Ustawa, którą w piątek przyjął Sejm, ma przywrócić praworządność w wymiarze sprawiedliwości. Chodzi o nowelizację ustawy o KRS, zakładającą wybór jej 15 członków-sędziów przez sędziów, a nie przez Sejm. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zwrócił uwagę, że przyjęcie projektu zagwarantuje, że w składzie KRS-u znajdą się sędziowie „legitymujący się odpowiednim doświadczeniem i odpowiednią wiedzą z zakresu funkcjonowania różnych szczebli sądownictwa”.

Prof. Małgorzata Manowska zaskarżyła normę wynikającą z przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, która uzależnia od podpisu premiera ważność wyznaczenia przez Prezydenta RP sędziego Sądu Najwyższego na przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego Sędziów, dokonującego wyboru kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa. Wyznaczenie to jest konieczne w sytuacji, gdy przewodniczenie obradom przez pierwszego prezesa nie jest możliwe lub gdy zgłoszono jego kandydaturę.

Do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęła skarga konstytucyjna dotycząca minimalnej opłaty za czynności adwokackie w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym. Termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony.

Elektroniczne karty obowiązkowych szczepień, mandaty karne zamiast nieskutecznych sankcji administracyjnych, dokładne raportowanie od placówek medycznych i lekarzy – to pomysły Sanepidu, które mają zdyscyplinować rodziców uchylających się od szczepienia swoich pociech. Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego Pawła Grzesiowskiego, nie można jednak mówić o zjawisku nagłego wzrostu odmów obowiązkowych szczepień w Polsce.

Podlegający obecnie opiniowaniu projekt ustawy o biegłych sądowych i instytucjach opiniujących przewiduje, że opinia strony, przygotowana przez certyfikowanego biegłego, dopuszczona przez organ procesowy, miałaby w postępowaniu takie samo znaczenie jak opinia biegłego zamówiona przez prokuraturę lub sąd. Propozycja spotkała się z poparciem wśród prawników występujących jako pełnomocnicy stron, ale Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego jest przeciwna jej wprowadzeniu.

"Wyrażam głębokie zaniepokojenie i stanowczy sprzeciw wobec zaistniałej sytuacji" - napisała Małgorzata Manowska, I prezes Sądu Najwyższego, w związku z czynnościami przeprowadzonymi w środę przez prokuratorów i policję w Biurze Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych.

Zarzut poświadczenia nieprawdy w protokole przeglądu kominiarskiego postawił prokurator po tym, jak w budynku w Chełmnie wskutek zatrucia czadem zmarli kobieta i jej troje dzieci. Wcześniej zarzut podżegania do podrobienia dokumentów postawiono właścicielce mieszkania.

Banki mogą warunkowo podnosić zarzut potrącenia wierzytelności o zwrot kapitału kredytu w sprawach wytoczonych im przez kredytobiorców o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej. Jest to jednak obwarowane wieloma ograniczeniami. Rozliczenie kosztów sądowych po takim potrąceniu nie może też zniechęcać frankowiczów do walki o stwierdzenie nieważności umów kredytowych – to główne tezy czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE.

Policjanci wkroczyli do siedziby Krajowej Rady Sądownictwa. Przewodnicząca Rady Dagmara Pawełczyk-Woicka przyjechała do siedziby KRS, po wystąpieniu w Sejmie na temat tzw. ustawy praworządnościowej. Szefowa KRS mówiła dziennikarzom zgromadzonym tuż przed głównym wejściem, że może wejść tylko nim, ale w samochodzie na parkingu ma dokumenty i stamtąd już nie może wejść, bo tylne drzwi są zamknięte, a nie wydano jej kluczy do innych wejść.

Ustawa o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025, przewiduje pozbawienie mocy prawnej tych uchwał, które zawierały wnioski o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego ale z wyłączeniem wniosków obejmujących grupę tzw. początkujących sędziów.

Siedmioro sędziów Sądu Najwyższego rozpoznało 21 stycznia br. problem przedstawiony przez prof. Marcina Wiącka, rzecznika praw obywatelskich. Stawia on pytanie, czy sąd orzekający w sprawie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie od 1 października 2023 r. powinien odmówić zastosowania przepisu nakazującego zwolnić skazanego na dożywotnie więzienie po odbyciu 30 lat kary. Przepis ten jest sprzeczny z prawami człowieka. Jednak SN odmówił podjęcia uchwały.

