I Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński wyjaśnia, dlaczego wystąpił z pytaniem prawnym do pełnego składu Sądu Najwyższego w celu ustalenia skutków permanentnego podważania powołań sędziowskich. Problem w tym, że uchwałę podejmować będą tylko ci sędziowie, którzy uznają powołania neo-sędziów przez wadliwą poprzednią Krajową Radę Sądownictwa. Prezes Kapińśki twierdzi, że uchwałę podejmie niezawisły skład. Termin posiedzenia wyznaczono na 9 listopada br.

Sąd Apelacyjny w Warszawie powziął wątpliwość, czy w świetle ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, sąd z urzędu zwraca całą opłatę od pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji. Chodzi o przypadek, w którym strony przed rozpoczęciem rozprawy uzgodniły warunki ugody i została ona zawarta po rozpoczęciu rozprawy wyznaczonej w tym celu. Problemem jest w tym wypadku określenie „przed rozpoczęciem rozprawy”.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało Prawo.pl, że nie prowadzi prac nad zmianami stawek za pomoc prawną z urzędu. Tymczasem samorządy prawnicze zmagają się z problemem małej liczby chętnych do „urzędówek”. Chodzi m.in. o sprawy pracownicze czy ubezpieczenia społeczne. Przypomnijmy, że ministerstwo zapowiadało prace nad systemowym uregulowaniem tej kwestii. NRA pracuje obecnie nad swoimi propozycjami zmian w zakresie urzędówek.

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że System Losowego Przydziału Spraw (SLPS) co do zasady spełnia unijne standardy niezależności sądów, a zwolnienie sędziego z obowiązku rozpoznania spraw na jego własny wniosek nie podważa statusu składu, który je przejął. Pierwsza teza częściowo przekonuje, druga budzi większe wątpliwości. Najpoważniejsze problemy SLPS leżą jednak poza zakresem tego wyroku – pisze Andrzej Olaś, dr hab. nauk prawnych, profesor w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, adwokat i niezależny arbiter.

Sędziowie i rzecznicy generalni wybrali włoskiego prawnika Vittoria Di Bucciego na stanowisko sekretarza Trybunału Sprawiedliwości UE na sześcioletnią kadencję, obejmującą okres od 8 października 2026 r. do 7 października 2032 r. Stanowisko zwolniło się na skutek rezygnacji Alfredo Calota Escobara, który pełnił funkcję sekretarza Trybunału do 8 września 2026 r.

W stan spoczynku przeszła w mijającym tygodniu sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Gierszon, orzekająca w Izbie Karnej. Sędzia Gierszon została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego 21 marca 2007 roku uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa, która zapadła w grudniu 2006 roku.

Działania Prezydenta RP i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, mające na celu uniemożliwienie sędziom należycie wybranym przez Sejm zasiadania w Trybunale Konstytucyjnym, oznaczają, że Trybunał ten należy nadal uznawać za niebędący prawidłowo skompletowany. Postępując w ten sposób, obaj funkcjonariusze państwowi doprowadzili do kryzysu konstytucyjnego, który negatywnie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce - oświadczyli sędziowie stowarzyszeni w Europejskim Stowarzyszeniu Sędziów - EAJ.

Należy wzmocnić możliwości pozasądowego rozwiązywania sporów, zwłaszcza w sprawach podobnych, powtarzalnych i masowych, gdyż wymiar sprawiedliwości co kilka lat przeżywa zalew takich postępowań blokujący wokandy – to główny wniosek konferencji „Spory z podmiotami rynku finansowego w postępowaniu cywilnym”, której patronem medialnym było Prawo.pl.

Sięganie po restrykcyjne rozwiązania wobec nastolatków, którzy dopuścili się np. gróźb w internecie, nie rozwiąże problemu. Epatowanie strachem może bowiem co najwyżej przynieść wzrosty w sondażach – uważają prawnicy. W ich ocenie tym, czego najbardziej brakuje, jest wsparcie dzieci, także psychologiczne, diagnozowanie przyczyn ich zachowań, stworzenie spójnego systemu profilaktycznego oraz edukacja prawna i dialog.

Niewątpliwy wzrost przestępczości w naszym kraju powinien skłonić do pogłębionej refleksji zwolenników eliminowania z przestrzeni prawnej przepisów, których celem jest ochrona pokrzywdzonych. Państwo nie może pozostawić takich osób bez opieki, zwłaszcza w imię realizacji założeń doktrynalnych, kładących nacisk jedynie na rzekomą spójność z dotychczasowym modelem trybów ścigania przestępstw – pisze dr Piotr Kosmaty, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, Fundacja SPRZYMIERZENI z GROM .

