Przepisy Konstytucji często obecnie nie działają, bo nie ma realnej kontroli, którą powinien sprawować Trybunał Konstytucyjny. Zastępują go niekiedy sądy, zwłaszcza Sąd Najwyższy i europejskie trybunały. Powstał więc ekspercki projekt ustawy o TK, która ma przywrócić stan praworządności. Prawnicy zastrzegają jednak: naprawiania Trybunału nie można dokonywać przy użyciu metod niepraworządnych.

Wszystkie okoliczności powołania sędziego mogą oczywiście podlegać testowi niezawisłości sędziego - uważa pięciu sędziów SN, ale domagają się podjęcia uchwały w szerszym składzie. Pytają jednak, czy konieczne jest spełnienie się wszystkich przesłanek wymienionych w ustawie, w świetle których sędzia Sądu Najwyższego nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności.

Zarówno w doktrynie jak i judykaturze przyjmuje się powszechnie, że w razie, gdy przeniesienie własności nieruchomości dochodzi do skutku przez zawarcie ugody przed sądem, to ugoda zastępuje formę aktu notarialnego, a dodatkowo ustawodawca nadał ugodzie zawartej przed mediatorem, zatwierdzonej przez sąd, moc ugody sądowej - pisze dr Małgorzata Wojciechowicz.

Ministerstwo Sprawiedliwości po wyrokach ETPC poprawia przepisy o karach porządkowych za naruszenie powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych. Problem w tym, że wątpliwości mają Rzecznik Praw Obywatelskich i Krajowa Rada Sądownictwa. RPO wskazuje, że część propozycji nadal narusza prawo do sądu, a KRS, że zaprzecza istocie kar porządkowych, które powinny być wymierzane i wykonane niezwłocznie.

Seks jest takim samym obszarem zainteresowania przepisów, jak i inne dziedziny naszego życia. Nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że przed progiem alkowy na różne sposoby regulujemy granice i wzajemną odpowiedzialność - pisze radca prawny Michał Kosiarski. I zaznacza, że takie sprawy mogą być rozstrzygane zarówno na gruncie prawa karnego jak i cywilnego.

Podstawą pozytywnych zmian w wymiarze sprawiedliwości ma być zreformowanie Krajowej Rady Sądownictwa. Chodzi przede wszystkim o wybór 15 sędziów-członków. Problem w tym, jak miałoby to wyglądać. Sędziowie uważają, że powinni ich, zgodnie z Konstytucją, wybierać sami. Adwokatura postulowała, by zaangażowane w to zostało całe środowisko prawnicze. Kolejną kwestią jest to, ilu sędziów z poszczególnych sądów powinno się znaleźć w tej grupie.

Aplikant notarialny otrzymał negatywną ocenę na egzaminie przeprowadzonym w 2020 roku. Jeden z kazusów opierał się na niejednolitej wykładni. Doszło do sytuacji, gdy z jednej strony praca egzaminacyjna winna być oceniana poprzez pryzmat zgodności z przepisami prawa, a z drugiej - w przypadku wątpliwości interpretacyjnych, koniecznym staje się, aby zdający reprezentował pogląd danego składu oceniającego pracę.

Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP chce, by Trybunał Konstytucyjny ocenił, czy przepisy ustawy okołobudżetowej regulujące podstawę wynagrodzenia dla prokuratorów, ale i sędziów, w 2023 r., są zgodne z Konstytucją. Wystąpiła w tej sprawie do Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego.

Sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie wydał postanowienie w sprawie odbycia narady nad statusem asesora. Z tego powodu rzecznik dyscyplinarny postawił mu zarzuty i wnosił o ukaranie upomnieniem, jednak Sąd Najwyższy sędziego uniewinnił. Uznał, że wobec sędziego nie można stosować wszystkich form przestępstw z kodeksu karnego, które podlegają represji.

Ministerstwo Sprawiedliwości po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego w sprawie urzędówek radcowskich i adwokackich pracuje nad zmianami w rozporządzeniach. Wiceminister Sebastian Kaleta zapowiedział nawet, że będą wyższe i, że chciałby żeby nastąpiło to od 2024 r. Przemysław Rosati w piśmie skierowanym do ministra wskazuje, że jest gotowy, wraz z przedstawicielami NRA włączyć się aktywnie w prace.

