WSA: Błędne pouczenie o środkach zaskarżenia to nie błąd pisarski ani oczywista omyłka

Nieprawidłowe pouczenie o przysługujących stronie środkach zaskarżenia stanowi uchybienie, którego nie można uznać ani za błąd pisarski, ani za oczywistą omyłkę pisarską. - Nie jest to bowiem oczywisty błąd możliwy do zweryfikowania przez proste zestawienie treści decyzji czy postanowienia z aktami administracyjnymi, a weryfikacja prawidłowości pouczenia często wymaga wiedzy prawniczej - wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Zarząd związku międzygminnego nałożył na prowadzącego działalność gospodarczą administracyjną karę pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tą decyzję i przekazało sprawę celem ponownego jej rozpoznania. Jednocześnie kolegium załączyło do rozstrzygnięcia pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Przedsiębiorca wniósł o uzupełnienie decyzji SKO co do rozstrzygnięcia (poprzez wskazanie terminu, w jakim organ powinien sprawę ponownie rozpatrzyć) oraz co do pouczenia (poprzez wskazanie wysokości opłaty wniesionego sprzeciwu od decyzji).

Pouczenie o zaskarżeniu – można sprostować czy nie można?

Wtedy wówczas okazało się, że omyłkowo w miejscu pouczenia o możliwości złożenia sprzeciwu pojawiło się pouczenie o możliwości złożenia skargi. SKO uzasadniło omyłkę faktem korzystania z edytora tekstu i pomyłkowym skopiowaniem błędnego pouczenia do przedmiotowej decyzji. Prostując z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w wydanej decyzji, kolegium zastąpiło błędne pouczenie tym właściwym, dotyczącym sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Kolegium wyjaśniło, że dokonując sprostowania sentencji swojej decyzji nie naruszyło elementów stanu faktycznego sprawy, ani też nie zmieniło podstawy prawnej decyzji.

Przedsiębiorca domagał się ponownego rozpoznania sprawy, wychodząc z założenia, że nie można sprostować błędnego pouczenia (jako oczywistej omyłki pisarskiej) w decyzji, skoro decyzja nie podlega uzupełnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zmieniło zdania i utrzymało w mocy własne postanowienie dotyczące sprostowania decyzji. Z tego powodu prowadzący działalność złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Nie zgodził się z organem, że błędne wskazanie w pouczeniu środka zaskarżenia stanowi błąd pisarski. Jego zdaniem, „brak prawidłowego oznaczenia środka zaskarżenia przysługującego stronie, której dotyczy orzeczenie, stanowi naruszenie praw procesowych strony postępowania” i przeczy zasadzie zaufania do władzy publicznej. Przedsiębiorca wniósł o uchylenie obu postanowień SKO.

Termin nie został dochowany

WSA w Poznaniu doszedł do przekonania, że oba zaskarżone postanowienia zostały wydane w niewłaściwym trybie, dlatego oba zostały uchylone.

Sąd przypomniał, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach (art. 113 k.p.a.). Strona może również w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 111 k.p.a.).

Tym samym dopuszczalne jest sprostowanie zawartego w decyzji pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia i organ administracji może decyzję sprostować z urzędu (albo na żądanie strony), jednak tylko w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Biorąc pod uwagę zakreślony przez ustawodawcę 14-dniowy termin, WSA zauważył, że postanowienie w przedmiocie sprostowania pouczenia w decyzji zostało wydane 10 miesięcy później od dnia wydania samej decyzji.

Niedopuszczalny tryb sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej

W dalszej części orzeczenia WSA w Poznaniu porównał znaczenie błędu pisarskiego oraz omyłki pisarskiej.

"Błąd pisarski" rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. "Omyłki" to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy - wyjaśnił sąd.

Tym samym zarówno błędy pisarskie, jak i omyłki pisarskie powinny być oczywiste, łatwo dostrzegalne, czysto techniczne, a przede wszystkim nieistotne. W związku z tym sąd uznał, że do błędów pisarskich lub oczywistych omyłek nie można zaliczyć błędnego pouczenia w zakresie przysługujących stronie środków zaskarżenia.

- Nie jest to bowiem oczywisty błąd możliwy do zweryfikowania przez proste zestawienie treści decyzji czy postanowienia z aktami administracyjnymi. Weryfikacja prawidłowości pouczenia często wymaga wiedzy prawniczej i nie można oczekiwać, że chociażby strona działająca bez pełnomocnika profesjonalnego wykryje tego rodzaju błąd - zwrócił uwagę sąd.

Wyjaśnił przy tym, że uchybienie stanowiło ewidentnie wadliwe pouczenie strony o środku zaskarżenia. Nieprawidłowe pouczenie o przysługującej skardze „nie dotyczyło wyłącznie nazwy przysługującego stronie środka zaskarżenia, ale także terminu do jego wniesienia oraz wymogów, jakie środek ten winien spełniać, w tym konieczności dołączenia do skargi jej odpisów w ilości po jednym dla każdej ze stron”.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Po 238/26