17 października br. wchodzi w życie nowelizacja obejmująca adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych. Radcy prawni korzystają z niej już od czerwca. To nie wszystko, bo od soboty za posługiwanie się, w sposób nieuprawniony, tytułem zawodowym „adwokat” lub określeniami „kancelaria adwokacka”, „kancelaria adwokatów”, a także godłem adwokatury lub strojem urzędowym adwokata grozić będzie grzywna od 5 tys. do 200 tys. zł albo kara ograniczenia wolności. Od kilku dni NRA ostrzega tych, którzy tego nadużywają, i zapowiada zdecydowaną reakcję - w tym niezwłoczne zawiadamianie organów ścigania.

Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę dotyczącą powrotu profesora Piotra Hofmańskiego, byłego prezesa Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, na poprzednio zajmowane stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Podstawą, jak dowiedziało się Prawo.pl, mają być m.in. przepisy jednej z nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, zgodnie z którymi sędzia SN może sprawować urząd do 72. roku życia.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział, że prokuratura będzie zmierzać do tego, żeby prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski „w przyszłości stanął przed niezależnym, niezawisłym, bezstronnym sądem”. To kolejna odsłona sporu wokół TK. W piątek, 16 października br., w TK pojawił się prokurator Andrzej Piaseczny, który zabezpieczał materiały do prowadzonego postępowania. Chodzi m.in. o, jak wskazano, próbę uniemożliwienia wejścia nowym sędziom TK do ich sędziowskich pokoi.

Uprawnień ministra sprawiedliwości nie można scedować na inne podmioty, nawet na radcę prawnego w drodze pełnomocnictwa – orzekł Sąd Najwyższy. Prawo o notariacie zezwala na sporządzenie i podpisanie kasacji przez adwokata, radcę prawnego albo notariusza jedynie wówczas, gdy nie pochodzi od ministra sprawiedliwości i rzecznika praw obywatelskich. A contrario - kasacji ministra sprawiedliwości nie może podpisać adwokat, radca prawny, notariusz ani radca Prokuratorii Generalnej.

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk zobowiązał prokuratorów regionalnych, aby każdorazowo szczegółowo analizowali celowość delegowania prokuratorów, również wobec konieczności ponoszenia zwiększonych wydatków z tego tytułu, co ma bezpośredni wpływ, jak wskazał, na budżet prokuratury. Jak dodał, należy takie wydatki objąć monitoringiem i analizą w celu ich optymalizacji. Z jego pisma wynika, że w 2026 r. nastąpił wzrost wydatków zarówno w zakresie wynagrodzeń, jak i należności związanych z delegowaniami.

Strona rządowa twierdzi, że ma plan na rozwiązanie konfliktu dotyczącego Trybunału Konstytucyjnego, a normalizacja sytuacji nastąpi w najbliższym czasie. Zdaniem konstytucjonalistów wystarczy do tego 10 sędziów Trybunału, wśród których będzie sędzia z najdłuższym stażem orzeczniczym. Jeden ze scenariuszy zakłada, że na stanowisku prezesa TK jest wakat, a to dlatego, że wybór Bogdana Święczkowskiego nastąpił z udziałem tzw. sędziów dublerów. Druga możliwość to wniosek prokuratury o uchylenie mu immunitetu.

Karol Nawrocki zawetował w czwartek ustawę o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Regulacja miała usprawnić wykonywanie wyroków strasburskiego trybunału, ale prezydent uznał, że mogłaby godzić w polską Konstytucję bezprecedensowo ingerując w funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości nad Wisłą.

Przepisy regulujące zwalnianie sędziów z obowiązku rozpoznania przydzielonych im spraw powinny określać jasne, obiektywne kryteria oraz przewidywać obowiązek uzasadnienia takiej decyzji, tak by nie było zagrożenia dla sędziowskiej niezawisłości. Z kolei system losowego przydziału spraw musi działać na podstawie „przejrzystych, obiektywnych i znanych z góry zasad, wykluczających arbitralność oraz nieuprawnioną ingerencję w rozstrzyganie spraw” – orzekł w czwartek, 15 października, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W trakcie toczących się prac nad projektem zmian w kodeksie karnym, których efektem byłoby podniesienie kar za pomoc w nielegalnym przekraczaniu granicy trafiła do niego „wrzutka” przewidująca także karalność pomocy migrantom o nieuregulowanym statusie przebywającym już w Polsce. Po protestach aktywistów i organizacji charytatywnych, a także reakcji Rzecznika Praw Obywatelskich, MSWiA wycofało się z tego pomysłu.

Banki nie mogą odmawiać klientom bezzwłocznego zwrotu kwot nieautoryzowanych transakcji płatniczych, nawet wtedy, gdy rażąco zaniedbają oni ostrożność i obowiązki zgłoszeniowe po kradzieży – tak wynika z czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie banku PKO BP. To istotne orzeczenie dla sektora bankowego i jego klientów, gdyż z Polski kwartalnie wycieka z powodu oszustw ćwierć miliarda złotych – może to zmienić praktyki reklamacyjne, więcej zgłoszeń phishingu będzie też trafiało na policję.