Rzecznik Praw Obywatelskich przystąpił do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętego na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, który zakwestionował zgodność z Konstytucją przepisów nakładających na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części drogi publicznej przeznaczonej dla ruchu pieszych.

Podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, które odbyło się 20 kwietnia 2026 r., podjęto uchwałę o nieopiniowaniu kandydatów do KRS. Taka informacja pojawiła się na stronach sądu. Wcześniej na ryzyko naruszenia m.in. RODO, w związku z przetwarzaniem danych opiniowanych sędziów, wskazywał w swojej opinii Inspektor Ochrony Danych NSA. Od 17 kwietnia br. w sądach trwają zgromadzenia i zebrania, w czasie których opiniowanych jest 60 kandydatów do Rady, zgłoszonych marszałkowi Sejmu. Mają zakończyć się 22 kwietnia.

Czy sąd – badając umowę kredytu konsumenckiego – powinien z urzędu wyszukiwać wszystkie nieprawidłowości skutkujące sankcją kredytu darmowego, czy jedynie opierać się na tych zarzutach, które wskaże mu sam kredytobiorca? Już w czerwcu poznamy opinię rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tym istotnym w praktyce postępowaniu, z powodu którego jest zawieszonych wiele spraw przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym.

W sądach trwają zgromadzenia i zebrania, w trakcie których mają zostać zaopiniowani kandydaci do Krajowej Rady Sądownictwa. Gra toczy się o wysoką stawkę, bo Sejm w specjalnej uchwale zadeklarował, że wskazanie sędziów uwzględni. Nic więc dziwnego, że największe stowarzyszenia sędziowskie wzięły sprawę w swoje ręce i mocno wspierają sędziów ze wspólnej listy poparcia. Do tego stopnia, że do swoich członków przesłały SMS-a/przypominajkę z 15 numerami odpowiadającymi numerom ich kandydatów na liście do opiniowania.

Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły założenia nowelizacji kodeksu karnego wykonawczego, rozszerzające możliwość stosowania dozoru elektronicznego. Nowelę planowano na drugą połowę 2025 roku, teraz projekt ma być gotowy w III kwartale 2026 r. Propozycje są jednak takie same – katalog osób uprawnionych do SDE ma objąć skazanych na karę do trzech lat, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż rok i sześć miesięcy.

21 kwietnia, rozpoczęły się egzaminy dla kandydatów na przyszłych adwokatów i radców prawnych. Zdający będą rozwiązywać zadania z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego, a także zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. W tym roku do egzaminu adwokackiego zostało dopuszczonych 1270 osób, w tym 1010 aplikantów i 260 osób uprawnionych z innych tytułów, a do egzaminu radcowskiego – 1545 osób, w tym 1270 aplikantów i 275 osób spoza aplikacji.

Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogą wnosić pisma procesowe oraz dokumenty z pominięciem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe – przepis tej treści Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło dodać do prawa upadłościowego oraz prawa restrukturyzacyjnego. Zapowiedź padła niespodziewanie, przy okazji opiniowania innej nowelizacji. Prawnicy są zaskoczeni i uważają, że to krok wstecz.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia w odpowiedzi dla Prawo.pl, że obecnie obowiązujące przepisy zarządzenia w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej nie wyłączają możliwości dokonania wydruku apelacji w postępowaniu cywilnym, pism procesowych wniesionych w toku postępowania wywołanego wniesieniem tej apelacji oraz załączników do tej apelacji oraz do tych pism. W tej sprawie rozważane jest pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

W większości sądów od 17 do 22 kwietnia organizowane są zgromadzenia i zebrania, podczas których ma być opiniowanych 60 kandydatów na sędziów/członków Krajowej Rady Sądownictwa. 10 spośród 11 prezesów apelacji zwracało się do sędziów o jak najliczniejszy udział - nie jest to jednak obowiązkowe. Pojawiają się też głosy, że ruch ze strony sędziów problemu nie rozwiąże, bo prezydent może m.in. z tego powodu, ale też z powodu zakwestionowania przez TK części przepisów dotyczących wyboru do KRS, nie uznawać nowego składu Rady.

Do opiniowania trafiła właśnie nowelizacja Kodeksu postępowania karnego, która przewiduje wprowadzenie nowej instytucji umorzenia postępowania karnego opartego na ugodzie podejrzanego z pokrzywdzonym, zawartej już na etapie postępowania przygotowawczego. Będzie jednak ograniczona do wąskiej kategorii przestępstw oraz uzależniona od okoliczności sprawy i sytuacji sprawcy przestępstwa.

