Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że podpisał rozporządzenia, zgodnie z którym, na terenie działania każdej prokuratury okręgowej będzie prokuratura rejonowa specjalizująca się w ściganiu przestępstw wynikających z mowy nienawiści. Projekt trafił do opiniowania w grudniu 2025 r., przepisy początkowo miały obowiązywać już od 1 stycznia 2026 r., teraz mają wejść dzień po ogłoszeniu. W pierwszej wersji wyznaczono 13 prokuratur, w ostatecznej... 50.

Ministerstwo Sprawiedliwości ponownie poprawiło projekt rozporządzenia podwyższającego wynagrodzenia mediatorów w postępowaniu cywilnym. Po raz drugi przesuwa jego wejście w życie - tym razem z 1 lutego na 13 lutego 2026 r. Wprowadzone zostaje m.in. rozróżnienie na mediacje w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 200 tys. zł i powyżej tej kwoty. Minimalna stawka ma wynieść 300 zł, maksymalna 8 tys. zł. Szacowane koszty dla budżetu to 3,5 mln zł.

Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt zmian w Regulaminie urzędowania sądów powszechnych, które mają m.in. dopełnić przepisy wykonawcze w zakresie wnoszenia niektórych pism procesowych przez portal informacyjny sądów. I tak, w przypadku wniesienia e‑apelacji w postępowaniu cywilnym, przewodniczący wydziału ma podjąć czynności zmierzające do przedstawienia akt sprawy sądowi odwoławczemu na podstawie akt prowadzonych w systemie teleinformatycznym – i to w zakresie wniesionego środka odwoławczego.

Asystenci sędziów chcą szybszej ścieżki do stanowiska sędziego. Reprezentujący ich związkowcy przygotowali własny projekt, zgodnie z którym asystent mógłby – bez aplikacji uzupełniającej – ubiegać się o urząd sędziego rejonowego, pod warunkiem spełnienia wymagań dotyczących stażu pracy, legitymowania się np. egzaminem adwokackim, albo posiadania stopnia naukowego. W samym Ministerstwie Sprawiedliwości zwycięża opcja awansu, ale po aplikacji w KSSiP.

Polski rząd przyznał, że kara grzywny za krytykę gminnej instytucji naruszyła prawo do swobody wypowiedzi. Zgodził się wypłacić skazanemu aktywiście zadośćuczynienie i wstrzymał w ten sposób wydanie wyroku przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Jest też szansa na unikanie takich sytuacji w przyszłości, bo zmiany przygotowywane w prawie karnym zmierzają do dekryminalizacji zniesławienia instytucji publicznych.

Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafił właśnie projekt nowelizacji procedury karnej, którego celem jest rozszerzenie skali konsensualizmu, czyli kończenia spraw bez postępowania karnego. Nad zmianami pracowała Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego; profesor Włodzimierz Wróbel, przewodniczący Komisji, uzasadniał ich potrzebę tym, że bardzo wiele spraw toczą się obecnie - można powiedzieć - bez większej potrzeby, co obciąża sądy.

Sędzia Dariusz Łubowski z SO w Warszawie, który został 12 grudnia 2025 r., na wniosek prokuratury, wyłączony od ponownego rozpoznania wniosku o Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) w sprawie byłego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego, powiedział na posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa, że prokurator próbował umówić się z nim na spotkanie, co odebrał jako „próbę ustawienia tej sprawy”. Zaznaczył, że były to jego subiektywne odczucia.

Zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, sędzia Grzegorz Kasicki, zarządzeniem z dnia 4 lutego 2026 r. podjął z własnej inicjatywy czynności wyjaśniające w sprawie dotyczącej sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach Tomasza Ś. Z kolei prokuratura postawiła mu zarzut prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości.

Kuratorzy sądowi chcą, aby Rada Dialogu Społecznego zajęła się tematem wpisania ich zawodu do wykazu prac o szczególnym charakterze, o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Uzasadniają to tym, że praca, którą wykonują, jest szczególna, wiąże się z licznymi zagrożeniami i może skutkować wypaleniem zawodowym. Postulat wraca od lat – kuratorzy starali się o to m.in. w 2022 r., podczas prac nad zmianami w ich ustawie.

Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości, powołał rzecznika dyscyplinarnego ad hoc do prowadzenia sprawy sędziego Piotra Schaba. Chodzi o jego udział w niedawnej konferencji programowej Konfederacja Korony Polskiej - partii Grzegorza Brauna. Według MS zachodzi podejrzenie, że sędzia Schab uchybił godności urzędu.

Sprawy dotyczące przekupstwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych będą rozpoznawane w pierwszej instancji przez sądy okręgowe, a nie przez sądy rejonowe. Zmianę zakłada projekt nowelizacji kodeksu postępowania karnego, przyjęty przez rząd.

