Nie jest uzasadnione ustanowienie kuratora dla uczestnika postępowania nieznanego z miejsca pobytu, jeżeli jest nieprawdopodobne ze względu na wiek, że pozostaje on przy życiu – taką uchwałę 23 czerwca br. podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego w składzie trzech sędziów. I dodała, że nie można w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia ustalać zgon uczestnika poza regułami aktów stanu cywilnego.

Jednym z największych wyzwań sądownictwa jest skala materiału – setki, a czasem tysiące stron, które trzeba przeanalizować, zanim zapadnie decyzja. Pojawia się więc pytanie: czy sąd jest w stanie nadążyć za ilością danych, które sam generuje? Mimo że wsparcie technologii mogłoby w tym pomóc, wciąż częściej pozostaje ono perspektywą niż codzienną praktyką.

W procesie przed Sądem Okręgowym w Krakowie były ministrant z Międzybrodzia Bialskiego dochodzi kwoty 20 mln zł zadośćuczynienia za to, że przez sześć lat był molestowany przez tamtejszego proboszcza. Były ksiądz został dwukrotnie wpisany do rejestru pedofilów, a w oddzielnym procesie pokrzywdzony wywalczył już 400 tys. zł zadośćuczynienia za wieloletnią bierność lokalnego biskupa i niechęć do wyjaśnienia sprawy.

Komorników sądowych należy uznać za przedsiębiorców, a więc za osoby wykonujące działalność gospodarczą. Mieli zatem prawo otrzymywać wsparcie z programów pomocowych dla firm, które obowiązywały w czasie pandemii, a Polski Fundusz Rozwoju nie ma racji, domagając się zwrotów tych środków. Tak wynika z niedawnego postanowienia Sądu Najwyższego. Zdaniem prawników skutki orzeczenia dotyczą nie tylko komorników, lecz wszystkich przedsiębiorców.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP krytycznie ocenia w swojej opinii do projektu dotyczącego biegłych sądowych pomysł utworzenia Państwowej Komisji Certyfikacyjnej. W ocenie prokuratorów organ ten nie tylko przejmie ścisły nadzór nad biegłymi sądowymi, ale otrzyma kompetencje dotychczas zastrzeżone dla organów procesowych, a nawet... naruszające niezawisłość sądu. Wskazują, że będzie to "twór dysfunkcyjny, zatrudniający setki osób i kosztujący corocznie dziesiątki milionów złotych, i to w sytuacji gdy MS nie potrafi uporać się z problemem niedofinansowania asystentów prokuratorskich i szerzej pracowników prokuratury".

Warunkowe umorzenie postępowania jest dostępne wyłącznie dla tych sprawców, których czyn miał charakter incydentalny. Wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie było w stosunku do tego oskarżonego kradnącego prąd niedopuszczalne – orzekł Sąd Najwyższy. Powodem był fakt, że mężczyzna w okresie próby popełnił przestępstwo. Nie ma przy tym znaczenia, że na moment wyrokowania sąd rejonowy nie zapewnił sobie dostępu do aktualnych danych o karalności oskarżonego.

Prawo karne słabo chroni zagraniczne flagi wystawione publicznie na zarządzenie polskich władz państwowych bądź samorządów. Na rzecz zdejmujących obce flagi działają niejasne polskie paragrafy oraz luki prawne w zagranicznych przepisach, gdyż Polska – dla ochrony obcych symboli państwowych – wymaga wzajemności. Organy ścigania zaczynają radzić sobie z flagowymi incydentami, stosując inne paragrafy, w tym powołując się na niszczenie mienia albo kradzież zuchwałą.

Mimo upływu ponad dwóch lat od wydania przez Europejski Trybunał Praw Człowieka orzeczenia zobowiązującego Polskę do reformy przepisów dotyczących kontroli operacyjnej i retencji danych telekomunikacyjnych, nie zostało ono wykonane. Oznacza to, że te przepisy są wciąż niezgodne z Europejską Konwencją Praw Człowieka, a policja i inne służby mają dość łatwy, i bez realnej kontroli, dostęp choćby do smartfonów, a tym samym do ogromnej ilości informacji o życiu ich właścicieli, w tym danych wrażliwych.

Ktoś kiedyś powiedział, że to, że Temida jest ślepa, to pół biedy. Problem w tym, że bywa też głucha. Jeszcze większy problem jest wtedy, kiedy zdrowy rozsądek zastępuje tzw. „ucieczka w formalizm" - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni, nawiązując do art. 66 par. 1 kodeksu karnego, zakładającego możliwość warunkowego umorzenia postępowania wobec sprawcy przestępstwa.

Uproszczenie definicji mobbingu, podwyższenie najniższego zadośćuczynienia za jego stosowanie oraz zobowiązanie pracodawców do określenia reguł, procedur i częstotliwości przeciwdziałania mobbingowi – to najważniejsze zmiany, jakie przewiduje nowelizacja Kodeksu pracy, którą w piątek uchwalił Sejm. Teraz nowelą zajmą się senatorowie.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, której celem jest przeciwdziałanie tłumieniu dyskusji publicznej. Może wejść w życie już w pierwszej połowie lipca. Prawnicy i organizacje pozarządowe podkreślają, że przepisy mogą spowodować zwiększenie liczby postępowań karnych z zarzutem zniesławienia, choć przyznają, że ustawa anty-SLAPP uchwalona przez Sejm 29 maja br. to ważny krok do ochrony wolności wypowiedzi.

