Sejm uchwalił ustawę o finansowaniu produkcji półprzewodników
Sejm uchwalił ustawę, która umożliwi przeznaczenie do 1,5 mld zł na rozwój produkcji półprzewodników w Polsce. Środki mają pochodzić z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Teraz ustawą zajmie się Senat.

Za przyjęciem ustawy o finansowaniu działań zmierzających do zwiększenia zdolności produkcji półprzewodnikowych układów scalonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw głosowało 403 posłów, przeciw - 8, a 21 wstrzymało się od głosu.
Ustawa przygotowana przez posłów Lewicy przewiduje, że w latach 2026-2027 działania zmierzające do zwiększenia zdolności produkcji półprzewodników mogą być finansowane z wydatków z budżetu państwa z części 29 „Obrona narodowa”. Ma się to dziać po uzgodnieniu przez ministra obrony narodowej i ministrów właściwych ds. finansów publicznych i ds. szkolnictwa wyższego. Przeniesienie wydatków może sięgnąć kwoty do 1,5 mld zł. Ta wpłata będzie stanowić przychód Funduszu Polskiej Nauki i będzie przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie działań związanych ze wzmocnieniem zdolności produkcji półprzewodnikowych układów scalonych.
Półprzewodniki w Polsce - po co jest ustawa?
Jak podkreślił podczas sejmowej debaty poseł wnioskodawca Dariusz Wieczorek, to projekt istotny z punktu widzenia obronności w Polsce.
- Wojsko i obronność to będzie główny odbiorca tej produkcji. Polska już zainwestowała w budowę obiektów, w których można produkować takie układy. W Centrum CEZAMAT Politechniki Warszawskiej jest 4 tys. metrów powierzchni przygotowanej pod produkcję półprzewodników. Wszystkie wymagania, które są niezbędne, by tę produkcję prowadzić, już są. Kwota 1,5 mld zł jest niezbędna do tego, by zakupić linie produkcyjne i formalnie rozpocząć produkcję. W dobie obecnych zagrożeń trzeba ten projekt zrealizować i go dokończyć - podkreślił Wieczorek podczas prac nad projektem na posiedzeniu sejmowych komisji Edukacji i Nauki oraz Finansów Publicznych.
Obecny wówczas rektor Politechniki Warszawskiej prof. Krzysztof Zaremba wyjaśnił, że obecnie Tajwan produkuje 60 proc. światowej liczby półprzewodników, a tych najbardziej skomplikowanych - ponad 90 proc. - Wyobraźmy sobie co stanie się, jeśli Chiny przejmą Tajwan. Będą miały w ręku cały świat. W tej sytuacji suwerenność technologiczna jest niezwykle ważna. Dlatego uważamy, że powinniśmy jak najszybciej podjąć decyzję o wznowieniu możliwości produkowania w Polsce półprzewodników - powiedział prof. Zaremba.
Jak zaznaczył, odwleczenie tej decyzji o rok doprowadzi do kilkuletniego opóźnienia produkcji układów scalonych w Polsce. - W tej chwili w fabrykach produkujących wyposażenie dla laboratoriów produkujących układy scalone rosną kolejki. My ustawiliśmy się w tym łańcuchu zamówień trochę bezpodstawnie, bo do tej pory nie mamy gwarancji finansowej. Jeżeli z tych kolejek wypadniemy, będziemy musieli zaczynać od początku i nasza obietnica, że za pięć lat powinniśmy osiągnąć zdolność produkcyjną, już nie będzie prawdziwa. To będzie osiem lat czy nawet więcej – zaznaczył.
Skąd środki na produkcję półprzewodników?
Podczas sejmowej debaty część posłów zgłaszała obawy co do zapewnienia finansowania z części budżetu MON.
Wiceminister nauki Marek Gzik zapewnił jednak, że planowana do przesunięcia na Fundusz Polskiej Nauki kwota z budżetu MON to środki, które „absolutnie nie uszczuplają potencjału i dbania o nasze bezpieczeństwo, (...) ponieważ MON inwestuje w badania i rozwój”. - Ta kwota, która będzie przekazana w roku 2026-2027, to są środki, które - zakładamy - będą z oszczędności, ale także z planowanych inwestycji związanych z badaniami i rozwojem. Te środki zostaną przekazane na Politechnikę Warszawską - dodał wiceminister nauki. Wyjaśnił, że inwestycja, która będzie realizowana w oparciu o środki zapisane w ustawie to zakup linii produkcyjnej.
Po zakupie linii technologicznej liczymy, że w okresie do 5 lat osiągniemy poziom produkcji 1 mln sztuk półprzewodników - zadeklarował Gzik.
Podkreślił, że w ten sposób Polska inwestuje w bezpieczeństwo i w potencjał gospodarki.
Polska wraca do produkcji układów scalonych
Jak przypomniano w uzasadnieniu projektu, krajowa produkcja układów scalonych w Polsce zakończyła się w 1996 r. i od tego czasu zaopatrzenie gospodarki i sektora obronnego w komponenty elektroniczne opiera się wyłącznie na dostawach zewnętrznych. Jak napisano w projekcie, Polska nie ma zdolności do wytwarzania półprzewodnikowych układów scalonych na własnych, w pełni nadzorowanych liniach technologicznych.
Deficyt dotyczy w szczególności układów typu ASIC-CMOS, które wykorzystywane są w systemach przetwarzających informacje niejawne, w infrastrukturze krytycznej, technologiach kosmicznych oraz uzbrojeniu, czyli w produktach i technologiach, które nie są przedmiotem swobodnego obrotu handlowego i w znacznej części nie są wytwarzane w Europie. Ewentualne przerwanie dostaw komponentów elektronicznych bezpośrednio przekłada się więc na zdolność utrzymania produkcji przemysłowej i realizacji zadań obronnych państwa.
Autorzy projektu wskazali, że wdrożenie proponowanych rozwiązań ma doprowadzić do zainicjowania do 2030 r. inwestycji w sektorze półprzewodników o łącznej wartości 3 mld zł, zarówno ze środków publicznych, jak i prywatnych. Zakłada się również, że w ciągu pięciu lat liczba specjalistów w tej branży, w szczególności projektantów układów scalonych, wzrośnie z około 1,5 tys. do 3 tys.
Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1–3, które mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.