Z perspektywy wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego mogę stwierdzić, że duża część studentów prawa, którzy są na czwartym lub piątym roku studiów, ma wystarczającą wiedzę, by zostać asystentami sędziego. Ich dodatkowymi zaletami są zaangażowanie oraz chęć podwyższania kwalifikacji. Potwierdza to program pilotażowy, który Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego prowadził we współpracy z Sądem Okręgowym w Warszawie. Studenci byli zatrudniani jako praktykanci – asystenci sędziów z wykorzystaniem środków z Funduszu Pracy i sprawdzili się – mówi prof. Marcin Dziurda z Katedry Postępowania Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego.

Postępowania gospodarcze w Polsce trwają dziś w sądach powszechnych średnio od dwóch do trzech lat w jednej instancji, a w sprawach bardziej skomplikowanych – nawet dłużej. Firmy coraz częściej – jak pokazują dane – korzystają więc z arbitrażu gospodarczego, szczególnie w sektorach IT, budowlanym, spożywczym oraz finansowym. Trend ten ma wymiar globalny. W Polsce, w 2025 r., arbitrzy Elektronicznego Centrum Arbitrażu i Mediacji przy SNRP w Warszawie, wydali ponad 1000 wyroków.

Część firm obawia się, że na skutek wejścia w życie ustawy mającej „przywrócić prawo do niezależnego i bezstronnego sądu” mogą zostać zakwestionowane korzystne dla nich orzeczenia zapadłe w wydziałach własności intelektualnej. Choć wzruszenie orzeczenia będzie możliwe tylko po spełnieniu ściśle określonych warunków, pozostaje jeszcze inny problem: kadrowy. Duża część sędziów orzekających w sprawach własności intelektualnej należy bowiem do tzw. grupy czerwonej lub żółtej.

Z kodeksu karnego ma zniknąć przepis dotyczący karalności biegłych, rzeczoznawców i tłumaczy za nieumyślne przedstawienie fałszywej opinii, ekspertyzy lub tłumaczenia, wtedy gdy doszło do narażenia na istotną szkodę interesu publicznego. Wnioskuje o to zarówno zespół ds. ustawy o biegłych sądowych, jak i Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego, które wskazują na zasadniczą sprzeczność pomiędzy pojęciem fałszywości a działaniem nieumyślnym.

Kancelaria Prezydenta poinformowała w poniedziałek wieczorem, że prezydent Karol Nawrocki rozpatrzył osiem wniosków Prokuratora Generalnego w sprawie ułaskawienia. Postanowieniami z dnia 2 lutego 2026 roku zastosował prawo łaski wobec trzech osób oraz nie zastosował prawa łaski wobec pięciu osób.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zgodził się zrzec immunitetu i przyjąć mandat karny w związku z postępowaniem o złamanie przez niego przepisów ruchu drogowego. Chodzi o nagranie wideo opublikowane pod koniec stycznia w jednym z programów internetowych. Minister w trakcie wywiadu prowadził auto, a kamery zarejestrowały moment przejazdu przez przejście dla pieszych, na które wchodziła piesza.

W ustawie o leczeniu niepłodności przewidziano, że sąd opiekuńczy może wydać zezwolenie na przeniesienie zarodka do organizmu kobiety w sytuacji, gdy brak jest zgody męża lub dawcy komórek rozrodczych, pobranych w celu dawstwa partnerskiego, z których utworzono zarodek. Sędziowie podkreślają, że takie sprawy są niezwykle skomplikowane - np. w sytuacji, gdy para nie jest już razem. Przeniesienie zarodka oznacza, że dawcy komórek nie da się zwolnić z alimentów.

Ruszyły zapisy do 8. edycji Legal Hackathon 2026, wydarzenia organizowanego przez Wolters Kluwer Polska. Prawnicy, entuzjaści LegalTech i przedstawiciele branży IT będą wymieniać się wiedzą, a przede wszystkim opracowywać narzędzia wspierające wymiar sprawiedliwości, kancelarie, oświatę, ale też przedsiębiorców. Patronami tegorocznego wydarzenia są: Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Sprawiedliwości, Naczelna Rada Adwokacka oraz Krajowa Izba Radców Prawnych.

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad propozycjami zmian dotyczących utrudniania kontaktów z dzieckiem. Jak poinformowało Prawo.pl, stosowny projekt jest obecnie na końcowym etapie ustaleń. Tymczasem Sejm zajmuje się już projektem poselskim Konfederacji, który zakłada karę grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku za „uporczywe uchylanie się od wykonania" orzeczonych przez sąd albo ustalonych w ugodzie sądowej lub zawartej przed mediatorem kontaktów. Przewiduje również zabezpieczenie w postaci terapii dla rodzica, który je utrudnia.