W procesie przed Sądem Okręgowym w Krakowie były ministrant z Międzybrodzia Bialskiego dochodzi kwoty 20 mln zł zadośćuczynienia za to, że przez sześć lat był molestowany przez tamtejszego proboszcza. Były ksiądz został dwukrotnie wpisany do rejestru pedofilów, a w oddzielnym procesie pokrzywdzony wywalczył już 400 tys. zł zadośćuczynienia za wieloletnią bierność lokalnego biskupa i niechęć do wyjaśnienia sprawy.

Komorników sądowych należy uznać za przedsiębiorców, a więc za osoby wykonujące działalność gospodarczą. Mieli zatem prawo otrzymywać wsparcie z programów pomocowych dla firm, które obowiązywały w czasie pandemii, a Polski Fundusz Rozwoju nie ma racji, domagając się zwrotów tych środków. Tak wynika z niedawnego postanowienia Sądu Najwyższego. Zdaniem prawników skutki orzeczenia dotyczą nie tylko komorników, lecz wszystkich przedsiębiorców.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP krytycznie ocenia w swojej opinii do projektu dotyczącego biegłych sądowych pomysł utworzenia Państwowej Komisji Certyfikacyjnej. W ocenie prokuratorów organ ten nie tylko przejmie ścisły nadzór nad biegłymi sądowymi, ale otrzyma kompetencje dotychczas zastrzeżone dla organów procesowych, a nawet... naruszające niezawisłość sądu. Wskazują, że będzie to "twór dysfunkcyjny, zatrudniający setki osób i kosztujący corocznie dziesiątki milionów złotych, i to w sytuacji gdy MS nie potrafi uporać się z problemem niedofinansowania asystentów prokuratorskich i szerzej pracowników prokuratury".

Rozprawy zdalne w sprawach cywilnych stają się w wielu polskich sądach codziennością. Przykładowo w Sądzie Okręgowym w Warszawie, od stycznia do maja 2026 r., w takim trybie odbyło się ponad 50 proc. rozpraw. Sami pełnomocnicy przyznają, że raczej nie mają problemów ze zgodą na e-rozprawę, w sytuacji gdy o to wnioskują. Nadal jednak zdarzają się odmowy. Tajemnicą poliszynela jest to, że w niektórych sądach na rozprawę online nie ma co liczyć, choćby dlatego, że sami sędziowie nie są do tego przekonani. Bywa też, że wnioski pełnomocników pozostają nierozpoznane.

Prawo karne słabo chroni zagraniczne flagi wystawione publicznie na zarządzenie polskich władz państwowych bądź samorządów. Na rzecz zdejmujących obce flagi działają niejasne polskie paragrafy oraz luki prawne w zagranicznych przepisach, gdyż Polska – dla ochrony obcych symboli państwowych – wymaga wzajemności. Organy ścigania zaczynają radzić sobie z flagowymi incydentami, stosując inne paragrafy, w tym powołując się na niszczenie mienia albo kradzież zuchwałą.

Mimo upływu ponad dwóch lat od wydania przez Europejski Trybunał Praw Człowieka orzeczenia zobowiązującego Polskę do reformy przepisów dotyczących kontroli operacyjnej i retencji danych telekomunikacyjnych, nie zostało ono wykonane. Oznacza to, że te przepisy są wciąż niezgodne z Europejską Konwencją Praw Człowieka, a policja i inne służby mają dość łatwy, i bez realnej kontroli, dostęp choćby do smartfonów, a tym samym do ogromnej ilości informacji o życiu ich właścicieli, w tym danych wrażliwych.

Po ponad dwóch latach ruszają konkursy sędziowskie. Obwieszczenie o 25 wolnych stanowiskach w sądach okręgowych i apelacyjnych pojawiła się 18 czerwca w Monitorze Polskim. Wcześniej Ministerstwo Sprawiedliwości informowało Prawo.pl, że Departament Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych przygotował już projekty takich obwieszczeń i, że mają być systematycznie publikowane. Przypomnijmy, że decyzję o wstrzymaniu konkursów podjął Adam Bodnar, tuż po powołaniu na ministra sprawiedliwości - w 2023 r., uzasadnił to sytuacją wokół Krajowej Rady Sądownictwa.

Samorządy prawnicze od lat zabiegają, by tylko sąd, a nie prokurator, mógł zawiesić w obowiązkach adwokata lub radcę prawnego. Takie rozwiązanie znalazło się w uchwalonej 27 lutego br. nowelizacji kodeksu postępowania karnego, ale prezydent Karol Nawrocki ją zawetował. Szansa na wprowadzenie zmiany nadal jest, bo zaproponowano ją w dwóch "nowych" projektach - poselskim i prezydenckim.

