Nowelizacja Kodeksu karnego weszła w życie - w zdecydowanej części - 1 października br. Vacatio legis było jednak wydłużane i to poprzez "wrzutkę" w postaci poprawki do nowelizacji procedury cywilnej. Część prawników uważa, że to wada rażąco naruszająca Konstytucję, która powoduje, że ustawa w praktyce nie zaczęła obowiązywać. Są też tacy, którzy już teraz zapowiadają, że będą to podnosić np. w apelacjach.

Już wkrótce prawników czeka prawdziwa rewolucja, za kilka miesięcy będą musieli korzystać z trzech systemów do e-doręczeń i co najmniej dwóch skrzynek odbiorczych oraz konta na portalu informacyjnym sądów. Nie ma też co się łudzić, że niedopełnienie tych obowiązków, zapisanych zresztą w ustawach, rozejdzie się po kościach. Samorządy prawnicze już doradzają odpowiedzialność, przypominając o zasadach etyki, a sędziowie mówią wprost... kończy się czas wymówek.

W czwartek, 19 października, Sąd Najwyższy otworzył drogę do unieważnienia umowy kredytowej frankowiczom, którzy są w konflikcie ze współkredytobiorcami m.in. rozwiedzionym małżeństwom. Przesądził bowiem, że pozwu nie muszą składać wszyscy kredytobiorcy. Wystarczy, że zrobi to tylko jeden z nich. Uchwała Sądu Najwyższego rozwiąże problem legitymacji czynnej w wielu sprawach frankowych.

19 października to Międzynarodowy Dzień Mediacji. Ta w Polsce - co widać choćby po specjalizacjach prawników, z roku na rok rozwija się coraz lepiej, choć nadal nie tak dobrze, jak wiele osób by chciało. Brakuje choćby uregulowania i uporządkowania rynku mediacji - a było bardzo blisko, bo od sierpnia br. miał działać Krajowy Rejestr Mediatorów. Przepisy utknęły jednak w drodze do Sejmu... poprzedniej kadencji.

Bez zmiany ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa Polska nie będzie w stanie wypełnić wymogów "kamieni milowych" w obszarze reformy wymiaru sprawiedliwości, gdyż tylko legalnie powołani sędziowie zapewniają obywatelom skuteczną ochronę prawną i prawo do niezależnego sądu. W konsekwencji, zdaniem opozycji, po przejęciu rządów konieczne będzie przede wszystkim uregulowanie kwestii prawidłowych nominacji sędziowskich i systemu dyscyplinarnego.

Małopolska Kurator Oświaty zamieściła tweeta, że jedna z krakowskich szkół zamówiła flagę Polski, a otrzymała dwie flagi – polską i niemiecką. Obywatel chce wiedzieć jaka to szkoła. Choć wojewódzki sąd administracyjny uznał informację podaną na prywatnym koncie kuratora oświaty za informację publiczną, to swojego stanowiska dostatecznie nie uzasadnił. Dlatego przyjdzie wnioskodawcy jeszcze poczekać na odpowiedź.

Europejski Trybunał Praw Człowieka niezmiennie stoi na stanowisku, że pozbawienie wolności skazanego, bez jakiejkolwiek nadziei na odzyskanie wolności, jest niehumanitarne i sprzeczne z Konwencją Praw Człowieka. Wprowadzona do polskiego porządku prawnego możliwość bezwzględnego dożywocia może więc uniemożliwić sprowadzanie do kraju sprawców najpoważniejszych przestępstw - wskazują sędziowie.

Urzędówki dla adwokatów i radców prawnych mają zostać zrównane ze stawkami za pomoc prawną z wyboru. Co więcej - w myśl projektów, które trafiły właśnie do opiniowania, w sprawie cywilnej i w przypadku wygranej, do zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie będzie potrzebne wykazanie bezskuteczności ich egzekucji od strony, która przegrała. Rozporządzenia mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. Na ten cel przeznaczonych ma zostać dodatkowo 120 mln zł.

Dzień po ogłoszeniu wyników wyborów parlamentarnych prezydent Andrzej Duda wręczył 72 akty powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego oraz asesora sądowego w sądach powszechnych i administracyjnych. Nowo powołani sędziowie oraz asesorzy sądowi złożyli wobec Prezydenta ślubowanie. Wśród nominowanych jest m.in. zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych Michał Lasota.

