"Tom II – Zasady i prawa podstawowe" wydawnictwa CH Beck otrzymał nagrodę główną w konkursie "Książki prawniczej najbardziej przydatnej w praktyce wymiaru sprawiedliwości" organizowanym przez Wolters Kluwer Polska i "Przegląd Sądowy". Wyróżnione natomiast zostały dwie pozycje: "Swoboda wypowiedzi osoby przesłuchiwanej w procesie karnym" oraz "Zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych między przedsiębiorcami w prawie Unii Europejskiej. W poszukiwaniu modelu" wydane przez Wolters Kluwer Polska.

Stawki za nieodpłatną pomoc prawną są na tyle niskie, że coraz mniej prawników - adwokatów, radców prawnych chce jej udzielać. Rozwiązaniem problemu miało być darmowe poradnictwo obywatelskie, do którego świadczenia wystarczy wyższe wykształcenie i przeszkolenie. Sędziowie alarmują jednak, że poziom takich porad bywa bardzo niski, a konsekwencją dla obywateli są nie tylko oddalone powództwa, ale i przegrane sprawy.

Współczesne zagrożenia powodują, iż ustawodawca bardzo chętnie sięga po rozwiązania prawne, ogłaszane jako walka o bezpieczeństwo narodowe, które przyznają otwarty katalog zakresu działania organów, a w praktyce uniemożliwiają realizację przewidzianego Konstytucją prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji. Procedura zobowiązania do powrotu cudzoziemca, co do którego istnieje obawa, że może prowadzić działalność terrorystyczną lub szpiegowską stawia je na bardzo uprzywilejowanej pozycji - pisze radca prawny Paweł Gołębiewski.

Zaległości w sądach rosną dramatycznie. Niektórych niezałatwionych spraw jest już 15 razy więcej, niż wpływa ich przeciętnie przez miesiąc. To efekt m.in. bezprecedensowego wzrostu wpływu spraw frankowych, ale też rozwodowych. Na pierwszą rozprawę już teraz w wielu sądach czeka się ponad rok. Sędziowie wskazują, że konieczne jest systemowe uregulowanie obu obszarów, a pełnomocnicy skarżą się na rozpatrywanie miesiącami prostych wniosków.

Mamy instytucję, która nie mieści się w konstytucyjnej koncepcji podziału władzy, pełniąc funkcję ustrojowego libero, tj. gracza, który może w zależności od potrzeb, grać na każdej pozycji. Trybunał Konstytucyjny przypisuje sobie kompetencje z zakresu władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, zaniedbując przy tym kompetencje własne w stopniu haniebnym. Musimy odtworzyć TK jako organ niezawisły - uważa dr Tomasz Zalasiński, radca prawny, członek Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji im. S. Batorego, współautor projektów ustawy o TK.

Nowy rząd zrealizuje projekt przygotowany rok temu przez poprzednią ekipę - zmieni kodeks cywilny, modyfikując formy, w jakich można sporządzić testament. Informacja na temat projektu pojawiła się w wykazie prac legislacyjnych. Nowela ma zaostrzyć przesłanki sporządzania testamentów ustnych, zlikwidować testament podróżny, a także rozszerzyć możliwość stosowania formy testamentu wojskowego.

Nie ma chyba gorzej potraktowanej osoby w prawie upadłościowym niż małżonek upadłego. Jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Małżonek upadłego nie ma nawet możliwości złożenia zażalenia na ogłoszenie upadłości konsumenckiej swojego małżonka - pisze prof. Rafał Adamus.

Sędzia Igor Tuleya powiedział niedawno, że „być może zgodził się na Pegasusa”. Nie mam wątpliwości, że jeśli tak było, to został wykorzystany, bo nie mógł wiedzieć, w jakich celach Pegasus będzie używany przez służby. To pokazuje jednak coś więcej, niż tylko sprawę Pegasusa. Z raportu Fundacji Court Watch Polska wynika, że 42 proc. sędziów w latach 2017-2021 nie oddaliło ani jednego wniosku o areszt - pisze Mikołaj Kozak, adwokat w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Jeszcze dwadzieścia lat temu prawie połowa skazanych opuszczała więzienia przed terminem, co korzystnie wpływało zarówno na ograniczanie tłoku w tych placówkach, jak i na resocjalizację. Potem jednak warunkowe przedterminowe zwolnienia z części kary pozbawienia wolności zeszły do poziomu poniżej 10 proc. Kryminolodzy mówią o dużej porażce polityki karnej, a Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada odmrożenie tej instytucji.

KRS pozytywnie zaopiniowała kandydatury Sławomira Wojciechowskiego, sędziego WSA w Łodzi i Krzysztofa Sobieralskiego, sędziego WSA w Opolu, profesora Uniwersytetu Wrocławskiego - na stanowiska sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Izby Ogólnogospodarczej, a także jednego sędziego do sądu rejonowego i jednego do apelacji. Zajmowała się też 16 wnioskami o cofnięcie zgłoszeń udziału w konkursach na stanowiska sędziowskie.

