Rada Ławnicza Sądu Najwyższego apeluje do władzy ustawodawczej i wykonawczej RP o możliwie jak najszybsze wprowadzenie gruntownych zmian w sądownictwie, w tym w Sądzie Najwyższym, tak aby przywrócić bezdyskusyjnie legalny, niepodważalny i niebudzący wątpliwości stan prawny. Chodzi o likwidację obu nielegalnych izb i usunięcie z wszystkich tzw. neo-sędziów bez pozostawienia tym osobom przywilejów wynikających ze statusu sędziego.

Wszyscy sędziowie orzekający w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN zostali powołani na wniosek KRS, w której skład wchodziły osoby wymienione w art. 187 ust. 1 Konstytucji, w szczególności 15 członków wybranych spośród sędziów, zgodnie z art. 187 ust. 4 Konstytucji i na zasadach określonych ustawą o KRS. Nieprawdą jest stwierdzenie, że „powołania do Izby nastąpiły w skrajnie upolitycznionej procedurze przed organem zdominowanym przez jedną opcję polityczną - pisze I prezes SN prof. Małgorzata Manowska.

Projektowana nowelizacja kodeksu postępowania karnego ma usunąć przepisy pozwalające prokuratorowi na przysłuchiwanie się rozmowom podejrzanego z obrońcą. To ważna zmiana uznająca w Polsce międzynarodowe standardy dotyczące poufności takich kontaktów. Jednak nadal zostanie przepis pozwalający na monitorowanie takich spotkań w aresztach i zakładach karnych.

Od Nowego Roku adwokaci i radcy prawni mają mieć zarejestrowany adres do doręczeń elektronicznych i aktywowaną e-skrzynkę. Będą w ten sposób komunikować się m.in. z administracją publiczną. Tyle, że nie od razu - podmioty publiczne dostały dodatkowy rok na uporanie się z e-doręczeniami. Prawnicza e-skrzynka może więc w tym czasie świecić pustkami. Dodatkowo, choć istnieje obowiązek posiadania, to nie przewidziano żadnych konsekwencji za jej brak.

27 grudnia 2024 r. opublikowano w Dzienniku Ustaw rozporządzenie, które zmienia zakres ulgi termomodernizacyjnej w podatku dochodowym od osób fizycznych. Od 1 stycznia 2025 r. podatnicy nie skorzystają już z odliczenia na zakup pieca gazowego i olejowego. Zdaniem prawników, przepisy powinny być opublikowane z zachowaniem co najmniej 30-dniowego vacatio legis. Skrócenie tego okresu narusza konstytucyjną zasadę przyzwoitej legislacji oraz zaufania do państwa.

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego zarzuca prokuratorowi generalnemu, że nie uznając Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych kieruje do niej skargi nadzwyczajne. Prokuratura robi to z reguły w interesie obywateli, ale to szerszy problem, bo wielu prawników nie uznając neosędziów, przyjmuje ich orzekanie do wiadomości, gdy to jest w interesie ich klientów. - Jako adwokat mam obowiązek działać na korzyść klienta - tłumaczy adwokat Ryszard Kalisz.

Przejmujemy prezydencję od Węgier, które nadal mają zasadnicze problemy z przestrzeganiem zasad rządów prawa. I już na początku będzie nas to wyróżniać, jako państwo kierujące agendą w przyszłym roku. Stan praworządności w naszym kraju może mieć istotny wpływ na przebieg polskiej prezydencji, zarówno pod względem jej efektywności, jak i postrzegania Polski na arenie międzynarodowej - wskazują prawnicy. Polska prezydencja potrwa od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar podpisał rozporządzenia podnoszące stawki za niektóre czynności adwokatów i radców prawnych z urzędu oraz z wyboru. Resort sprawiedliwości tłumaczy w komunikacie, że aktualne stawki opłat za czynności pochodzą z 2015 roku, więc „nie odpowiadają obecnym realiom ekonomicznym”.

Marszałek Sejmu Szymon Hołownia znalazł remedium na kryzys wyborczy w związku ze zbliżającymi się wyborami Prezydenta RP. Jest to projekt ustawy przejściowej, obowiązującej jedynie w 2025 roku. Chodzi o zapewnienie rzetelnego postępowania w sprawach protestów wyborczych i ważności wyborów. Prawnicy twierdzą, że szanse, aby ta ustawa weszła w życie, są małe.

Mamy takie czasy, tak rozchwiany system prawny, że w najbliższym czasie niewiele da się zmienić w kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów - mówią prawnicy. Przeszkodą w wykonywaniu funkcji rzecznika ad hoc jest w tej chwili wolne tempo działania sądów dyscyplinarnych przy sądach apelacyjnych. Jest to konsekwencja braku prezesów tych sądów.

