Sejm uchwalił nowelizację ustawy o zdrowiu publicznym, która podnosi stawki opłaty cukrowej naliczanej od napojów. Stawka opłaty stałej za zawartość cukrów do 5 gram w 100 ml napoju lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej wzrośnie z 50 do 70 groszy za litr napoju. Natomiast stawka opłaty zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 gramów w 100 ml napoju wzrośnie dwukrotnie; z 5 do 10 groszy.

Sejm uchwalił w czwartek ustawę, która likwiduje preferencyjne opodatkowanie VAT napojów bezalkoholowych będących odpowiednikami napojów alkoholowych, jak również napojów energetyzujących zawierających sok. Teraz ustawa trafi do Senatu. Za uchwaleniem nowelizacji głosowało 233 posłów, 74 było przeciw, a 133 wstrzymało się od głosu. Nowelizacja miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Dostęp do skutecznej terapii nie powinien zależeć od sytuacji finansowej pacjenta ani powodzenia zbiórki publicznej. Dlatego Ministerstwo Zdrowia zaproponowało zmiany w prawie, które mają pomóc przede wszystkim pacjentom, u których dostępne możliwości terapeutyczne zostały wyczerpane. Projekt przewiduje m.in. zabezpieczenie kontynuacji skutecznego leczenia po zakończeniu Programu Przedrejestracyjnego Dostępu, ułatwienia we wnioskowaniu o refundację leku z zagranicy czy dodatkowe możliwości dla dorosłych z chorobami rzadkimi.

We wtorek Sejm przyjął ustawę dopuszczającą aborcję w przypadku ciężkiej wady płodu, a więc przywracającą trzecią przesłankę, którą Trybunał Konstytucyjny sześć lat temu uznał za niekonstytucyjną. Teraz przepisami zajmie się Senat, a następnie trafią one na biurko prezydenta, przez którego z dużym prawdopodobieństwem mogą nie zostać podpisane. Na czwartek zapowiedziano też protesty ze względu na to, że nowelizacja nie uwzględnia legalnej aborcji do 12. tygodnia w każdym przypadku, co było obietnicą wyborczą Koalicji Obywatelskiej.

Jeszcze w tym miesiącu wejdą w życie regulacje umożliwiające tworzenie placówek, które mają być ogniwem pośrednim między przychodnią a szpitalem, w sytuacji gdy najbliższa izba przyjęć jest znacząco oddalona. Chodzi o powiatowe centra zdrowia, do których będzie można zwrócić się w nagłych przypadkach, a ich funkcjonowanie będzie nieco przypominać mniejszą wersję SOR-u. Eksperci podkreślają jednak, że nie zmienia to faktu, iż oddziały ratunkowe wciąż są niewydolne, a to problem dla pacjentów.

Sejm przyjął we wtorek przepisy liberalizujące prawo do przerywania ciąży. Nowelizacja Kodeksu karnego przewiduje częściową dekryminalizację aborcji, druga ustawa zakłada przywrócenie możliwości przerwania ciąży w przypadku ciężkiej wady płodu. Dokonanie aborcji z powodu ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu jest niemożliwe od stycznia 2021 r., kiedy to został opublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Zasiłek opiekuńczy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad ciężko chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 18 lat będzie przysługiwał przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres 60 dni w roku kalendarzowym - przewiduje projekt ustawy zasiłkowej, który dziś trafił do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania.

Środowisko medyczne protestuje przeciwko zwolnieniom opiekunów medycznych ze szpitali. Mimo sprzeciwu, nie udało się jednak powstrzymać redukcji etatów. Opiekunowie medyczni podkreślają, że są niezbędni w szpitalu, natomiast pielęgniarki i położne zaznaczają, że przy obecnym obciążeniu pracą nie będą w stanie przejąć obowiązków innych osób. Resort zdrowia w odpowiedzi na pytania wskazuje natomiast, że tylko ta grupa zawodowa może ewentualnie wykonywać czynności opiekuńcze, gdy opiekunów zabraknie.

O 4,59 proc. mają wzrosnąć stawki finansowania świadczeń z programu pilotażowego dla osób z doświadczeniem traumy – wynika z projektu rozporządzenia ministra zdrowia, który trafił do konsultacji. Nowe regulacje mają wejść w życie jeszcze w tym roku, 1 grudnia 2026 r.

Do rzecznika praw obywatelskich wpłynęło pismo kierowników oddziałów dziennych psychiatrycznych rehabilitacyjnych dla dzieci i młodzieży oraz konsultant krajowej w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży w sprawie problemów związanych z finansowaniem świadczeń realizowanych na II poziomie referencyjnym opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. W związku z tym RPO zwrócił się z konkretnymi pytaniami do resortu zdrowia.

Po ponownym przeanalizowaniu nowelizacji przez Sejm jest duża szansa, że wkrótce zacznie funkcjonować reklama aptek w nowej odsłonie. Nie będzie tak restrykcyjnych zakazów, jakie obowiązywały do tej pory, ale jednocześnie regulacje mają zapobiec agresywnym kampaniom i podprogowym działaniom marketingowym. Duże emocje w środowisku budzi kwestia wysokich sankcji za naruszenia - nawet do miliona złotych.

