Terminy przedawnienia deliktów dyscyplinarnych w stosunku do osób wykonujących zawody prawnicze nie zostały wstrzymane przez ustawę covidową z 2 marca 2020 r. Ustawa ta nie miała bowiem zastosowania do postępowań dyscyplinarnych, gdyż dotyczyła terminów przedawnienia przestępstw, w tym przestępstw skarbowych, do których nie zalicza się przewinień naruszających zasady etyki.

Wnioski o wyłączenie sędziów zdecydowanie spowalniają rozpoznawanie skarg w Sadzie Najwyższym. W czwartek, 7 marca, sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Gierszon wydała postanowienie o wyłączeniu sędzi Małgorzaty Bednarek od rozpoznawania sprawy oskarżonej z Fundacji Lux Veritatis. A dzień wcześniej sędzia Maciej Pacuda skutecznie wyłączył trzech neo-sędziów Izby Pracy SN.

Mec. Kamila Ferenc, specjalizująca się w prawach człowieka i prawach kobiet, została Adwokatką Roku 2023. Prawniczka wygrała w 2023 r. precedensową sprawę ML v. Polsce, w której Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że wyrok polskiego TK wyłączający jedną z przesłanek legalnej aborcji, został wydany w składzie „dublerskim” i nie może ograniczać praw ciężarnych, którym przysługiwało prawo do tego zabiegu.

Wątpliwości co do działalności publicznej i postawy kandydatki na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego nie mogą zadecydować o odrzuceniu jej kandydatury – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Jednostkowa sytuacja, nawet kontrowersyjna, nie powinna przeważyć nad całokształtem oceny doświadczenia zawodowego i oceny kwalifikacyjnej kandydatki.

Między prokuratorami trwa spór. Chodzi o wykładnię przepisów wprowadzających ustawę Prawo o Prokuraturze. Konflikt pojawił się między nowo powołanymi władzami Prokuratury a grupą tzw. Ziobrystów, którzy uważają, że odwołanie prokuratora krajowego było nielegalne. Według prok. Roberta Hernanda i prof. Jacka Potulskiego przywrócenie prok. Dariusza Barskiego do stanu czynnego nastąpiło legalnie. Inaczej uważają jednak minister Adam Bodnar i prof. Jan Zimmermann.

Na stronach Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia opublikowano projekt ustawy, która reguluje skutki uchwał Krajowej Rady Sądownictwa wydane w latach 2018–2024, w których podjęciu brał udział sędzia wybrany na członka tej Rady. Neo-sędziowie to w większości osoby, które będąc już sędziami przyjęły awans do wyższej instancji. Ustawa mówi jasno, że powrócą na poprzednie stanowiska, a konkursy należy powtórzyć.

Sędziowie z Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie zaapelowali do ministra sprawiedliwości Adama Bodnara o odwołanie prezesa Rafała Puchalskiego. Chcą również, aby stanowisko stracił jego zastępca, sędzia Józef Pawłowski. Sędziowie rzeszowskiej apelacji zarzucają prezesowi i wiceprezesowi, że fatalnie zarządzają sądem, wobec czego tworzą się ogromne zaległości w rozpoznawaniu spraw.

Skokowo zwiększa się liczba nowych i zmienionych przepisów. W 2023 roku ogłoszono aż 143 155 nowych aktów prawnych – ponad 15 tys. więcej niż rok wcześniej. Przynajmniej raz zmieniono natomiast 31 968 aktów. Najczęściej zmieniana była ustawa o PIT. Nadal wiele przepisów wchodzi w życie z datą wsteczną - w momencie publikacji dowiadujemy się, że... ustawa już dawno obowiązuje. To tylko niektóre problemy wskazane w raporcie „Poprawmy prawo”.

Cztery lata trwało wyjaśnianie zarzutu złamania Konstytucji przez trzech sędziów. Sędziowie Sądu Okręgowego w Krakowie chcieli wyjaśnić, czy w sprawie zachodzi nienależyta obsada sądu. W tym celu zwrócili się o przesłanie informacji ‎o okolicznościach powołania asesora na stanowisko. Nie dokonali ingerencji w tryb powoływania asesorów – orzekł Sąd Najwyższy. Była to pierwsza sprawa wytoczona przez rzecznika dyscyplinarnego, która miała wywołać efekt mrożący wśród sędziów, by nie stosowali prawa europejskiego.

