Od 1 maja na salach sądowych obowiązkowo polska i unijna flaga
Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by na salach sądowych w całej Polsce, począwszy od 1 maja 2026 r., umieszczane były obok godła Rzeczypospolitej Polskiej dwie flagi - polska i UE. Jest furtka - pomieszczenia nie będą musiały być we flagi wyposażone, jeśli ich wielkość to uniemożliwi. Co istotne, dotyczyć ma to zarówno posiedzeń jawnych, jak i rozpraw. Resort chce w ten sposób podkreślić sprawowanie wymiaru sprawiedliwości i wydawanie wyroków w imieniu RP oraz unaocznić, że polskie sądy orzekają także w oparciu o prawo UE. Szacowany koszt to ok. 4,42 mln zł.
Stosowny projekt zmian w Regulaminie urzędowania sądów powszechnych trafił już do opiniowania. Zawiera też inne zmiany, np. dodanie przepisu, że odnotowania prawomocności orzeczenia dokonuje przewodniczący posiedzenia lub rozprawy, referendarz sądowy lub upoważniony przez tego przewodniczącego asystent sędziego, a wzmianki o dacie prawomocności na odpisach orzeczenia dokonuje kierownik sekretariatu sądu lub upoważniony przez niego pracownik na podstawie odnotowania prawomocności. Na opiniowanie MS wyznaczyło... 10 dni.
Czytaj: Przewodniczący wydziału będzie mógł sam wyznaczyć dwóch sędziów do składu "trójkowego">>
Dwie flagi po lewej stronie sędziego
Zgodnie z projektem zmienić ma się par. 88. Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, dotyczący stołu sędziowskiego i godła państwowego na sali rozpraw. Obecnie wynika z niego, że w pomieszczeniu, w którym ma się odbywać posiedzenie jawne lub rozprawa, przygotowuje się stół sędziowski i zawiesza się godło państwowe. Następnie na stole sędziowskim, o którym mowa w ust. 1, umieszcza się przed każdym członkiem składu orzekającego albo referendarzem sądowym, w miejscu widocznym dla stron i uczestników postępowania oraz zgromadzonej publiczności, identyfikator ze wskazaniem odnośnie do sędziego, asesora sądowego lub ławnika odpowiednio: „sędzia", „asesor sądowy", „referendarz sądowy" albo „ławnik" oraz podaniem ich imion i nazwisk.
Zmiana obejmuje m.in. ust. 1 par. 88. I tak zgodnie z nowym brzmieniem w pomieszczeniu, w którym ma się odbywać posiedzenie jawne lub rozprawa, przygotowany ma zostać stół sędziowski, zawieszone godło Rzeczypospolitej Polskiej oraz - co będzie nowością - mają zostać umieszczone flagi: flaga państwowa Rzeczypospolitej Polskiej oraz flaga Unii Europejskiej, chyba że wielkość pomieszczenia uniemożliwia ich umieszczenie.
Projekt określa też, jak ma to wyglądać w praktyce. Po ust. 1 proponuje się ust. 1a w brzmieniu: Godło Rzeczypospolitej Polskiej zawiesza się na ścianie za stołem sędziowskim nad miejscem przeznaczonym do zajęcia przez skład sędziowski. Flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej oraz flagę Unii Europejskiej, o jednakowych wymiarach, umieszcza się za stołem sędziowskim po lewej stronie z punktu widzenia patrzącego w kierunku stołu sędziowskiego, w jednej dwuramiennej podstawie, w taki sposób, by flaga państwowa Rzeczypospolitej Polskiej zajmowała miejsce po lewej stronie flagi Unii Europejskiej z punktu widzenia patrzącego w kierunku stołu sędziowskiego i by flagi nie przesłaniały godła Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z regulacją dyrektorzy sądów do dnia 1 maja 2026 r. mają zapewnić takie wyposażenie pomieszczeń sądowych, w których odbywają się posiedzenia jawne lub rozprawy. Jak uzasadniono, celem projektowanych zmian jest podkreślenie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i wydawania wyroków w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, lecz również unaocznienie działania sądów jako sądów europejskich, orzekających także w oparciu o prawo Unii Europejskiej i obowiązanych do zapewnienia zgodności wydawanych rozstrzygnięć z europejskim porządkiem prawnym.
Wyjątek - małe pomieszczenie
Od umieszczenia flag w pomieszczeniu, w którym ma się odbywać posiedzenie jawne lub rozprawa, będzie można wyjątkowo odstąpić, jeżeli uniemożliwi to wielkość pomieszczenia.
Uwzględnia to okoliczność, że zgodnie z art. 1 ust. 2 i art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, symbolom Rzeczypospolitej Polskiej należne są cześć i szacunek, a umieszczania barw Rzeczypospolitej Polskiej należy dokonywać w sposób je zapewniający. W sytuacji gdy niewielkie rozmiary sali rozpraw, w szczególności w połączeniu ze sposobem jej urządzenia, będą stały na przeszkodzie zaprezentowaniu flagi Rzeczypospolitej Polskiej w sposób godny, zasadne jest odstąpienie od umieszczenia obu flag w danej sali - uzasadniono.
Do wyposażenia ponad 5 tys. sal, koszt ponad 4 mln zł
Ministerstwo podaje równocześnie, że według stanu na wrzesień 2025 r. w sądach powszechnych było 5 072 sal rozpraw:
- cywilne – 3 154;
- karne – 1 498;
- niebieski pokój – 227;
- 193 bez wskazania co do przeznaczenia.
Na podstawie analizy rynkowej ustalono, że łączny koszt 2 flag (polskiej i UE) i podstawy dwuramiennej na flagi to ok. 950 zł brutto za komplet. Łączny koszt zakupu do sal rozpraw cywilnych i karnych wyniesie więc ok. 4,42 mln zł brutto - zaznaczono w Ocenie skutków regulacji.
