Początek roku to czas rozwodów. Statystyki nie kłamią, to właśnie w tym okresie do sądów trafia najwięcej wniosków rozwodowych. Do prawników z kolei, liczniej niż w innych miesiącach, zgłaszają się rozczarowani małżonkowie z prośbą o pomoc. Styczniowe rozstania to zaskakujący efekt postanowień noworocznych, które „umocniła” pandemia.

Działający od niedawna Instytut Ekspertyz Sądowych ma szansę opracować standardy orzecznicze niezbędne w procesach o odszkodowania za błędy w sztuce medycznej. Sceptycznie oceniam natomiast możliwość stworzenia standardów medycznych przez ten instytut  – mówi dr hab. prof. nadzw. Justyna Król-Całkowska z Wydziału Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego w Warszawie.

Sąd Unii Europejskiej stwierdził, że firma mająca spór ze spółką państwową może oczekiwać zajęcia się jej sprawą przez Komisję Europejską, ponieważ polski organ ochrony konkurencji i sądy nie gwarantują jej równych szans. To ważne orzeczenie dla wszystkich firm, polskich i zagranicznych, które znajdą się w takiej sytuacji - twierdzi prof. Dariusz Adamski z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wbrew wątpliwościom, a nawet zarzutom ze strony niektórych prawników, utworzonego w Sądzie Okręgowym w Warszawie XXVIII Wydziału Cywilnego, często potocznie nazywanego wydziałem „frankowym”, nie można uznać za sąd wyjątkowy. Chociażby dlatego, że stosuje on dokładnie te same regulacje prawne, jak i wszystkie inne sądy powszechne - pisze sędzia Tomasz Niewiadomski, przewodniczący wydziału.

Władza polityczna powinna zrozumieć, że w obecnym systemie nie możemy dłużej funkcjonować. Jako państwo unijne stwarzamy też wielki problem dla całego sytemu, który oparty jest na zaufaniu do sądów każdego kraju członkowskiego. Powstaje pytanie, jak będą traktowane przez inne państwa członkowskie UE i ich sądy orzeczenia wydawane w Polsce.

Prezydencki projekt nie zmienia nic poza nazewnictwem i polepszeniem sytuacji członków Izby Dyscyplinarnej. Prezydent chce likwidacji tej izby, ale jednocześnie domaga się, by wadliwie powołani sędziowie pozostali w Sądzie Najwyższym. To nie do przyjęcia, prawdziwa reforma może oznaczać jedynie przywrócenie sytuacji sprzed zmian wprowadzonych z udziałem Andrzeja Dudy.

Polskie uczelnie kształcące przyszłych adwokatów i radców prawnych wciąż kładą zbyt mały nacisk na naukę pozyskiwania informacji prawnej. Tymczasem to jedna z podstawowych umiejętności prawnika-praktyka. Powinien on wiedzieć, jak korzystać z systemów legalresearch-owych i jak weryfikować tak pozyskane informacje - mówi Grzegorz Wierczyński, prof. Uniwersytetu Gdańskiego.

Pełnomocnicy głowią się, jak po zmianach procedury cywilnej przesłać do sądu pismo ważące ponad 2 kg. Tymczasem o prawnym charakterze przesyłki decydować winny definicje ustawowe. Zgodnie z nimi, jeśli w rejestrowanej przesyłce znajduje się wyłącznie druk lub dokumenty – nie jest paczką pocztową, tylko przesyłką listową, bez względu na wagę – piszą radcowie prawni Michał Szuszczyński i Sylwia Jaworska z Kancelarii Prawa Pracy Szuszczyński Kamińska.

Powołany do orzekania w sprawach kredytów frankowych XXVIII Wydział Cywilny Sądu Okręgowego w Warszawie nie jest sądem wyjątkowym, bo to instytucja opisana w Konstytucji, można go natomiast uznać za sąd wyspecjalizowany, czyli powołany do orzekania w zakresie określonych spraw - pisze sędzia dr Tomasz Niewiadomski, przewodniczący wydziału.

