AI wymaga nowych kompetencji od młodych prawników
Sztuczna inteligencja odnalazła się na rynku usług prawnych. Adwokaci i radcy prawni chętnie korzystają z programów bazujących na AI. To z kolei budzi spore emocje wśród młodych prawników, którzy obawiają się, czy znajdzie się w tej sytuacji dla nich miejsce. Rozmówcy Prawo.pl takich obaw raczej nie mają, podkreślają, że chodzi o zmianę modelu wejścia do zawodu, a kompetencje i umiejętności korzystania z narzędzi opartych o AI zdecydowanie zwiększają konkurencyjność na rynku.
Od 6 marca ponad 200 osób łączących w sobie zamiłowanie do nowych technologii i AI oraz m.in. wiedzę prawniczą oraz ok. 40 mentorów przez cały weekend będzie opracowywać narzędzia wspierające wymiar sprawiedliwości, kancelarie, oświatę, ale też przedsiębiorców w ósmej już edycji Legal Hackathon 2026. Wydarzenie organizowane jest przez Wolters Kluwer Polska. Prawnicy, entuzjaści LegalTech i przedstawiciele branży IT wymieniali się też swoją wiedzą i doświadczeniem podczas konferencji AI Legal Change Summit 2026. Patronami tegorocznego wydarzenia są: Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Sprawiedliwości, Naczelna Rada Adwokacka oraz Krajowa Izba Radców Prawnych.
Czytaj: Ponad 200 osób zmierzy się w 8. edycji Legal Hackathon 2026>>
Prawnicy uczestniczący w wydarzeniach zgodnie podkreślają wagę sztucznej inteligencji, także w pracy prawnika. W dyskusjach pojawia się też temat młodych prawników, którzy weszli lub dopiero wejdą na rynek. Temat poruszył też już wcześniej w rozmowie z Prawo.pl prof. Marcin Dziurda z Katedry Postępowania Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego, mówiąc o plusach dopuszczenia studentów prawa do zawodu asystenta sędziego. - Studenci otrzymają nowe możliwości, bo w kancelariach będzie trudniej o merytoryczną pracę. W coraz szerszym zakresie dotychczasowe zadania studentów, w szczególności przygotowywanie tzw. researchów, przejmuje AI. Już pojawiają się głosy, że nie wiadomo, jakie zadania powierzać młodym prawnikom, żeby przygotować ich do praktycznego wykonywania zawodu. Praca na stanowisku asystenta sędziego to zatem coraz ciekawsza opcja - mówił.
AI wyprze młodego prawnika z rynku?
Nie obawia się tego adwokat Piotr Krzak z komisji informatyzacji Naczelnej Rady Adwokackiej. - Oczywiście było sporo obaw, że programy oparte na AI będą zastępować młodych prawników w wykonywaniu najprostszych zadań, ale prawda jest taka, że sztuczna inteligencja musi być pod kontrolą. Potrzebne są więc osoby, które z jednej strony wiedzą, jak jej używać, z drugiej - weryfikują informacje, które są w ten sposób zdobywane. Narzędzia AI nadal mają problem m.in. z formułowaniem treści; kolejną kwestią, i to mimo programów dedykowanych prawnikom, są halucynacje. To wszystko powoduje, że informacje wygenerowane, przygotowane przez sztuczną inteligencję, muszą być zweryfikowane - podkreśla mecenas.
Dodaje, że kancelarie czują się coraz lepiej w zakresie stosowania AI.
Jest też coraz więcej prawniczych narzędzi opartych na AI. Nie zmienia to jednak faktu, że każda kancelaria, która decyduje się na takie programy, powinna w pierwszej kolejności opracować standardy, regulamin korzystania z nich dla wszystkich swoich pracowników i przeszkolić ich. Ryzyk i zagrożeń jest nadal dużo, także w zakresie szeroko rozumianego interesu klientów. Myślę tu choćby o kwestiach związanych z ochroną danych, ale nie tylko. Klient ma prawo oczekiwać, że dokument, pod którym podpisze się reprezentujący go prawnik, będzie przez niego przygotowany, zweryfikowany, sprawdzony. Dotyczy to wszystkich pism - wskazuje.
Podobnie ocenia sytuację tych, którzy wchodzą na rynek, Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. - Czy AI jest zagrożeniem dla młodych prawników, czy raczej szansą? Postrzegam AI raczej jako kierunek zmiany niż zagrożenie dla młodych prawników. Jednocześnie trzeba uczciwie powiedzieć, że zmienia się model wejścia do zawodu. Dotychczas aplikanci przygotowywali się do pracy na poziomie seniorskim, wykonując zadania o charakterze juniorskim. Wiele z tych czynności przejmują dziś narzędzia sztucznej inteligencji, co oznacza konieczność przemyślenia sposobu kształcenia studentów i aplikantów - wskazuje.
Czytaj: Dr Maria Dymitruk: AI dla kancelarii — wyzwaniem, ale też szansą na zdobycie klientów>>
Narzędzie do walki z deepfake'ami zwyciężyło w Legal Hackathonie 2025>>
Program wspierający pokrzywdzonych zwycięzcą Legal Hackathon 2024>>
Jakie kompetencje nabierają znaczenia?
Prezes zwraca uwagę, że równolegle tworzy się szeroki i dynamicznie rozwijający się obszar prawa związanego ze sztuczną inteligencją.
Obejmuje on zagadnienia odpowiedzialności, ochrony danych, zgodności z regulacjami, zarządzania ryzykiem oraz nadzoru nad systemami AI. To przestrzeń, w której potrzebna jest specjalistyczna wiedza prawnicza i która już dziś generuje nowe pola aktywności zawodowej. W tym nowym otoczeniu większego znaczenia nabierają kompetencje analityczne, rozumienie technologii, stopniowe budowanie specjalizacji, odpowiedzialność zawodowa oraz umiejętność krytycznego myślenia. Zmiana ta stanowi wyzwanie dla systemu edukacji, ale jednocześnie otwiera przed młodymi prawnikami nowe ścieżki rozwoju zawodowego w obszarach, które jeszcze kilka lat temu nie istniały - podsumowuje.
Adwokatka Paulina Rzeszut, dyrektor w Instytucie LegalTech przy Naczelnej Radzie Adwokackiej, zaznacza, że w obecnym ramowym planie szkolenia aplikantów przewidziane są zajęcia dla aplikantów adwokackich z zakresu cyberbezpieczeństwa, nowych technologii, wykorzystania AI w pracy adwokata.
Mam również dużą przyjemność być wykładowcą w tym zakresie dla aplikantów adwokackich. Z biegiem lat zauważam, że świadomość wśród nich rośnie; co więcej, zajęcia są coraz bardziej interesujące, bo dużo dyskutujemy z aplikantami na temat nowych technologii oraz ich zastosowania w naszym zawodzie. Nasi młodsi koledzy postrzegają technologie jak coś, co było z nimi w zasadzie od zawsze. Dużo łatwiej młodszym pokoleniom odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Zdają sobie sprawę, że AI zmienia ich pracę, ale patrzą na to pod kątem przystosowania się do świata, który ich otacza. Aplikanci z grup, z którymi mam zajęcia, uważają, że AI zmieniło lub zmieni wykonywanie wielu zawodów - praca prawnika nie jest wyjątkiem - podkreśla.