Adwokatka Krystyna Drozd została laureatką III edycji nagrody im. prof. Andrzeja Wąska. Wręczono ją podczas V edycji LubLaw Day, wydarzenia zorganizowanego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. LubLaw Day to inicjatywa Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL – są to cykliczne spotkania lubelskiego środowiska prawniczego poświęcone bieżącym problemom prawnym i prawniczym.

Nowelizacja ustawy o radcach została przyjęta przez Sejm. Przypomnijmy - chodzi o regulację, która m.in. zakłada zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny” oraz ułatwienia dla aplikantów - uprawnienia z tego tytułu będą przysługiwać do momentu złożenia przez radcę ślubowania. Proponuje się też, by orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego były prawomocne i natychmiastowo wykonalne.

Będzie więcej chłodnej kalkulacji, być może przybędzie ugód banków z frankowiczami, choć do sądów może trafić też kolejna fala bankowych kontrpozwów. - czwartkowe trzy wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach przedawnienia roszczeń banków o zwroty kwot kredytów frankowych mają duże znaczenie dla postępowań toczących się przed sądami. Prawnicy wskazują, co się może zmienić.

Już 17 kwietnia, w piątek, mają odbyć się pierwsze zgromadzenia ogólne sędziów w celu zaopiniowania 60 kandydatów zgłoszonych na sędziów/członków KRS. Kolejne zgromadzenia, ale też zebrania, zaplanowano do 22 kwietnia. Głosy mają być zliczane przez komisje skrutacyjne, następnie przekazywane do sądów apelacyjnych, a stamtąd – po przeliczeniu ze wszystkich podległych sądów – do rąk marszałka Sejmu. Co ważne, nie będą podejmowane w tym zakresie uchwały. Problem może być z samą frekwencją – część sędziów już zapowiada, że nie weźmie w tym udziału, podkreślając, że takie „prawybory" nie mają podstawy prawnej.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski zażądał od premiera Donalda Tuska opublikowania 67 orzeczeń Trybunału, wydanych w latach 2024–2026. Jak wskazał, chodzi m.in. o wyrok, w sprawie którego interweniował RPO, a który dotyczy sytuacji wcześniejszych emerytów, oraz kolejny w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami. O publikację orzeczeń dotyczących m.in. wynagrodzenia dla kuratorów, w tym dla osób nieznanych z miejsca pobytu, apelowali adwokaci.

Trybunał Konstytucyjny orzekł w czwartek, 16 kwietnia, że przepis ustawy o KRS dający ministrowi sprawiedliwości uprawnienie do potwierdzenia statusu sędziów popierających kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z Konstytucją. Niekonstytucyjne, w ocenie Trybunału, jest też uregulowanie o możliwości zaskarżenia nieprzyjęcia zgłoszenia kandydata do Sądu Najwyższego w terminie trzech dni od dnia doręczenia decyzji.

Rzeczniczka generalna TSUE Tamara Ćapeta w wydanej w czwartek opinii zaproponowała, by Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie tego, czy decyzja o przyjęciu przez Radę UE polskiego Krajowego Planu Odbudowy była zgodna z unijnym prawem. Wcześniej skargę stowarzyszeń sędziowskich, m.in. Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, odrzucił sąd niższej instancji. Sędziowie podnosili, że choć po wyborach w 2023 r. sytuacja się poprawiła, nadal nie zostali zrehabilitowani.

Tytuł "Książki prawniczej najbardziej przydatnej w praktyce wymiaru sprawiedliwości w XVII edycji prof. Bartosza Wołodkiewicz” jury przyznało publikacji prof. Bartosza Wołodkiewicza pt. "Obce prawo procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym". Jednocześnie wyróżnienia otrzymali: prof. Jakub Łukasiewicz za pracę „Zarząd majątkiem dziecka sprawowany przez rodziców”, prof. Adrian Niewęgłowski za „Prawa autorskie i prawa pokrewne w masie upadłości” oraz dr Kacper Oleksy za „Funkcję kompensacyjną procesu karnego”.

Pojawiają się wątpliwości, czy przy rozliczeniu kredytobiorcy frankowego z bankiem do potrącenia powinno się przyjmować wszystkie kwoty, które były nienależnie świadczone przez konsumenta na rzecz banku, czyli także prowizje i składki ubezpieczeniowe. Co do prowizji, sprawa wydaje się już przesądzona, ale w przypadku składek ubezpieczeniowych nie ma jednolitego orzecznictwa.

Nie ma podstaw do formułowania zarzutów o generowaniu przez syndyka zbędnych kosztów postępowania, skoro wydatki te były zatwierdzane przez sędziów-komisarzy. Do takiego wniosku doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając decyzję ministra sprawiedliwości o cofnięciu licencji znanemu syndykowi Krzysztofowi Gołąbowi. Właśnie ukazało się uzasadnienie tego orzeczenia.