoduje, że w świetle opinii Komisji Weneckiej z dnia 6 marca 2026 r. w sprawie projektu ustawy regulującej status sędziów powołanych lub awansowanych w latach 2018–2025 i inne powiązane kwestie, CDL-AD(2006)002 (to jest dotyczącej rządowego projektu ustawy z druku sejmowego nr 2107; pkt 61 i 62 opinii), skład tego organu jest legalny, zgodny z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym. W związku z przywróceniem możliwości funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa w składzie odpowiadającym materialnie regulacji konstytucyjnej należy stworzyć sędziom będącym członkami KRS, jak również sędziom delegowanym do Biura Krajowej Rady Sądownictwa dla wsparcia realizacji zadań Rady, możliwość wykonywania tych funkcji w pełnym zakresie - wskazano.
Dodano, że chodzi o dostosowanie poziomu przydziału spraw do zakresu obowiązków wykonywanych przez sędziów pełniących funkcję członka KRS oraz sędziów delegowanych do Biura Krajowej Rady Sądownictwa, przy jednoczesnym zachowaniu wykonywania przez nich czynności orzeczniczych. - W ocenie projektodawcy realizację tego celu zapewnia określenie minimalnego wskaźnika udziału w przydziale spraw na poziomie co najmniej 25 proc., a zatem takim, jaki był przewidziany w przepisach Regulaminu, obowiązujących przed 16 października 2024 r. - wskazano.
MS odnosi się też do zmian dotyczących zastępców rzecznika dyscyplinarnego, działających przy sądach apelacyjnych oraz sądach okręgowych.
W ocenie projektodawcy możliwy zakres obciążenia zastępców rzecznika dyscyplinarnego obowiązkami związanymi z prowadzeniem spraw dyscyplinarnych nie pozwala na ich wystarczająco sprawne wykonywanie nawet w przypadku ustalenia wskaźnika udziału w przydziale spraw na dotychczasowym najniższym poziomie. W celu stworzenia warunków do efektywnego łączenia obowiązków orzeczniczych z obowiązkami zastępcy rzecznika dyscyplinarnego, bez uszczerbku dla sprawności wykonywania czynności w żadnej z tych sfer aktywności zawodowej sędziego, zasadne jest stworzenie możliwości ustalenia dla sędziego pełniącego tę funkcję udziału w przydziale spraw na niższym poziomie, wynoszącym co najmniej 75 proc. - dodano.