Na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak i polskiego Sądu Najwyższego czekają pytania prawne, czy można było odmówić obowiązkowego szczepienia z powołaniem się na swoje przekonania albo argument, że wprowadzono je rozporządzeniem, a nie ustawą. Raport Najwyższej Izby Kontroli dotyczący pandemii COVID-19, krytykuje zaś sposób przeprowadzenia szczepień wśród personelu medycznego, ale go nie podważa.

Obecnie organ administracji publicznej „może” zapewnić dostęp do akt sprawy w systemie teleinformatycznym. Pozostawienie tej kwestii w sferze uznaniowości organu prowadzi do sytuacji, w której mimo prowadzenia sprawy w pełni elektronicznie, strona zmuszana jest do osobistego stawiennictwa w urzędzie tylko po to, aby zapoznać się z aktami na ekranie urzędowego komputera.

Decyzje sądów wskazujące, że wyroki wydawane przez sędziów powołanych po 2017 r. są orzeczeniami nieistniejącymi, pokazują, jak pilna jest potrzeba uregulowania statusu tychże sędziów i ewentualnej możliwości wzruszania ich wyroków. Obecna sytuacja uderza w konstytucyjne prawa obywateli i pewność obrotu prawnego. Rodzi też ryzyko postępowań odszkodowawczych – mówi dr hab. Monika Haczkowska, prof. Uniwersytetu Opolskiego, adwokatka, mediatorka, konstytucjonalistka (Kancelaria Adwokacka dr Monika Haczkowska).

Ustalenia, czy porozumienie administracyjne obowiązuje, czy też doszło do jego skutecznego rozwiązania, nie można kwestionować przed sądem powszechnym, gdyż nie jest to sprawa cywilna - wynika z postanowienia lubelskiego Sądu Okręgowego odrzucającego powództwo miasta Chełm. Chodzi o umowę – z której wycofał się resort kultury - na kwotę 162 milionów złotych. Miasto miało dzięki niej zbudować Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej.

Akt oskarżenia skierowano do Sądu Okręgowego w Rzeszowie przeciwko siedmiu osobom. Oskarżonym zarzucono udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Jej celem było uzyskiwanie dostępu do kont lekarzy w systemie gabinet.gov.pl, wystawianiu podrobionych recept elektronicznych na leki zawierające środki odurzające i substancje psychotropowe, a także posługiwaniu się danymi osobowymi pokrzywdzonych lekarzy w celu zakładania rachunków bankowych oraz usiłowania wyłudzenia kredytów i pożyczek.

W styczniu br. Sąd Rejonowy w Giżycku wydał postanowienie, które zszokowało pełnomocników specjalizujących się w sprawach rodzinnych. Uznał, że nie ma możliwości dokonania podziału majątku wspólnego byłych już małżonków, bo wyrok w ich sprawie rozwodowej nie istnieje - a to dlatego, że wydał go sędzia, który został powołany przy udziale wadliwie ukształtowanej KRS. Brak skutecznego rozwiązania tzw. neo-sędziów będzie coraz boleśniej uderzał w sprawy zwykłych ludzi. Z tą opinią zgadza się minister Żurek.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeks postępowania administracyjnego przewidują zbyt krótki, pięcioletni termin na wznowienie postępowania w związku z m.in. rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego. Problem jest tym bardziej palący, że w procedurze cywilnej przewidziano na to 10 lat. Chodzi m.in. o takie sprawy jak głośne orzeczenie dotyczące wcześniejszych emerytur - dotyczy tego jedno ze zgłoszeń w akcji Poprawmy prawo, organizowanej przez Prawo.pl i LEX.

Krajowa Rada Sądownictwa na lutowym posiedzeniu zajmie się sprawą sędziego Dariusza Łubowskiego z SO w Warszawie, który został 12 grudnia na wniosek prokuratury wyłączony od ponownego rozpoznania wniosku o Europejski Nakaz Aresztowania w sprawie b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. W grudniu sędzia zdecydował o uchyleniu ENA, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich" oraz „porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej".

Kilka dni temu Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że ruszył konkurs ofert na zadania z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej na 2026 rok. Organizacje pozarządowe, które do tej pory wspierały osoby opuszczające zakłady karne, alarmują jednak, że to znacznie za późno i że de facto zostały pozbawione możliwości świadczenia takiej pomocy. Nie uspakajają ich zapewnienia, że jeśli przejdą przez konkurs, ich obecne wydatki zostaną rozliczone. Burzą się też kuratorzy, którzy mają przejąć gros zadań organizacji.