Po 10 latach funkcjonowania samorządowe centra usług wspólnych wchodzą w kolejny etap rozwoju. Kluczowe stają się cyfryzacja, analityka danych oraz nowe obowiązki prawne, w tym KSeF, Centralny Rejestr Umów i regulacje z zakresu cyberbezpieczeństwa. II Forum Samorządowych Centrów Usług Wspólnych pokazało, jak zmienia się rola CUW i jakie wyzwania stoją przed samorządami w najbliższych miesiącach.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę realizacji prawa do nauki dzieci uchodźczych z Ukrainy w polskich placówkach oświatowych. Zwróciła uwagę na działalność MEN, kuratoriów oświaty i samorządów oraz podsumowała łączne wydatki na edukację dzieci ukraińskich. W ocenie Izby, uczniom z Ukrainy zapewniono warunki prawne, organizacyjne i finansowe do realizacji ich prawa do nauki, a w żadnej z kontrolowanych szkół nie stwierdzono przypadku odmowy przyjęcia ucznia z Ukrainy do placówki szkolnej.

Każdy nauczyciel – zarówno w szkole publicznej, jak i w określonych sytuacjach w szkole niepublicznej – pełni funkcję publiczną. Informacja o jego wynagrodzeniu (w powiązaniu z imieniem i nazwiskiem) ma charakter informacji publicznej, z istotnymi ograniczeniami dotyczącymi składników ściśle prywatnych (rodzinnych/socjalnych).

Odwołanie dyrektora szkoły w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" w trakcie roku szkolnego wymaga wykazania nagłych i wyjątkowych okoliczności, które destabilizują funkcjonowanie szkoły i szczegółowego, przekonującego uzasadnienia aktu odwołania. Zwykłe uchybienia organizacyjno-finansowe, konflikty personalne, a nawet negatywna ocena pracy, które nie zagrażają funkcjonowaniu szkoły, nie uzasadniają zastosowania trybu nadzwyczajnego - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z obowiązującą na gruncie przepisów odszkodowawczych dyferencyjną metodą ustalania wysokości szkody, konieczne jest dla jej wykazania porównanie stanu majątku poszkodowanego, istniejącego w wyniku zdarzenia szkodzącego, z hipotetycznym stanem tego majątku w sytuacji, w której zdarzenie takie nie miało miejsca. Dotacja wypłacona zwalniała środki własne, ale pozwalała na pokrycie tylko części wydatków - pisze Robert Gałęski, radca prawny, LEXBRIDGE Groński Adwokaci i Radcowie Prawni sp. k.

Ewaluacja standardów ochrony małoletniego powinna uwzględnić wszystkie zdarzenia, które w danej placówce, od momentu wejścia w życie przepisów, miały miejsce. Chodzi o przeanalizowanie, czy procedury zadziałały, czy pracownicy byli ich świadomi i przeszkoleni, czy współpracowali z innymi organami lub służbami i jak to wpłynęło na sytuację konkretnego dziecka. Dopiero wtedy taka ewaluacja będzie miała sens i stanie się podstawą do skutecznego poprawienia tego, co nie działa - mówi prof. Małgorzata Skórzewska-Amberg z Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Jak dodaje, cel jest niezmienny - poprawa bezpieczeństwa dzieci.

Ministerstwo Edukacji Narodowej podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko wobec postulatów zgłaszanych przez rzeczniczkę praw dziecka dotyczących dodatkowej gratyfikacji za trudne warunki pracy dla specjalistów prowadzących zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju. W opinii resortu edukacji, postulaty dotyczące systemu wynagradzania i pragmatyki zawodowej nauczycieli wymagają dalszych analiz.

Związek Powiatów Polskich przedstawił swoje uwagi do projektu rozporządzenia ministra edukacji w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. Wyszczególnił nierzetelną ocenę skutków finansowych wprowadzenia edukacji zdrowotnej, długotrwały proces przygotowania podstawy prawnej planowanych zmian oraz problematykę zmiany już przyjętych arkuszy organizacyjnych szkół. Poza tym wyraził pogląd dotyczący kształcenia ogólnego i zawodowego w technikach i szkołach branżowych.

Wojewoda zaskarżył uchwałę, ponieważ uważał, że rada miejska, wbrew upoważnieniu ustawowemu, nie wskazała podmiotów, które mogą wystąpić o przyznanie nagród dla nauczycieli. Oceny tej nie podzielił sąd pierwszej instancji. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że regulacja w zakresie przyznawania nagród nie zawiera luk prawnych. Występowanie z wnioskami o wyróżnienie nauczycieli należy do kompetencji dyrektora szkoły, co wynika z przepisów ustawy Prawo oświatowe.

