Należy wzmocnić możliwości pozasądowego rozwiązywania sporów, zwłaszcza w sprawach podobnych, powtarzalnych i masowych, gdyż wymiar sprawiedliwości co kilka lat przeżywa zalew takich postępowań blokujący wokandy – to główny wniosek konferencji „Spory z podmiotami rynku finansowego w postępowaniu cywilnym”, której patronem medialnym było Prawo.pl.

Sięganie po restrykcyjne rozwiązania wobec nastolatków, którzy dopuścili się np. gróźb w internecie, nie rozwiąże problemu. Epatowanie strachem może bowiem co najwyżej przynieść wzrosty w sondażach – uważają prawnicy. W ich ocenie tym, czego najbardziej brakuje, jest wsparcie dzieci, także psychologiczne, diagnozowanie przyczyn ich zachowań, stworzenie spójnego systemu profilaktycznego oraz edukacja prawna i dialog.

17 października br. wchodzi w życie nowelizacja obejmująca adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych. Radcy prawni korzystają z niej już od czerwca. To nie wszystko, bo od soboty za posługiwanie się, w sposób nieuprawniony, tytułem zawodowym „adwokat” lub określeniami „kancelaria adwokacka”, „kancelaria adwokatów”, a także godłem adwokatury lub strojem urzędowym adwokata grozić będzie grzywna od 5 tys. do 200 tys. zł albo kara ograniczenia wolności. Od kilku dni NRA ostrzega tych, którzy tego nadużywają, i zapowiada zdecydowaną reakcję - w tym niezwłoczne zawiadamianie organów ścigania.

Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę dotyczącą powrotu profesora Piotra Hofmańskiego, byłego prezesa Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, na poprzednio zajmowane stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Podstawą, jak dowiedziało się Prawo.pl, mają być m.in. przepisy jednej z nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, zgodnie z którymi sędzia SN może sprawować urząd do 72. roku życia.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział, że prokuratura będzie zmierzać do tego, żeby prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski „w przyszłości stanął przed niezależnym, niezawisłym, bezstronnym sądem”. To kolejna odsłona sporu wokół TK. W piątek, 16 października br., w TK pojawił się prokurator Andrzej Piaseczny, który zabezpieczał materiały do prowadzonego postępowania. Chodzi m.in. o, jak wskazano, próbę uniemożliwienia wejścia nowym sędziom TK do ich sędziowskich pokoi.

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk zobowiązał prokuratorów regionalnych, aby każdorazowo szczegółowo analizowali celowość delegowania prokuratorów, również wobec konieczności ponoszenia zwiększonych wydatków z tego tytułu, co ma bezpośredni wpływ, jak wskazał, na budżet prokuratury. Jak dodał, należy takie wydatki objąć monitoringiem i analizą w celu ich optymalizacji. Z jego pisma wynika, że w 2026 r. nastąpił wzrost wydatków zarówno w zakresie wynagrodzeń, jak i należności związanych z delegowaniami.

Strona rządowa twierdzi, że ma plan na rozwiązanie konfliktu dotyczącego Trybunału Konstytucyjnego, a normalizacja sytuacji nastąpi w najbliższym czasie. Zdaniem konstytucjonalistów wystarczy do tego 10 sędziów Trybunału, wśród których będzie sędzia z najdłuższym stażem orzeczniczym. Jeden ze scenariuszy zakłada, że na stanowisku prezesa TK jest wakat, a to dlatego, że wybór Bogdana Święczkowskiego nastąpił z udziałem tzw. sędziów dublerów. Druga możliwość to wniosek prokuratury o uchylenie mu immunitetu.

Karol Nawrocki zawetował w czwartek ustawę o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Regulacja miała usprawnić wykonywanie wyroków strasburskiego trybunału, ale prezydent uznał, że mogłaby godzić w polską Konstytucję bezprecedensowo ingerując w funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości nad Wisłą.

W trakcie toczących się prac nad projektem zmian w kodeksie karnym, których efektem byłoby podniesienie kar za pomoc w nielegalnym przekraczaniu granicy trafiła do niego „wrzutka” przewidująca także karalność pomocy migrantom o nieuregulowanym statusie przebywającym już w Polsce. Po protestach aktywistów i organizacji charytatywnych, a także reakcji Rzecznika Praw Obywatelskich, MSWiA wycofało się z tego pomysłu.

W lutym br. była już na stole wstępna wersja projektu ustawy o pracownikach sądów i wydawało się, że prace nad regulacją zakończą się jeszcze w tym roku. Ostatnie spotkanie przedstawicieli ministerstwa z organizacjami związkowymi wskazuje jednak na to, że do finalizacji może być jeszcze daleka droga. Z powodu braku konkretów spotkanie opuściły: Ogólnopolski Związek Zawodowy Kuratorów Sądowych, NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury, KNSZZ „Ad Rem” oraz Związek Zawodowy Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości RP.

Kilkadziesiąt spraw, w których orzeczenia wydało dziewięciu sędziów SN, jest obecnie w zainteresowaniu rzecznika dyscyplinarnego Sądu Najwyższego. Chodzi o długotrwałe, sięgające ponad 90 dni od instrukcyjnego terminu, sporządzanie uzasadnień. W jednym przypadku, według nieoficjalnych informacji, było to ok. 500 dni. Problem, jak sygnalizują sędziowie z sądów powszechnych, dotyczy również uchwał. Na uzasadnienia w tym przypadku czeka się nawet kilka miesięcy.

