Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły założenia nowelizacji kodeksu karnego wykonawczego, rozszerzające możliwość stosowania dozoru elektronicznego. Nowelę planowano na drugą połowę 2025 roku, teraz projekt ma być gotowy w III kwartale 2026 r. Propozycje są jednak takie same – katalog osób uprawnionych do SDE ma objąć skazanych na karę do trzech lat, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż rok i sześć miesięcy.

21 kwietnia, rozpoczęły się egzaminy dla kandydatów na przyszłych adwokatów i radców prawnych. Zdający będą rozwiązywać zadania z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego, a także zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. W tym roku do egzaminu adwokackiego zostało dopuszczonych 1270 osób, w tym 1010 aplikantów i 260 osób uprawnionych z innych tytułów, a do egzaminu radcowskiego – 1545 osób, w tym 1270 aplikantów i 275 osób spoza aplikacji.

Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogą wnosić pisma procesowe oraz dokumenty z pominięciem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe – przepis tej treści Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło dodać do prawa upadłościowego oraz prawa restrukturyzacyjnego. Zapowiedź padła niespodziewanie, przy okazji opiniowania innej nowelizacji. Prawnicy są zaskoczeni i uważają, że to krok wstecz.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia w odpowiedzi dla Prawo.pl, że obecnie obowiązujące przepisy zarządzenia w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej nie wyłączają możliwości dokonania wydruku apelacji w postępowaniu cywilnym, pism procesowych wniesionych w toku postępowania wywołanego wniesieniem tej apelacji oraz załączników do tej apelacji oraz do tych pism. W tej sprawie rozważane jest pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

Do opiniowania trafiła właśnie nowelizacja Kodeksu postępowania karnego, która przewiduje wprowadzenie nowej instytucji umorzenia postępowania karnego opartego na ugodzie podejrzanego z pokrzywdzonym, zawartej już na etapie postępowania przygotowawczego. Będzie jednak ograniczona do wąskiej kategorii przestępstw oraz uzależniona od okoliczności sprawy i sytuacji sprawcy przestępstwa.

W większości sądów od 17 do 22 kwietnia organizowane są zgromadzenia i zebrania, podczas których ma być opiniowanych 60 kandydatów na sędziów/członków Krajowej Rady Sądownictwa. 10 spośród 11 prezesów apelacji zwracało się do sędziów o jak najliczniejszy udział - nie jest to jednak obowiązkowe. Pojawiają się też głosy, że ruch ze strony sędziów problemu nie rozwiąże, bo prezydent może m.in. z tego powodu, ale też z powodu zakwestionowania przez TK części przepisów dotyczących wyboru do KRS, nie uznawać nowego składu Rady.

Adwokatka Krystyna Drozd została laureatką III edycji nagrody im. prof. Andrzeja Wąska. Wręczono ją podczas V edycji LubLaw Day, wydarzenia zorganizowanego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. LubLaw Day to inicjatywa Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL – są to cykliczne spotkania lubelskiego środowiska prawniczego poświęcone bieżącym problemom prawnym i prawniczym.

Nowelizacja ustawy o radcach została przyjęta przez Sejm. Przypomnijmy - chodzi o regulację, która m.in. zakłada zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny” oraz ułatwienia dla aplikantów - uprawnienia z tego tytułu będą przysługiwać do momentu złożenia przez radcę ślubowania. Proponuje się też, by orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego były prawomocne i natychmiastowo wykonalne.

Będzie więcej chłodnej kalkulacji, być może przybędzie ugód banków z frankowiczami, choć do sądów może trafić też kolejna fala bankowych kontrpozwów. - czwartkowe trzy wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach przedawnienia roszczeń banków o zwroty kwot kredytów frankowych mają duże znaczenie dla postępowań toczących się przed sądami. Prawnicy wskazują, co się może zmienić.

Już 17 kwietnia, w piątek, mają odbyć się pierwsze zgromadzenia ogólne sędziów w celu zaopiniowania 60 kandydatów zgłoszonych na sędziów/członków KRS. Kolejne zgromadzenia, ale też zebrania, zaplanowano do 22 kwietnia. Głosy mają być zliczane przez komisje skrutacyjne, następnie przekazywane do sądów apelacyjnych, a stamtąd – po przeliczeniu ze wszystkich podległych sądów – do rąk marszałka Sejmu. Co ważne, nie będą podejmowane w tym zakresie uchwały. Problem może być z samą frekwencją – część sędziów już zapowiada, że nie weźmie w tym udziału, podkreślając, że takie „prawybory" nie mają podstawy prawnej.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski zażądał od premiera Donalda Tuska opublikowania 67 orzeczeń Trybunału, wydanych w latach 2024–2026. Jak wskazał, chodzi m.in. o wyrok, w sprawie którego interweniował RPO, a który dotyczy sytuacji wcześniejszych emerytów, oraz kolejny w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami. O publikację orzeczeń dotyczących m.in. wynagrodzenia dla kuratorów, w tym dla osób nieznanych z miejsca pobytu, apelowali adwokaci.