Po nieistniejącej od wielu lat kościelnej Komisji Majątkowej zostało wiele spraw spornych, które trafiły do sądów. Te jednak nie pracują zbyt szybko i sprawy te utknęły w pierwszej instancji, bez widoków na ich rychłe zakończenie - pisze Marek Jaślikowski, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd apelacyjny słusznie uznał, że usunięcie wpisów na Facebooku dotyczących Marszu Niepodległości nie naruszyło dóbr osobistych ich autora, nie było też przejawem cenzury i dyskryminacji odbiorców. Taki zarzut można stawiać instytucji publicznej, ale działanie podjęte przez Facebook znajdowało oparcie w umowie, którą użytkownik zawiera z portalem - pisze adwokat Arkadiusz Baran.

Obecnie wiele spraw, także w sądach odwoławczych, rozpoznaje się na posiedzeniach niejawnych, mając na względzie wprowadzone na czas pandemii przepisy. Sąd może więc szybciej wyrokować. Szybkość postępowania nie jest jednak jedyną istotną wartością - mówi sędzia Katarzyna Wręczycka z Sądu Okręgowego we Wrocławiu.

Powołanie XXVIII Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Warszawie jest uzasadnione względami pragmatycznymi i ogromną społeczną wagą problemów związanych ze sprawami „frankowymi”, które stanowią obecnie większość spraw cywilnych. Wydział ten nie ma jednak żadnej autonomii, nie jest w jakimkolwiek zakresie wyodrębniony organizacyjnie czy finansowo.

Potrzeba przemyślanych zmian w prawie, dzięki którym sprawy obywatela będą załatwiane szybciej. Słyszeliśmy obietnice, że sądy zostaną odpowiednio zreformowane, tymczasem obecnie borykamy się z dewastacją wymiaru sprawiedliwości - wskazuje sędzia dr Urszula Żółtak. I mówi, że mniejszy w pandemii napływ spraw do sądów, uderzy po niej ze zdwojoną siłą.

Trybunał Konstytucyjny i Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego uważają, że skoro organizacja wymiaru sprawiedliwości leży po stronie państwa członkowskiego, to zobowiązania wobec Unii Europejskiej nie ma. Ale nieprzestrzeganie zobowiązania do niezależnego sądu uderza w samą istotę Unii i narusza jednocześnie zasadę równości obywateli, dlatego rząd polski jest za to karany.

Zasada domniemania niewinności w Polsce obowiązuje, ale nie zawsze działa. Po przedstawieniu zarzutów często zostają wszczęte dwa postępowania. Pierwsze toczy się zgodnie z zasadami kodeksu postępowania karnego przed prokuratorem, a następnie przed sądem. Drugie, w którym nie obowiązują żadne reguły, toczy się przed sądem opinii publicznej.

Wniosek o zatwierdzenie przygotowanej sprzedaży (przygotowanej likwidacji) czyli tzw. pre-pack, można złożyć w postępowaniu o ogłoszenie upadłości. Kwestią mogąca budzić wątpliwości jest ustalenie chwili, w której wniosek taki jest już niedopuszczalny - pisze dr Paweł Janda, sędzia oraz kierownik sekcji ds. upadłościowych i naprawczych Sądu Rejonowego w Rzeszowie.

Konieczne jest powołanie wyspecjalizowanego i niezależnego organu nadzoru nad służbami specjalnymi, posiadającego realne kompetencje w zakresie ochrony praw i wolności obywatelskich. Ale kiedy pojawia się konkretny pomysł na stworzenie takiego organu, mnożą się trudności w sformułowaniu jego zadań i kompetencji oraz usytuowaniu w istniejącym systemie prawa.

W środę 19 stycznia Trybunał Konstytucyjny ma rozpatrzyć wniosek Prokuratora Generalnego dotyczący uprawnień Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do kwestionowania statusu polskich sędziów. ETPC już wydał takie wyroki, więc po przewidywanym orzeczeniu TK Polska może dołączyć do grupy państw ignorujących jego orzeczenia - mówi dr Olga Piaskowska z Uniwersytetu SWPS.

Sędziowie pokoju nie mają uprawnień konstytucyjnych do orzekania samodzielnie bez udziału sędziów zawodowych - stwierdza Sąd Najwyższy w opinii, którą I prezes prof. Małgorzata Manowska przesłała do Sejmu w sprawie projektów ustaw - poselskiego i prezydenckiego - o sądach pokoju. Mają one, według tych projektów, tworzyć kolejny szczebel sądownictwa.