MEN zapowiada nowe regulacje dotyczące bezpieczeństwa w szkołach

Po ostatnich aktach przemocy w szkołach Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje rozszerzenie uprawnień w zakresie zapobiegania zagrożeniom, wzmocnienie kontroli dostępu do budynków oraz zwiększenie bezpieczeństwa podczas zajęć edukacyjnych. Podkreśla, że bezpieczeństwo dzieci i młodzieży wymaga współpracy szkół, rodziców i służb, a także odpowiedzialnego przekazywania informacji. Jednocześnie szkoły są przygotowywane do reagowania w sytuacjach zagrożenia, w tym zagrożenia atakiem z powietrza.

- Jesteśmy gotowi na zmiany w przepisach, które zwiększą bezpieczeństwo w szkołach i placówkach oświatowych – zapowiedziała Barbara Nowacka podczas poniedziałkowej odprawy w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z udziałem ministrów i szefów służb. Podczas kolejnej już odprawy omówiono sytuację w szkołach oraz działania na rzecz bezpieczeństwa uczniów i nauczycieli.

Pierwsze kroki wykonane

Ministerstwo Edukacji Narodowej rozesłało już do wszystkich szkół w Polsce instrukcję „Postępowanie nauczyciela w sytuacji zagrożenia ze strony osoby posiadającej niebezpieczne narzędzie lub przedmiot”. Otrzymane przez dyrektorów szkół wytyczne zostały opracowane przez MEN i Ośrodek Rozwoju Edukacji we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa oraz Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Ministerstwo informuje, że opracowanie opisuje krok po kroku, jak rozpoznać zagrożenie, kiedy wyprowadzić uczniów, a kiedy pozostać w klasie. Zawiera też zasady powiadamiania dyrektora, zgłaszania zagrożenia pod numerem 112 z listą informacji, które trzeba przekazać operatorowi oraz współpracy ze służbami na miejscu zdarzenia. Materiał wskazuje, jakich zachowań unikać, aby nie zwiększać ryzyka i nie wywoływać paniki. Osobna część dotyczy działań po zakończeniu zagrożenia: sprawdzenia, czy uczniowie są bezpieczni, przekazywania wyłącznie sprawdzonych informacji, obserwowania reakcji stresowych i zapewnienia kontaktu z pedagogiem, psychologiem lub innym specjalistą (także pracownikom szkoły, jeśli tego potrzebują). Dzięki opracowaniu nauczyciel będzie wiedział, jak chronić uczniów, jak wezwać pomoc i jak nie narażać siebie ani innych.

MEN informuje, że planowane w dalszej kolejności rozwiązania obejmują przede wszystkim rozszerzenie uprawnień dyrektorów szkół i placówek oświatowych w zakresie zapobiegania zagrożeniom, wzmocnienie kontroli dostępu do budynków oraz zwiększenie bezpieczeństwa podczas zajęć edukacyjnych. Zmiany mają określić zasady zabezpieczania budynków i umożliwić stosowanie dodatkowych rozwiązań technicznych. - Mamy świadomość, że ograniczenie swobodnego dostępu do szkół nie wszystkim się spodoba. Jestem jednak przekonana, że to konieczne, by zapewnić większe bezpieczeństwo uczniom i nauczycielom - podkreśliła minister Nowacka w czasie poniedziałkowej odprawy.

Czytaj też w LEX: Młodzi ludzie w cyfrowym świecie >

Pomoc dla uczniów, rodziców i nauczycieli

Jeśli chodzi o działania Ministerstwa Zdrowia prowadzone w koordynacji z MEN, resorty deklarują wsparcie w prowadzeniu rozmów o sytuacjach kryzysowych w szkołach. Zapowiedziano program webinarów z udziałem konsultantów z zakresu psychiatrii dorosłych oraz psychiatrii dzieci i młodzieży. Ich celem jest pomoc zarówno uczniom, nauczycielom, jak i rodzicom.