Problem z sędziami po 65. roku życia, którzy chcieliby dalej orzekać, narastał od dłuższego czasu. Część z nich nie uzyskała zgody na dalsze orzekanie od poprzedniej Krajowej Rady Sądownictwa, inni zdecydowali, że ze względu na wątpliwości konstytucyjne wokół tamtej Rady, nie będą do niej z takimi wnioskami występować. Przewodniczący nowej KRS sędzia Dariusz Zawistowski przyznaje, że jednym z priorytetów jest jak najszybsze rozpoznanie lub ponowne rozpoznanie tych wszystkich spraw - a jest ich kilkadziesiąt.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przyjęło stanowisko w sprawie uzasadnienia kwietniowego postanowienia Sądu Najwyższego, w którym SN wskazał, że profesjonalny pełnomocnik, planując dokonanie czynności procesowej, musi uwzględnić przeszkody wynikające choćby ze swojej choroby. W ocenie Adwokatury takie podejście prowadzi do ustanowienia standardu staranności oderwanego od realiów wykonywania zawodu adwokata oraz zasad funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Radcy prawni od 18 czerwca, podczas wykonywania czynności służbowych, objęci są ochroną taką jak funkcjonariusze publiczni. To istotne choćby dlatego, że zarówno oni jak i adwokaci, coraz częściej narażeni są na hejt, agresję, zniewagę a nawet stalking. Podobne rozwiązanie ma znaleźć się w nowelizacji Prawa o Adwokaturze, problem jednak w tym, że nadal trwają nad nią prace w Sejmie. To z kolei, jak podkreślają sami adwokaci, oznacza, że do uchwalenia tej ustawy ochrona adwokatów będzie słabsza od tej przewidzianej ustawowo dla radców.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski zwrócił się do prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Chlebnego o respektowanie prawa i orzeczeń Trybunału. To reakcja na odrzucanie przez Naczelny Sąd Administracyjny szeregu skarg o wznowienie, w związku z wyrokiem Trybunału, postępowań sądowych w sprawie tzw. ulgi meldunkowej - poinformował Trybunał.

Sztuczna inteligencja zmienia rolę biur prawnych i stawia przed nimi nowe dylematy - m.in. pytanie o to, czy lepiej jest korzystać z rozwiązań chmurowych, czy jednak liczyć na własny model AI. W kontekście bezpieczeństwa danych istotny jest też problem nadużywania dostępu do informacji publicznej. M.in. ta tematyka była poruszana podczas Kongresu Biur Prawnych Spółek Skarbu Państwa, który odbył się 17 czerwca w Warszawie.

Dziekani Rad Okręgowych Izb Radców Prawnych z niepokojem przyjmują pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu kwietniowego postanowienia Sądu Najwyższego dotyczącego odrzucenia przez warszawski Sąd Apelacyjny wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. SN wskazał, że profesjonalny pełnomocnik, planując dokonanie czynności procesowej, musi uwzględnić przeszkody wynikające choćby ze swojej choroby. W ocenie dziekanów takie podejście zdaje się świadczyć o niezrozumieniu specyfiki wykonywania czynności przez pełnomocnika.

Obowiązuje już nowelizacja ustawy o radcach prawnych, zakładająca m.in. zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny" i większą ochronę dla oznaczenia „kancelaria radcy prawnego". Przewidziane kary to ograniczenie wolności lub grzywna nawet do 200 tys. złotych. Regulacja wprowadza również ochronę dla radców taką, jaką mają funkcjonariusze publiczni. Samorząd radcowski rozpoczyna też konsultacje projektu dużych zmian w swojej ustawie.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada reformę prawa rodzinnego, której celem będzie zwiększenie ochrony dzieci w sprawach rozwodowych. Jeden z projektów - dotyczący pieczy współdzielonej - jest już w opiniowaniu, gotowy jest też projekt wprowadzający alimenty podstawowe i alimentacyjny nakaz zapłaty, a prace w MS trwają nad trzecią regulacją - odchodzącą od orzeczenia o winie. Wzmocniona ma być też pozycja kuratora sądowego. Celem - jak mówił minister sprawiedliwości Waldemar Żurek - jest to, by prawo skupiło się na dziecku, a nie jedynie na sporze dorosłych.

Propozycja karania sędziów stanowi zagrożenie dla niezawisłości sądownictwa - wynika z opublikowanej w środę opinii Komisji Weneckiej na temat prezydenckiego projektu ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wskazano równocześnie, że decyzja o uzupełnianiu wakatów sędziowskich "nie powinna należeć do organu politycznego", ponieważ "niesie to ryzyko poważnego podważenia efektywności i niezależności sądownictwa".

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zdecydował o tym, że nie nada biegu prezydenckiemu projektowi o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, i powołał się na opinie prawników oraz Komisji Weneckiej. Regulacja zakłada m.in. penalizację kwestionowania przez funkcjonariuszy publicznych konstytucyjnych i ustawowych uprawnień prezydenta. Przekazuje też mu kompetencje dotyczące publikacji obwieszczeń o konkursach sędziowskich.

Senacka Komisja Petycji zajmie się 23 czerwca br. propozycją dodania ust. 3 w art. 17 Konstytucji RP, który byłby swoistą gwarancją dla Adwokatury. Wskazywałby, że została ona zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego, powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Cel to - jak wskazano w uzasadnieniu - zapobieganie próbom upaństwowienia adwokatury, likwidacji lub rozbicia samorządu.

Naczelna Rada Adwokacka przyjęła uchwałę, w której wzywa ministra sprawiedliwości do niezwłocznego podjęcia prac legislacyjnych nad stworzeniem nowoczesnego i efektywnego systemu świadczenia pomocy prawnej z urzędu, obejmującego zarówno pomoc przedsądową, jak i pomoc świadczoną w postępowaniach sądowych i innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw. Zaznaczono w niej, że taki system powinien być projektowany przede wszystkim z perspektywy interesu obywatela, który z przyczyn ekonomicznych nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.