Roszczenia majątkowe, poza wyjątkami wynikającymi z przepisów, ulegają przedawnieniu. Po upływie określonego terminu ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Już wkrótce w życie mają wejść zmiany Kodeksu karnego podwyższające górną granicę kary za produkcje treści pornograficznych z przetworzonym wizerunkiem dzieci, propagowanie pedofilii oraz publiczne prezentowanie treści pedofilskich. Prawnicy podkreślają, że pedofilię trzeba skutecznie karać, ale - jak dodają - odstrasza nie surowość, a jej nieuchronność, z czym nadal są problemy.

Sąd Najwyższy po raz kolejny paraliżuje procesy frankowe. Orzekł 2023 roku, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Na efekt nie trzeba było długo czekać. Dzień później w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie „spadły z wokandy” wszystkie rozprawy dotyczące tzw. kredytów frankowych.

W gąszczu zmian procedury cywilnej, które zaczną obowiązywać od 1 lipca, znalazło się również wydłużenie e-licytacji. Jeśli w ciągu 5 minut przed planowanym zakończeniem przetargu zgłoszone zostanie postąpienie - czyli oferta wyższej ceny, termin ten ulegnie odroczeniu o 5 minut. A jeżeli w dodatkowym czasie, ktoś znowu będzie chciał przebić ofertę, e-licytacja ponownie się wydłuży.

Pracownicy ochrony sądu już wkrótce mogą zyskać ustawowe uprawnienia do kontroli osób wchodzących do budynku. Przykładowo będą mogli zażądać zdjęcia kurtki, pokazania zawartości kieszeni, udostępnienia do sprawdzenia bagażu. Odmowa wiązać się będzie z ryzykiem zakazu wejścia, i to nawet w przypadku stron postępowania, czy świadków. Kontroli uniknie natomiast m.in. prezydent, ale też RPO, adwokaci, radcy prawni, notariusze czy komornicy sądowi.

Julia Przyłębska i siedmioro innych sędziów Trybunału Konstytucyjnego apeluje do sześciu innych sędziów o pilne podjęcie wszystkich obowiązków wynikających ze statusu sędziego TK, w tym o pilny powrót do udziału w wyznaczanych naradach i rozprawach pełnego składu Trybunału. To jest konieczne dla zajęcia się przez Trybunał skierowaną do niego przez prezydenta ustawą o Sądzie Najwyższym.

Przekroczenie prędkości o 26 km/h przez prokuratora - to wykroczenie, a nie przewinienie dyscyplinarne. Choć kara wymierzona jest karą dyscyplinarną, gdyż każde wykroczenie uchybia godności sprawowanego urzędu prokuratorskiego – stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie odpowiedzialności Zawodowej. Prokurator współpracuje na co dzień z policjantami, więc te relacje powinny i w życiu prywatnym być poprawne.

Nie ma przepisów, które zakazywałyby ponownego złożenia w Sejmie odrzuconego projektu lub odrzuconej ustawy i doprowadzenia do jego uchwalenia. Taką praktykę stosuje ten rząd, stosowały też poprzednie – mówią konstytucjonaliści. Najnowszy przykład to ustawa o jakości w ochronie zdrowia, ale podobnie było niedawno m.in. z Lex Czarnek i zmianami w prawie o notariacie.

Jedną z konsekwencji zmian dokonanych w ubiegłym roku w kodeksie karnym, jest wprowadzenie karalności uchylania się od wykonania środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki, orzeczonego przez sąd na rzecz pokrzywdzonego lub osoby dla niego najbliższej za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego.

Sąd pierwszej instancji nie dokonał ustalenia, czy żądane dane o polskich i zagranicznych adwokatach stanowią informację publiczną. Ale a priori przyjął, że skoro żądana informacja jest potrzebna wnioskodawcy do badań naukowych, to takie żądanie wykracza poza cele prawa do informacji publicznej – ocenił Naczelny Sąd Administracyjny i uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.