Ze wspólnikiem trzeba podzielić się zyskiem. A w procesie o dalszą - ponad prawomocnie uwzględnioną - część świadczenia z tego samego stosunku prawnego, sąd nie może w niezmienionych okolicznościach odmiennie orzec o zasadzie odpowiedzialności pozwanego – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej.

Na skutek nowelizacji przepisów postępowania karnego organy ścigania uzyskały możliwość odstąpienia od niezwłocznego ogłoszenia zarzutów oraz przesłuchania podejrzanego w sytuacji, gdy ich przeprowadzenie nie jest możliwe ze względu na stan zdrowia podejrzanego, albo stan nietrzeźwości lub odurzenia, w jakim się znajduje, a zdaniem organu ścigania zachodzi potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego - pisze Łukasz Breguła, adwokat z Kancelarii Chmielniak Adwokaci.

Zarządzenie przewodniczącego w sprawie zwrotu wniosku o ogłoszenie upadłości wydane na posiedzeniu niejawnym i uzasadnione z urzędu, utrwalone w chwili wydania wraz z uzasadnieniem wyłącznie w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie sądowe z wykorzystaniem wzorców udostępnionych w tym systemie i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jest zarządzeniem istniejącym – uznała Izba Cywilna Sądu Najwyższego.

O ważności wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października rozstrzygać będzie Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, co do której legalności istnieją poważne zastrzeżenia. Gdyby ustawodawca dostosował się do orzeczeń Europejskiego Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, to należałoby ją rozwiązać na długo przed wyborami. A sprawy z zakresu prawa publicznego przekazać Izbie Pracy, która przed reformą Sądu Najwyższego zajmowała się ważnością wyborów.

Rząd przyjął właśnie Krajowy Plan przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę osób małoletnich na lata 2023–2026. Prace nad nim trwały od wielu miesięcy, wiosną br. projekt trafił do konsultacji. Cel to m.in. koordynowanie i zwiększenie ochrony dzieci w tym zakresie.

Sąd Rejonowy we Włocławku powziął wątpliwość, którą przedstawił Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. A ta podjęła uchwałę, zgodnie z którą właściwa okręgowa rada adwokacka, do której adwokat ustanowiony przez sąd skierował wniosek o zwolnienie z obowiązku zastępowania strony w postępowaniu, nie może skutecznie zwolnić go z tego obowiązku.

Project Sunflowers i International Center for MultiGenerational Legacies of Trauma zapraszają na pierwszy ze wspólnej serii webinar, który odbędzie się w dniu 30 października 2023 r., o godz. 18:00. Tym razem będzie on dotyczył masowej traumy i uzdrawiającej roli sprawiedliwości naprawczej.

Ostatnimi czasy na temat umów kredytowych konsumenckich, w szczególności indeksowanych i denominowanych do walut obcych, napisano dużo, jeśli nie prawie wszystko. Co cieszyć może istotnie, wzrosła świadomość konsumentów dotycząca przysługujących im praw, jak również powszechnej praktyki uznawania przez sądy zawartych umów za nieważne bądź nieistniejące. Niemniej również przedsiębiorcy w relacjach z bankami nie są pozbawieni ochrony - pisze Krzysztof Granat, radca prawny.

Populizm penalny, wysokie i często wręcz niesprawiedliwe kary, wzmacnianie roli prokuratorów, niepotrzebne przepisy, a także takie, które będą prowadzić do przedłużania procesów – to w ocenie dr hab. Moniki Całkiewicz, profesor Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, bolączki obowiązującej od 1 października noweli kodeksu karnego.

Radca prawny, jako obrońca na sali sądowej, nie chciał założyć maseczki. Jego zachowanie w trakcie wykonywania obowiązków służbowych było podyktowane tym, iż rozporządzenie wydane przez rząd pozostawało w sprzeczności z podstawą prawną. Jednak rzecznik dyscyplinarny i sądy były zdania, że postąpił wbrew ślubowaniu i nieetycznie, za co ukarano go naganą. Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z powodu poważnych braków uzasadnienia.

Nowy kodeks karny penalizuje przyjęcie zlecenia zabójstwa. W przepisie zawarto też klauzulę niekaralności - jeśli przyszły zabójca zgłosi się do organów ścigania i powie kto mu je zlecił, może uniknąć kary. Tu zaczynają się jednak wątpliwości, prawnicy wskazują, że idziemy w kierunku karania za sam zły zamiar. Resort sprawiedliwości patrzy na to jednak inaczej.