MEN przypomina o materiałach wspierających szkoły w sytuacjach kryzysowych, materiałach wspierających nauczycieli w prowadzeniu rozmów oraz dostępnych telefonach pomocy – całodobowych telefonach zaufania dla dorosłych, ale też dla dzieci i młodzieży. MEN apeluje o zorganizowanie spotkań kuratorów oświaty z dyrektorami szkół, aby przypomnieć obowiązujące procedury bezpieczeństwa.

W LEX znajdziesz wzór procedury: Standardy Ochrony Małoletnich w szkole, przedszkolu i placówce oświatowej >

Wzmocnione przygotowanie do sytuacji kryzysowych

Przypomnijmy, że równolegle resorty edukacji oraz spraw wewnętrznych i administracji przygotowują szkoły do reagowania w sytuacjach zagrożenia, w tym zagrożenia atakiem z powietrza. Wszystko w ramach wspólnej inicjatywy MEN i MSWiA na rzecz wzmacniania bezpieczeństwa społeczności szkolnych.

- Planowana nowelizacja rozporządzenia dotyczącego bezpieczeństwa i higieny w szkołach ma wprost określić obowiązki dyrektorów w zakresie zapoznawania uczniów, rodziców i pracowników szkół z procedurami bezpieczeństwa. Równolegle oba ministerstwa pracują nad rozwiązaniami ustawowymi dotyczącymi prowadzenia ćwiczeń przygotowujących do różnych rodzajów zagrożeń – czytamy w komunikacie ministerstwa.

Jak często organ prowadzący powinien dokonywać kontroli standardów ochrony małoletnich w swoich placówkach? - sprawdź w LEX >

Wcześniej do dyrektorów szkół i przedszkoli została wysłana procedura przygotowania na kryzys oraz reagowania na alerty i zagrożenia. Dokument określa zasady wyznaczania miejsc schronienia, podziału zadań i opieki nad uczniami przed alarmem, w jego trakcie i po jego zakończeniu. Zakłada pozostanie dzieci i nauczycieli w budynku po ogłoszeniu alarmu, aby uniknąć przemieszczania się na otwartej przestrzeni. Wytyczne obejmują również imienną kontrolę obecności w miejscu schronienia, uwzględnienie uczniów ze specjalnymi potrzebami oraz zakaz przyjeżdżania rodziców po dzieci podczas alarmu, by nie utrudniać dojazdu służbom.

Czytaj też w LEX: Dobre praktyki pracy kuratora z dzieckiem stosującym przemoc rówieśniczą   >

Co jeszcze będzie potrzebne?

MEN przygotowuje program szkoleń dla 7,5 tys. dyrektorów szkół i przedszkoli. Na jego realizację przeznaczono ponad 45 mln zł. Szkolenia mają dotyczyć procedur bezpieczeństwa i budowania zespołów kryzysowych. W ramach programu powstaną również materiały wspierające placówki w przygotowaniu do zagrożeń.

Ministerstwo przekazało również szkołom instrukcję postępowania w przypadku zagrożenia z powietrza. Zwraca uwagę na znaczenie edukacji patriotycznej i proobronnej oraz nauki pierwszej pomocy. Zapowiada przygotowanie scenariuszy zajęć, które pomogą nauczycielom omawiać z uczniami zasady postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych.

Barbara Nowacka zapowiedziała przygotowanie wspólnie z MSWiA programu wzorowanego na „Edukacji z wojskiem” (realizowanego we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej). Zgodnie z zapowiedzią, jeszcze w tym roku w każdej szkole ma odbyć się co najmniej jedno spotkanie poświęcone procedurom bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych, z udziałem społeczności szkolnej i przedstawicieli służb. MEN przygotowuje również poradnik przeciwdziałania przemocy rówieśniczej skierowany do młodych ludzi. W jego tworzeniu wezmą udział eksperci oraz młodzież. Zapowiedziane działania mają wzmacniać istniejące rozwiązania i dostosowywać je do zmieniających się zagrożeń.

Czytaj też w LEX: Zmiany prawa karnego materialnego jako następstwa poważnych przestępstw eksponowanych w mediach. Racjonalizm ustawodawcy czy populizm penalny? >