Stworzony został model, w którym władza wykonawcza zapewniła sobie odpowiedni wpływ na to, co dla niej jest najistotniejsze. A zatem sprawy wyborcze, odwołania od uchwał PKW czy KRS – czyli to, co jest przedmiotem orzekania nie-sądu Izby Kontroli, a dodatkowo tak stworzono model odpowiedzialności dyscyplinarnej i tak wybrano sędziów wadliwie powołanych, aby stworzyć układ, w którym sędziowie prawidłowo powołani nie mieli wpływu na najistotniejsze kwestie - uważa Jarosław Matras, sędzia Izby Karnej SN.

Rząd Węgier uwzględnił wniosek posła PiS Marcina Romanowskiego i udzielił mu azylu - poinformował obrońca Romanowskiego, mec. Bartosz Lewandowski. Jak przekazał, Romanowski zwrócił się o azyl w związku "z politycznie motywowanymi działaniami ze strony służb i Prokuratury Krajowej".

Świadek, zatajając fakty i zeznając nieprawdę w procesie o handel narkotykami, był już wcześniej skazany za czyny, na okoliczność których miał zeznawać. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, czy grozi mu dodatkowa odpowiedzialność karna. Kłamstwo nie było więc realizacją prawa do obrony. Uniewinnienie go było przedwczesne - potwierdziła Izba Karna Sądu Najwyższego.

Nie można jeszcze mówić o pełnym przywróceniu stanu praworządności. Jednak nie można jej przywracać bez przestrzegania obowiązujących procedur stanowienia prawa. Zdecydowanie łatwiej jest niszczyć niż budować na nowo, ponieważ destrukcja wymaga jedynie chwili, podczas gdy odbudowa to proces wymagający czasu. Stan praworządności w Polsce może mieć istotny wpływ na przebieg polskiej prezydencji – uważa dr hab. Agnieszka Grzelak, profesor Akademii Leona Koźmińskiego.

Notariusz sporządził akt sprzedaży mieszkania po cenie zaniżonej. Ułatwił tym kupującemu popełnienie oszustwa, w sytuacji, gdy sprzedający lokal wykazywał cechy upośledzenia umysłowego, które były widoczne. Zatem niesłusznie Sąd Okręgowy w Legnicy uniewinnił notariusza zaniedbującego swoje obowiązki jako funkcjonariusz publiczny – orzekł Sąd Najwyższy i uchylił wyrok.

Protokoły rozpraw sądowych stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu po anonimizacji. Jeżeli sąd chciałby odmówić ich udostępnienia, powinien wydać decyzję odmowną, a nie przesyłać wnioskodawcy puste protokoły - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Sposoby udostępnienia informacji publicznej nie zależą bowiem od wizji podmiotu zobowiązanego, a są określone w ustawie.

Do 1 stycznia 2025 r. wszyscy adwokaci i radcy prawni obowiązkowo muszą posiadać aktywne konto do e-doręczeń. Ich sytuacji w tym zakresie nie zmienia ostatnia nowelizacja ustawy o doręczeniach elektronicznych z 21 listopada 2024 r. W początkowym okresie użytkowania konta prawnicy mogą być jednak zawiedzeni niewielką skalą ich wykorzystania przez władze publiczne oraz ciągłym funkcjonowaniem alternatywnych sposobów obligatoryjnej komunikacji elektronicznej w poszczególnych postępowaniach - pisze prof. Grzegorz Sibiga, adwokat, partner w kancelarii Traple, Konarski, Podrecki i Wspólnicy.

Skoro sędziowie Izby Kontroli Nadzwyczajnej Grzegorz Żmij, Leszek Bosek i Paweł Książek odmawiają orzekania, to powinni zrzec się urzędu sędziego. Według wadliwie powołanej Rady zawieszenie postępowania na pozaustawowej podstawie stanowi jaskrawy przykład przekroczenia kompetencji przez funkcjonariusza publicznego i odmowę sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sędziego.

Zarządzenia o natychmiastowej przerwie w orzekaniu wydane przez ministra Zbigniewa Ziobro nadal są w obiegu prawnym - chociaż uznane zostały za nielegalne. Stale więc ma kłopoty sędzia, która zmierzała do zapewnienia stronie prawa do sądu w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Rzecznik ad hoc umorzył już to postępowanie, wobec braku podstaw do złożenia wniosku o ukaranie dyscyplinarne.

Do 1 stycznia 2025 r. adwokaci i radcy prawni mają obowiązek zarejestrowania adresu do doręczeń elektronicznych i aktywowania e-skrzynki. Będą w ten sposób komunikować się m.in. z administracją publiczną. Tyle w teorii, bo podmioty publiczne dostały dodatkowy rok na uporanie się z e-doręczeniami. Prawnicza e-skrzynka może więc w tym czasie świecić pustkami. Dodatkowo - choć istnieje obowiązek posiadania, to nie przewidziano żadnych konsekwencji za jej brak.