Minister edukacji narodowej skierowała do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji społecznych i opiniowania projekt nowelizacji przepisów dotyczących szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Chodzi o kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela nowych przedmiotów wprowadzanych do szkół od nowego roku szkolnego. Projekt rozporządzenia doprecyzowuje również m.in. kwalifikacje do nauczania przedmiotu edukacja obywatelska.

Dodatkowe obowiązki dla wychowawców wypoczynku, zmiany w organizacji kursów dla kierowników i wychowawców wypoczynku oraz nowy wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku - to niektóre ze zmian, które zaczęły obowiązywać od 6 czerwca br. A wszystko po to, żeby zwiększyć bezpieczeństwo dzieci i młodzieży na koloniach i obozach.

W sierpniu miną dwa lata, odkąd placówki zajmujące się opieką nad dziećmi i nastolatkami mają obowiązek wprowadzenia i korzystania ze standardów ochrony małoletniego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, muszą też co najmniej raz na dwa lata ocenić wdrożone standardy i wszystko pisemnie udokumentować. Prawnicy podkreślają, że ten moment jest szczególnie ważny, bo dobrze przeprowadzona ewaluacja pozwoli na poprawienie tego, co nie działa.

Rada Ministrów na posiedzeniu 2 czerwca 2026 r. przyjęła pakiet projektów ustaw służących ochronie dzieci, w tym projekt ustawy regulującej korzystanie przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach. Zakaz nie obejmie wycieczek szkolnych i pobytu w internacie (gdzie decyzję o warunkach korzystania pozostawiono szkołom), a także korzystania poza godzinami zajęć z infrastruktury szkoły (np. sportowej, którą szkoła udostępnia mieszkańcom).

Od 1 do 22 czerwca br. trwa letnia sesja egzaminów zawodowych. Takie egzaminy przeprowadzane są w Formule 2019 oraz w Formule 2017 i składają się z części pisemnej oraz praktycznej. Ich wyniki zostaną ogłoszone 28 sierpnia br. CKE wskazuje, że warunkiem zdania egzaminu jest zdobycie min. 50 proc. punktów możliwych do uzyskania z części pisemnej oraz min. 75 proc. punktów możliwych do uzyskania z części praktycznej.

Minister Edukacji Barbara Nowacka ogłosiła główne kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na kolejny rok szkolny - 2026/2027. Są wśród nich m.in.: promowanie higieny cyfrowej i aktywności off-line, profilaktyka uzależnień behawioralnych i przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej oraz wspieranie ciekawości i aktywności poznawczej uczniów poprzez promowanie kształcenia interdyscyplinarnego i pracy projektowej.

Prawa i obowiązki ucznia będą skatalogowane w jednym akcie prawnym, środki wychowawcze będą mieć pierwszeństwo przed karami, powstaną rzecznicy praw uczniowskich, a rady szkół będą obowiązkowe. To główne założenia przygotowanej w Ministerstwie Edukacji Narodowej ustawy o prawach i obowiązkach ucznia. W piątek przyjął ją Sejm, a teraz trafi do senatorów.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ustanowiło nowy program dofinansowania placówek oświatowych na lata 2026–2029. Celem ma być przygotowanie nowoczesnych pracowni do prowadzenia zajęć przyrody. Budżet programu „Pracownie Kompas Jutra” przewiduje 200 mln zł – po 50 mln zł na każdy rok programu. Wsparcie będzie kierowane przede wszystkim do szkół podstawowych działających w szczególnie mniej zamożnych gminach.

Prezes UODO w piśmie skierowanym do minister edukacji zaprezentował uwagi do projektu nowelizacji prawa oświatowego, którego celem jest wprowadzenie zakazu korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów. Jego zdaniem, należy wprowadzić rozwiązania ograniczające korzystanie z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w trakcie pobytu uczniów w placówkach szkolnych. Jednocześnie zwraca uwagę na kwestie, które powinny zostać uwzględnione lub doprecyzowane.

Do 12 czerwca 2026 r. trwa nabór wniosków o dofinansowanie w nowym programie Ministerstwa Edukacji Narodowej, którego celem jest pomoc wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW). Wsparcie ma przygotować się do samodzielnego życia i przyszłego rodzicielstwa, a przeszkolona ma zostać zarówno młodzież, jak i kadra pedagogiczna ośrodków. Budżet programu na 2026 rok wynosi 3 mln zł.

W dniu 27 maja wchodzi w życie nowe rozporządzenie w sprawie sporządzania wykazu wydawnictw monografii naukowych oraz wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Jak informuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, nowe wytyczne skupiają się na nadrzędnych dla polskiej nauki wartościach: obiektywnych danych i transparentności przy jednoczesnym uwzględnieniu głosów ekspertów.