Sędziowie europejscy: Polacy pozbawieni ochrony Trybunału
Działania Prezydenta RP i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, mające na celu uniemożliwienie sędziom należycie wybranym przez Sejm zasiadania w Trybunale Konstytucyjnym, oznaczają, że Trybunał ten należy nadal uznawać za niebędący prawidłowo skompletowany. Postępując w ten sposób, obaj funkcjonariusze państwowi doprowadzili do kryzysu konstytucyjnego, który negatywnie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce - oświadczyli sędziowie stowarzyszeni w Europejskim Stowarzyszeniu Sędziów - EAJ.
EAJ po raz kolejny wzywa polskie władze, a w szczególności Prezydenta RP oraz Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, do pełnego zastosowania się do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i tym samym do rozwiązania tej całkowicie niedopuszczalnej sytuacji. Trybunał Konstytucyjny nie jest obecnie w stanie funkcjonować, co pozbawia obywateli ochrony ich podstawowych praw i wolności, które na szczeblu krajowym i konstytucyjnym gwarantuje właśnie Trybunał Konstytucyjny. Dalsza bezczynność doprowadzi do pogłębienia kryzysu konstytucyjnego w Polsce.
Czytaj: Szef MS zapowiada, że prokuratura chce postawić Święczkowskiego przed sądem
Sędziowie wzywają również wszystkie międzynarodowe organy odpowiedzialne za przestrzeganie standardów niezależności sądownictwa do współpracy i udzielenia wsparcia w tej sprawie.
Ocena Komisji Weneckiej i ETPCz - zlekceważona
Jak czytamy w oświadczeniu sędziów - niezgodność tej sytuacji z prawem została potwierdzona orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 5 maja 2026 r. , w którym ETPC jednogłośnie wydał środek tymczasowy nakazujący Rzeczypospolitej Polskiej zapewnienie, by właściwe organy publiczne powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm. EAJ ponownie przypomina polskim władzom, że obowiązkiem państwa członkowskiego Rady Europy jest wykonywanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ponadto w opinii przyjętej podczas 148. sesji plenarnej w dniach 9–10 października 2026 r. Komisja Wenecka podkreśliła również konieczność umożliwienia należycie wybranym sędziom wykonywania ich obowiązków.
Czytaj: 10 sędziów, w tym jeden z najdłuższym stażem, rozwiąże sytuację w TK?
Działania Prezydenta RP i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, mające na celu uniemożliwienie sędziom należycie wybranym przez Sejm zasiadania w Trybunale Konstytucyjnym, oznaczają, że Trybunał ten należy nadal uznawać za niebędący prawidłowo skompletowany - podkreślają sędziowie. Postępując w ten sposób, obaj funkcjonariusze państwowi doprowadzili do kryzysu konstytucyjnego, który negatywnie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce.
Wybór przez Sejm
Warto przypomnieć, że Sejm wybrał 13 marca 2026 r. czterech nowych sędziów zgodnie z art. 191 Konstytucji. Zgodnie z tym artykułem 15 sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybiera Sejm. Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym stanowi, że wybrani sędziowie muszą złożyć przysięgę przed Prezydentem Republiki przed objęciem swoich obowiązków. Ponieważ Prezydent Republiki konsekwentnie odmawiał przyjęcia przysięgi od czterech wybranych sędziów, złożyli oni przysięgę podczas uroczystości przed Parlamentem — na którą Prezydent został zaproszony, ale nie stawił się — i przekazali pisemną kopię swojej przysięgi Prezesowi Trybunału Konstytucyjnego, zamierzając objąć stanowiska. Jednakże prezes Trybunału Konstytucyjnego nie zezwolił im na to. Podczas posiedzenia plenarnego w Luksemburgu w dniu 22 maja 2026 r. Europejskie Stowarzyszenie Sędziów (EAJ) przyjęło oświadczenie w sprawie sytuacji sądownictwa w Polsce.