Po ponad dwóch latach ruszają konkursy sędziowskie. Obwieszczenie o 25 wolnych stanowiskach w sądach okręgowych i apelacyjnych pojawiła się 18 czerwca w Monitorze Polskim. Wcześniej Ministerstwo Sprawiedliwości informowało Prawo.pl, że Departament Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych przygotował już projekty takich obwieszczeń i, że mają być systematycznie publikowane. Przypomnijmy, że decyzję o wstrzymaniu konkursów podjął Adam Bodnar, tuż po powołaniu na ministra sprawiedliwości - w 2023 r., uzasadnił to sytuacją wokół Krajowej Rady Sądownictwa.

Samorządy prawnicze od lat zabiegają, by tylko sąd, a nie prokurator, mógł zawiesić w obowiązkach adwokata lub radcę prawnego. Takie rozwiązanie znalazło się w uchwalonej 27 lutego br. nowelizacji kodeksu postępowania karnego, ale prezydent Karol Nawrocki ją zawetował. Szansa na wprowadzenie zmiany nadal jest, bo zaproponowano ją w dwóch "nowych" projektach - poselskim i prezydenckim.

Problem z sędziami po 65. roku życia, którzy chcieliby dalej orzekać, narastał od dłuższego czasu. Część z nich nie uzyskała zgody na dalsze orzekanie od poprzedniej Krajowej Rady Sądownictwa, inni zdecydowali, że ze względu na wątpliwości konstytucyjne wokół tamtej Rady, nie będą do niej z takimi wnioskami występować. Przewodniczący nowej KRS sędzia Dariusz Zawistowski przyznaje, że jednym z priorytetów jest jak najszybsze rozpoznanie lub ponowne rozpoznanie tych wszystkich spraw - a jest ich kilkadziesiąt.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przyjęło stanowisko w sprawie uzasadnienia kwietniowego postanowienia Sądu Najwyższego, w którym SN wskazał, że profesjonalny pełnomocnik, planując dokonanie czynności procesowej, musi uwzględnić przeszkody wynikające choćby ze swojej choroby. W ocenie Adwokatury takie podejście prowadzi do ustanowienia standardu staranności oderwanego od realiów wykonywania zawodu adwokata oraz zasad funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Radcy prawni od 18 czerwca, podczas wykonywania czynności służbowych, objęci są ochroną taką jak funkcjonariusze publiczni. To istotne choćby dlatego, że zarówno oni jak i adwokaci, coraz częściej narażeni są na hejt, agresję, zniewagę a nawet stalking. Podobne rozwiązanie ma znaleźć się w nowelizacji Prawa o Adwokaturze, problem jednak w tym, że nadal trwają nad nią prace w Sejmie. To z kolei, jak podkreślają sami adwokaci, oznacza, że do uchwalenia tej ustawy ochrona adwokatów będzie słabsza od tej przewidzianej ustawowo dla radców.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski zwrócił się do prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Chlebnego o respektowanie prawa i orzeczeń Trybunału. To reakcja na odrzucanie przez Naczelny Sąd Administracyjny szeregu skarg o wznowienie, w związku z wyrokiem Trybunału, postępowań sądowych w sprawie tzw. ulgi meldunkowej - poinformował Trybunał.

Sztuczna inteligencja zmienia rolę biur prawnych i stawia przed nimi nowe dylematy - m.in. pytanie o to, czy lepiej jest korzystać z rozwiązań chmurowych, czy jednak liczyć na własny model AI. W kontekście bezpieczeństwa danych istotny jest też problem nadużywania dostępu do informacji publicznej. M.in. ta tematyka była poruszana podczas Kongresu Biur Prawnych Spółek Skarbu Państwa, który odbył się 17 czerwca w Warszawie.

Dziekani Rad Okręgowych Izb Radców Prawnych z niepokojem przyjmują pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu kwietniowego postanowienia Sądu Najwyższego dotyczącego odrzucenia przez warszawski Sąd Apelacyjny wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. SN wskazał, że profesjonalny pełnomocnik, planując dokonanie czynności procesowej, musi uwzględnić przeszkody wynikające choćby ze swojej choroby. W ocenie dziekanów takie podejście zdaje się świadczyć o niezrozumieniu specyfiki wykonywania czynności przez pełnomocnika.

Twórcy i nadawcy kontrowersyjnego niemieckiego serialu „Nasze matki, nasi ojcowie” mogą być pozywani przed polskimi sądami tylko w ograniczonych przypadkach i nie co do wszystkich roszczeń – uznał w czwartek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Chodzi o sprawę 102-letniego kombatanta, Zbigniewa Radłowskiego, którego oburzyło przedstawienie żołnierzy Armii Krajowej jako antysemitów. W Polsce toczy się też proces z powództwa innego kombatanta – Stanisława Zalewskiego - dotyczący stosowania zwrotu „polskie obozy”, a inny akowiec, Karol Tendera, zmarł przed rozstrzygnięciem swojej skargi.