Sędzia Jerzy Piotr Daniluk - prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie i wiceprezes sędzia Piotr Czerski poinformowali na stronie sądu o rezygnacji z zajmowanych stanowisk. Daniluk napisał też list otwarty do sędziów, w którym podkreśla, że powodem jego decyzji jest to, iż działania podejmowane przez obecne kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości - zarówno w sferze legislacyjnej jak i kadrowej - budzą jego najgłębszy sprzeciw. Zaapelował do sędziów powołanych po 2017 r. o odejście od "stołów sędziowskich".

Krajowa Rada Sądownictwa rozważa zwrócenie uwagi na poważne rozbieżności orzecznicze w sprawach, w których w grę wchodzi światopogląd, Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Prezesowi Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej oraz Prokuratorowi Generalnemu i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Wskazuje, że sądowi nie wolno kierować się w rozstrzygnięciach poglądami własnymi czy oskarżonych.

Sieć Obywatelska Watchdog Polska wygrała z Polską przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w sprawie dostępu do kalendarza spotkań Prezes Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej i wiceprezesa Mariusza Muszyńskiego. Trybunał w Strasburgu uznał, że dotychczasowa linia orzecznicza sądów administracyjnych w tych sprawach odbiega od europejskich standardów.

Czy Skarb Państwa będzie musiał wypłacić wysokie odszkodowania kredytobiorcom z Getin Noble Bank w upadłości? W czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE zajął się pytaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie leży 8 tysięcy skarg, dotyczących kredytów z tego banku. Trybunał poprosił o opinię Rzecznika Generalnego. Ma być ona gotowa 13 czerwca. Natomiast na wyrok trzeba będzie poczekać. Korzystne dla frankowiczów orzeczenie otworzy drogę roszczeniom kredytobiorców wobec państwa.

Prokurator nie przyjechała na miejsce wypadku i zaniechała oględzin zwłok, co należało do jej obowiązków, nawet po godzinach urzędowania. Wizerunek prokuratury został narażony na szwank. Podobnie jak interes uczestników postępowania, gdyż z powodu tego błędu należało ponowić czynności. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego uznała to zachowania za rażące naruszenie prawa i ukarała prokurator upomnieniem.

Zmiany w wymiarze sprawiedliwości nie będą szybkie, tym bardziej, że raczej nie ułatwi ich prezydent – mówi serwisowi Prawo.pl minister sprawiedliwości prof. Adam Bodnar na 100 dni rządu. Wśród priorytetów wymienia rozwiązanie kwestii neo-sędziów, rozliczenie tych, którzy przyczynili się do niszczenia prawa, ale też zmianę koncepcji nadzoru administracyjnego nad sądownictwem. Wśród sukcesów - odblokowanie środków z KPO.

Decyzja dotycząca powoływania p.o. Prokuratora Krajowego należy do wyłącznej kompetencji Prokuratora Generalnego, a tym samym decyzje podjęte w tym zakresie nie mogą być kwestionowane, także przez sądy w innym aspekcie, jak tylko rozstrzygania sporów w sprawach pracowniczych - wynika z opinii Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej. Dodano, że jest on uprawniony do tego, aby decydować w jakiej sytuacji, z uwagi na dobro prokuratury, uzasadnione jest niezwłoczne powierzenie określonej osobie pełnienia obowiązków Prokuratora Krajowego.

Uzupełnienie wadliwego przewodu sądowego było możliwe – i to bez większych trudności – w toku postępowania przed sądem odwoławczym. Wystarczyło powołać nowego biegłego w zakresie własności przemysłowej, a nie uchylać cały wyrok i przekazywać do ponownego przeprowadzenia wszystkich dowodów – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Karnej.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada, że podejmie kroki w celu uregulowania praw i obowiązków kuratorów sądowych, w związku z udziałem w spotkaniach rodzica z dzieckiem. Ma w tym zakresie sięgnąć po propozycje poprzedniego rządu, które dotknęła dyskontynuacja prac, a uwzględniały m.in. propozycje RPO. Kuratorzy od dawna podkreślają konieczność zmian w przepisach i w praktyce, bo jak wskazują, ich rola sprowadza się do biernego obserwatora i gwaranta czegoś, co się dziecku należy.

Wskazani dyrektorzy i zastępcy dyrektorów departamentów Prokuratury Krajowej będą podejmować decyzje w sprawie wniosków o przedłużenie czasu trwania śledztw, kierowanych przez prokuratorów regionalnych - nowo mianowany prokurator krajowy Dariusz Korneluk wydał właśnie kolejne zarządzenie w tym zakresie, zmieniające poprzednie, dotyczące kompetencji Prokuratora Krajowego. Wcześniej zrobił to również p.o. prokuratora krajowego Jacek Bilewicz, ale zmiana dotyczyła jedynie przestępczości gospodarczej.