Projekt, nad którym debatować będą posłowie w przyszłym tygodniu dotyczy odwrócenia skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r. w sprawie częściowego zniesienia kar za przerywanie za zgodą kobiety jej ciąży. Równolegle procedowany projekt likwiduje w kodeksie karnym kary za pomoc lub zachęcanie do samodzielnej aborcji. Posiedzenie plenarne Sejmu przewidziane jest w dniach 20-23 października.

Jak zaznacza Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, konieczne są zmiany w zakresie pozyskiwania i przechowywania dokumentacji medycznej pacjenta po śmierci lekarza. Przywołał przy tym sprawę pacjentki, która nie mogła uzyskać dostępu do swojej dokumentacji po śmierci lekarza prowadzącego indywidualną praktykę lekarską. Obecnie izby lekarskie, wydając akty wewnętrzne kształtujące zasady przetwarzania danych wrażliwych, podejmują działania, które budzą zasadnicze zastrzeżenia prezesa UODO, stąd propozycja dla Ministerstwa Zdrowia, by uregulować tę kwestię odgórnie.

Jak podkreśla resort zdrowia w komunikacie skierowanym do placówek medycznych korzystających z systemu Centralnej e-Rejestracji, ten kanał komunikacji ma służyć pacjentom - ułatwiać dostęp do świadczeń, usprawniać rejestrację i zwiększać przejrzystość procesu. Nawet w okresie wdrażania nowych rozwiązań pacjent nie może jednak pozostawać bez informacji i wsparcia.

Od 18 października 2026 r. lekarz medycyny pracy co do zasady będzie wystawiał orzeczenie w postaci elektronicznej. W firmie, która sama zatrudnia ludzi, to głównie zmiana obiegu dokumentów. Na budowie generalny wykonawca codziennie wpuszcza na teren pracowników kilku podwykonawców. Według wstępnych danych GUS, spośród 71 ofiar śmiertelnych wypadków przy pracy zgłoszonych w I półroczu 2026 r., 21 osób pracowało w budownictwie. Pytanie zatem, co pracownik pokaże przy wejściu na teren budowy i czego generalny wykonawca może w ogóle od niego chcieć - pisze Jan Nawrot.

Trwają prace nad ustawowym uregulowaniem zawodu psychoterapeuty. W przestrzeni publicznej pojawiały się doniesienia o możliwym wstrzymaniu prac nad przepisami dotyczącymi specjalizacji w dziedzinie psychoterapii. O wyjaśnienie sytuacji upomniał się rzecznik praw obywatelskich. Na razie wiadomo, że szkolenia specjalizacyjne z psychoterapii dzieci i młodzieży oraz psychoterapii uzależnień są realizowane na podstawie wciąż jeszcze obowiązujących „starych” regulacji. Nie jest jasne, kiedy ruszy wstrzymane szkolenie z psychoterapii ogólnej.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podmiotu leczniczego, potwierdzając, że podmiot leczniczy nie może złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia naruszenia praw pacjenta, ani zaskarżyć takiej sprawy do sądu administracyjnego. Poinformował o tym rzecznik praw pacjenta, który podkreślił, że rozstrzygnięcie ugruntowuje utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych.

Jeśli placówka zgłasza do 50 zdarzeń niepożądanych rocznie, co jest średnią wynikającą z raportu rzecznika praw pacjenta, wcale nie oznacza to, że może poszczycić się brakiem błędów. To raczej wynik braku realnej realizacji obowiązku ustawowego i stworzenia wewnętrznego systemu zarządzania jakością, który naprawdę działa. Choć na papierze może to wyglądać lepiej, eksperci podkreślają, że rośnie ryzyko, iż brak kontroli nad błędami w przyszłości odbije się rykoszetem.

Jeżeli na terenie gminy, w której mieszka dziecko z niepełnosprawnością, w najbliższej geograficznie odległości, nie byłoby placówki zapewniającej realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, za najbliższą jednostkę uznać należy placówkę znajdującą się na terenie innej gminy, a nawet powiatu lub województwa. Zdaniem WSA w Gliwicach, wyłącznie precyzyjne i wyczerpujące ustalenia w zakresie spełniania wymogów i zaleceń pozwalają ocenić, która placówka jest tą najbliższą.

Po ostatnich aktach przemocy w szkołach Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje rozszerzenie uprawnień w zakresie zapobiegania zagrożeniom, wzmocnienie kontroli dostępu do budynków oraz zwiększenie bezpieczeństwa podczas zajęć edukacyjnych. Podkreśla, że bezpieczeństwo dzieci i młodzieży wymaga współpracy szkół, rodziców i służb, a także odpowiedzialnego przekazywania informacji. Jednocześnie szkoły są przygotowywane do reagowania w sytuacjach zagrożenia, w tym zagrożenia atakiem z powietrza.