Trybunał Konstytucyjny orzekł w czwartek, 16 kwietnia, że przepis ustawy o KRS dający ministrowi sprawiedliwości uprawnienie do potwierdzenia statusu sędziów popierających kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z Konstytucją. Niekonstytucyjne, w ocenie Trybunału, jest też uregulowanie o możliwości zaskarżenia nieprzyjęcia zgłoszenia kandydata do Sądu Najwyższego w terminie trzech dni od dnia doręczenia decyzji.

Rzeczniczka generalna TSUE Tamara Ćapeta w wydanej w czwartek opinii zaproponowała, by Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie tego, czy decyzja o przyjęciu przez Radę UE polskiego Krajowego Planu Odbudowy była zgodna z unijnym prawem. Wcześniej skargę stowarzyszeń sędziowskich, m.in. Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, odrzucił sąd niższej instancji. Sędziowie podnosili, że choć po wyborach w 2023 r. sytuacja się poprawiła, nadal nie zostali zrehabilitowani.

Tytuł "Książki prawniczej najbardziej przydatnej w praktyce wymiaru sprawiedliwości w XVII edycji prof. Bartosza Wołodkiewicz” jury przyznało publikacji prof. Bartosza Wołodkiewicza pt. "Obce prawo procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym". Jednocześnie wyróżnienia otrzymali: prof. Jakub Łukasiewicz za pracę „Zarząd majątkiem dziecka sprawowany przez rodziców”, prof. Adrian Niewęgłowski za „Prawa autorskie i prawa pokrewne w masie upadłości” oraz dr Kacper Oleksy za „Funkcję kompensacyjną procesu karnego”.

Nie ma podstaw do formułowania zarzutów o generowaniu przez syndyka zbędnych kosztów postępowania, skoro wydatki te były zatwierdzane przez sędziów-komisarzy. Do takiego wniosku doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając decyzję ministra sprawiedliwości o cofnięciu licencji znanemu syndykowi Krzysztofowi Gołąbowi. Właśnie ukazało się uzasadnienie tego orzeczenia.

Pojawiają się wątpliwości, czy przy rozliczeniu kredytobiorcy frankowego z bankiem do potrącenia powinno się przyjmować wszystkie kwoty, które były nienależnie świadczone przez konsumenta na rzecz banku, czyli także prowizje i składki ubezpieczeniowe. Co do prowizji, sprawa wydaje się już przesądzona, ale w przypadku składek ubezpieczeniowych nie ma jednolitego orzecznictwa.

Samorządy prawnicze chciałyby jak najszybszego wprowadzenia narzędzia, pozwalającego adwokatom i radcom na zaznaczanie swoich urlopów w specjalnym kalendarzu w portalu informacyjnym sądów. Możliwości techniczne – jak wynika z sygnałów płynących z resortu sprawiedliwości – już są. Propozycje NRA zakładają zmiany w Prawie o adwokaturze oraz w rozporządzeniu dotyczącym portalu informacyjnego sądów – adwokat mógłby wpisać w ten sposób 20 dni roboczych urlopu. Samorząd radcowski rozważa natomiast nowele procedur cywilnej i karnej.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski oczekuje od ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka sprostowania informacji – jak wskazano w komunikacie – sugerujących, że sprawuje urząd niezgodnie z prawem. TK informuje, że prezes złożył oświadczenie majątkowe w terminie. Szef MS, prokurator generalny, mówił 13 kwietnia, że jego zdaniem sprawdzona powinna zostać kwestia terminu złożenia przez Święczkowskiego oświadczenia o stanie majątkowym.

Na samą myśl o naruszeniu ochrony danych osobowych wyobraźnia podsuwa nam scenariusz kryzysu, który trafia na pierwsze strony gazet. Praktyka RODO pokazuje jednak, że punkt wyjścia bywa znacznie mniej widowiskowy - naruszenia to zazwyczaj ciche, niepozorne zdarzenia, stanowiące element codziennej pracy organizacji.

Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP, opierając się na sygnałach z narady prokuratorów funkcyjnych, która odbyła się w Popowie, zapytała ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o prace w Prokuraturze Krajowej nad likwidacją małych prokuratur rejonowych. Sama Prokuratura Krajowa poinformowała Prawo.pl, że aktualnie takie prace nie są prowadzone. Związkowcy uważają jednak, że coś jest na rzeczy i może mieć to związek ze znoszeniem najmniejszych sądów.