Nie do utrzymania jest sytuacja, w której obok siebie orzekają legalni sędziowie i tacy, których status jest kwestionowany. Sytuację w Sądzie Najwyższym i w sądach powszechnych da się jeszcze naprawić, ale bez weryfikacji sędziów powołanych z udziałem nieprawidłowo i niezgodnie z konstytucją ukształtowanej KRS się nie obędzie – mówi dr Michał Laskowski, sędzia, były prezes kierujący Izbą Karną Sądu Najwyższego. 

Likwidację dysproporcji w sferze organizacyjnej, logistycznej i obciążenia pracą poszczególnych prokuratorów, jak i kadry nieprokuratorskiej, stawianie nacisku na profesjonalizm i doświadczenie, eliminację rażących przypadków złego funkcjonowania prokuratury i rozpoczęcie jej sanacji - zapowiada w liście otwartym do prokuratorów, asesorów, asystentów i urzędników nowy Prokurator Krajowy Dariusz Korneluk.

Adwokatka Kamila Ferenc oraz adwokaci Jacek Dubois, Marek Małecki, Marek Mikołajczyk, Przemysław Rosati i Piotr Zientarski złożyli wniosek o zwołanie pełnego składu Trybunału Stanu. Jego celem jest uchylenie obecnego regulaminu Trybunału Stanu i uchwalenie nowego. Chodzi przede wszystkim o wprowadzenie losowania składów orzekających i jawności posiedzeń pełnego składu Trybunału.

W kampanii wyborczej można powiedzieć i napisać więcej niż w czasie oficjalnych ceremonii państwowych z udziałem głowy państwa – tak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie znieważenia prezydenta Andrzeja Dudy. Zachowanie oskarżonego nie było nastawione na wyrażenie pogardy wobec prezydenta, lecz służyło wyrażeniu opinii, że nie nadaje się on na kolejną kadencję.

W 2023 r. liczba europejskich zgłoszeń patentowych z Polski do Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO) wyniosła 671, co oznacza wzrost o 10,5 proc. w stosunku do 2022 r. To plasuje nas wśród krajów notujących największą dynamikę wzrostu zgłoszeń - wynika z właśnie opublikowanego Indeksu Patentowego Europejskiego Urzędu Patentowego 2023. Najwięcej polskich zgłoszeń dokonano w obszarze technologii medycznych, farmaceutyków i inżynierii lądowej.

Dr Ewa Hofmańska, prezeska i współzałożycielka Fundacji Sunflowers, realizującej Projekt Sunflowers, którego celem jest m.in. zbieranie informacji o dowodach zbrodni prawa międzynarodowego popełnionych w Ukrainie i szkodach poniesionych w związku z trwającą tam wojną, została uhonorowana przez New York City Bar Association nagrodą Epiq Woman Award for Justice and Advocacy, podczas 5. dorocznej międzynarodowej konferencji prawniczej na temat statusu kobiet.

W lipcu ubiegłego roku zmieniono treść art. 91 pkt. 1 kodeksu postępowania cywilnego przez rozszerzenie ustawowego zakresu pełnomocnictwa procesowego o skargę kasacyjną i postępowanie wywołane jej wniesieniem. Powstaje pytanie czy zmiana obejmuje również pełnomocnictwa udzielone przed nowelizacją przepisów? Ta kwestia nie została w noweli wyraźnie przesądzona, co zmusza do jej nieco szerszego rozważenia - pisze dr Maciej Giaro z Katedry Prawa Cywilnego Porównawczego WPiA UW, radca prawny.

Od lat polskim problemem jest liczba tymczasowo aresztowanych. W 2023 r. stanowili oni średnio 11,5 proc. populacji osadzonych. Co gorsza wzrasta też liczba osób długotrwale aresztowanych - powyżej dwóch lat i więcej, co z kolei ma związek z wydłużającym się postępowaniem przygotowawczym. Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem i zapowiada zmiany, zmierzające nie tylko do ograniczenia liczby więźniów, ale również aresztowanych. Prawnicy nie mają wątpliwości, że byłby to dobry kierunek i przypominają o możliwościach Systemu Dozoru Elektronicznego.

Trzy lata temu skończyły się kadencje polskich sędziów w Europejskim Trybunale Praw Człowieka i Trybunale Sprawiedliwości UE i do tej pory nie powołano ich następców. Rząd PiS nie był w stanie do tego doprowadzić, bo - jak wskazują prawnicy - uparcie lansował „swoich” kandydatów. Teraz stoi przed tym nowy rząd, bo w TSUE nie ma już polskiego sędziego, a nowy sędzia w Strasburgu ma się pojawić przed 12 sierpnia.

Wbrew zarzutom skargi, od momentu zatrzymania i doprowadzenia skarżącej, przeprowadzono liczne czynności procesowe, zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności tej złożonej sprawy. Dlatego Izba Kontroli Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego nie uwzględniła skargi na przewlekłość postępowania przygotowawczego.