Gdyby cała piątka nowych sędziów TK, która ślubowała w Sejmie, co w swojej opinii dopuszcza Komisja Wenecka, miała formalnie nawiązany stosunek służbowy, „nowi” mieliby w Trybunale większość. To z kolei pozwalałoby im m.in. na wyrażenie zgody na uchylenie immunitetu prezesowi Bogdanowi Święczkowskiemu. Zwrócił na to uwagę właśnie prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Jak wskazał, liczy, że w tej sytuacji wnioski o uchylenie immunitetu prezesa będą w sposób „właściwy rozpoznane, w szczególności z udziałem właściwie powołanych sędziów”.

Prezydent Karol Nawrocki pojawił się w środę po południu w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego, by jak poinformowała jego Kancelaria, spotkać się z obecnymi tam sędziami TK. W środę rano w Sejmie ślubował wybrany we wrześniu na sędziego TK Maciej Berek. Następnie złożył rotę ślubowania na piśmie, z poświadczonym notarialnie podpisem, w Kancelarii Prezydenta RP. Nie został jednak z nim nawiązany stosunek służbowy. Prezes TK Bogdan Święczkowski poinformował, że czeka na potwierdzenie ślubowania od prezydenta.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował, że polecił prokuratorowi krajowemu Dariuszowi Kornelukowi „bezzwłoczne podjęcie czynności procesowych z urzędu i karną ocenę bezprawnych działań” związanych z próbą, jak zaznaczył, sparaliżowania pracy TK. 14 października w Sejmie ślubował sędzia Maciej Berek, nie został jednak dopuszczony do orzekania przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, a prezydent Karol Nawrocki ocenił, że „jeżeli nie dokonał formalności ślubowania przed prezydentem, to z pewnością nie jest sędzią”.

Polskie prawo wykroczeń wymaga głębokiej reformy, albo… likwidacji i włączenia do szerokiego prawa karnego, a częściowo też administracyjnego – uznali uczestnicy zorganizowanej 14 października przez Instytut Nauk Prawnych PAN i Wydawnictwo Wolters Kluwer konferencji naukowej pt. „Polskie prawo wykroczeń – stan obecny i perspektywy zmian”. Wskazywano, że takie procesy trwają w wielu krajach, chociaż niekonsekwentnie, bo równolegle dochodzi do wzmacniania prawa wykroczeń. W Polsce jednym z tego przykładów jest milionowa grzywna za wykroczenie.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zarządził natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Michała Lasoty, Piotra Schaba i Przemysława W. Radzika. Decyzje, jak poinformowało MS, zostały podjęte w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przez nich czynów zabronionych oraz koniecznością ochrony powagi sądu i istotnych interesów służby. Podstawą jest przepis wielokrotnie krytykowany przez sędziów, ale też m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich.

Ósmy sędzia TK Maciej Berek ślubował - w środę, 14 października - w Sejmie. Zapewnił, że wraz z pozostałymi sędziami TK zrobi wszystko, aby wartości, o których mówi rota ślubowania, ziszczały się każdego dnia w funkcjonowaniu Trybunału. To jeden z pięciu sędziów, których prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Ślubowanie sędziów TK, z zachowaniem ustawowych wymogów, ale bez fizycznej obecności prezydenta, dopuściła w swojej opinii Komisja Wenecka.

Doszło do bezprecedensowej sytuacji w Sądzie Najwyższym. Dwóch sędziów, bo jeden złożył zdanie odrębne, wyłączyło od udziału w posiedzeniu 35 sędziów – wszystkich powołanych przed grudniem 2017 roku. Ma to być oczyszczenie przedpola, bo Sąd Najwyższy w pełnym składzie ma podjąć ważną uchwałę 9 listopada w sprawie pytania przedstawionego przez I Prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego o skuteczność powołania tzw. neo-sędziów. Uzasadnienie tego postanowienia zostanie sporządzone za tydzień.

Sejmowa podkomisja pracuje nad projektami zmian w procedurze karnej – prezydenckim i posłów Koalicji Obywatelskiej - które mają przywrócić większość zmian z nowelizacji zawetowanej w marcu przez prezydenta. Jednak spośród rozwiązań mających poszerzyć prawa osób podejrzewanych lub oskarżonych, nie ma nowej definicji podejrzanego. Prezydent w ogóle pomija ten problem, a posłowie w miejsce nowej definicji proponują pakiet innych rozwiązań, według nich zwiększających uprawnienia podejrzanych.

Jakie alternatywy wobec długotrwałych i kosztownych sporów sądowych mają klienci sektora finansowego w dochodzeniu swoich roszczeń i co należy zmienić w polskim prawie, aby spory te były rozwiązywane jak najlepiej i najszybciej – to główne wątki czwartkowej konferencji „Spory z podmiotami rynku finansowego w postępowaniu cywilnym” organizowanej przez Rzecznika Finansowego, której patronem medialnym jest portal Prawo.pl