Orzeczenia wydane przez zlikwidowaną, nielegalną Izbę Dyscyplinarną były korzystne dla obwinionej prokurator, a zatem uznać można, że sprawa została już osądzona – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Prokurator obwiniona o ukrycie i zniszczenie akt prokuratorskich nie stanie przed sądem karnym, gdyż sąd nie dał wiary zeznaniom świadków.

Zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydaje nie Sąd Najwyższy, ale Naczelny Sąd Administracyjny – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Pytanie zadała nieistniejąca od lipca 2022 r. Izba Dyscyplinarna, a więc organ, który przestał działać, więc zagadnienie trzeba pozostawić bez rozpoznania.

Prokurator przyjął łącznie sześć łapówek w związku z pełnieniem funkcji publicznej, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym. W konsekwencji, oprócz kary pozbawienia wolności, nie może pełnić przez 10 lat zawodów związanych ze stosowaniem prawa. Izba Odpowiedzialności Zawodowej potwierdziła, że z uwagi na uchybienie godności urzędu nie może dalej pełnić służby.

Brak obrońcy przy rozpoznawaniu sprawy o pozbawienie prawa wykonywania zawodu radcy prawnego był przyczyną uchylenia wyroku dyscyplinarnego. Wyższy Sąd Dyscyplinarny nie zaakceptował zwolnienia lekarskiego wydanego przez lekarza, który nie był lekarzem sądowym, co w okresie pandemii okazało się niesłuszne. Uchylono wtedy taki obowiązek – wskazał Sąd Najwyższy.

Odwoływani sędziowie utracili zaufanie i autorytet wśród podległych im służbowo sędziów, co dodatkowo uniemożliwia im wykonywanie funkcji. Biuro Komunikacji i Promocji Ministerstwa Sprawiedliwości podało w piątek, że minister wystąpił do kolegium Sądu Okręgowego w Poznaniu o wyrażenie opinii w przedmiocie odwołania z funkcji prezesa tego sądu sędziego Daniela Jurkiewicza oraz z funkcji wiceprezesa sędziego Michała Inglota. Jednocześnie zostali zawieszeni w pełnieniu czynności.

O ile zaliczki dla państw członkowskich, w ramach KPO, wypłacane są bezwarunkowo, reszta, czyli ok. 55 mld euro, dostępna będzie wyłącznie po spełnieniu ustalonych wcześniej warunków, nazywanych w sferze publicznej „kamieniami milowymi”. Choć wiele mówi się w tym kontekście o kwestiach związanych z niezależnością sądów, to równie duży wpływ mają zadeklarowane przez Polskę zobowiązania do zmiany zasad prowadzenia procesu legislacyjnego - pisze Gniewomir Wycichowski-Kuchta z kancelarii DZP.

Sędziego nie można karać dyscyplinarnie za popełniony błąd. Uruchomienie postępowania dyscyplinarnego o ukaranie sędzi Barańskiej było błędem – stwierdziła w czwartek Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN. Zachowanie sędzi obwinionej nie było bezprawne ani zawinione, ani też szkodliwe społecznie, miała prawo do własnej interpretacji przepisów - dodał Sąd Najwyższy.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnie, czy w postępowaniu egzekucyjnym można sprzedać bazę danych po to, by z uzyskanej kwoty zaspokoić wierzyciela. Haczykiem jest to, że sprzedaż ma się odbyć bez uzyskiwania zgody osób wpisanych do tej bazy. Na razie w sprawie wypowiedział się Rzecznik Generalny TSUE, który stwierdził, że pod pewnymi warunkami jest to dopuszczalne.

Potrącenie na pasach pieszej przez sędziego kierującego samochodem to wypadek nieumyślny wynikły z braku dostatecznej uwagi – orzekł Sąd Najwyższy. Zgromadzone dowody uzasadniają podejrzenie popełnienia przez sędziego czynu zabronionego, dlatego Izba Odpowiedzialności Zawodowej uchyliła immunitet i zezwoliła na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Likwidacja dwóch Izb Sądu Najwyższego, podobnie - skargi nadzwyczajnej, znaczne ograniczenie wpływu prezydenta na SN, wzmocnienie samorządu sędziowskiego i delegacja sędziów powszechnych do SN w drodze otwartego konkursu prowadzonego przez KRS – to najważniejsze zmiany społecznego projektu ustawy o Sądzie Najwyższy.

Niedopuszczalne jest odrębne dochodzenie wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności drogi koniecznej od samego ustanowienia. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej osoby fizycznej w takiej sprawie prowadzonej z udziałem kilkorga innych osób. Skarga staje się dopuszczalna wyłącznie w razie przekroczenia wartości progowej, czyli 50 tysięcy złotych.