Józef Kielar

Likwidacja kas chorych i powstanie Narodowego Funduszu Zdrowia były niewybaczalnym błędem. W tak dużym kraju, jak Polska, nie powinno się centralnie organizować systemu ubezpieczeniowego. Kasy były bowiem niezależne w swoich decyzjach i politycy nie mogli dowolnie zmieniać zasad, które w nich obowiązywały. Obecnie nie zanosi się jednak na ich reaktywację - podkreśla dr Andrzej Jacyna, członek Rady Zdrowia przy Prezydencie RP, były prezes NFZ.

Kolejne rządy wprowadzają w ochronie zdrowia tylko zmiany populistyczne, kosmetyczne lub pozorne. W rezultacie najbardziej skomplikowany w państwie system opieki zdrowotnej stopniowo się dezintegruje i degeneruje. Rządzący, pomimo totalnej centralizacji decyzji, nie panują nad tym, co się dzieje, a najbardziej traci na tym pacjent - mówi Andrzej Sośnierz, były prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), obecnie ekspert Konfederacji ds. ochrony zdrowia.

Dzięki połączeniu szpitali w Zgorzelcu i w Bolesławcu koszt obsługi naszego zadłużenia zmniejszy się o 9 mln zł w ciągu najbliższych trzech lat, czyli 3 mln zł rocznie. Jeszcze większe środki, bo około 15 mln zł, uzyskamy ze względu na to, że będziemy dużym podmiotem. Efektywniej wykorzystamy także niezwykle drogi sprzęt medyczny - mówi Artur Bieliński, starosta zgorzelecki.

Jeżeli w Polsce nie stać szpitali na wynagrodzenie swoich pracowników zgodnie z ustawą o płacach minimalnych w ochronie zdrowia, to znaczy, że są one skrajnie niedofinansowane albo nieefektywnie działają, czyli są źle zarządzane. Wbrew pozorom ustawa ta bowiem wcale nie przewiduje wygórowanych płac, np. dla lekarzy specjalistów pensja zasadnicza wynosi 1,45 średniej płacy krajowej- podkreśla dr Krzysztof Bukiel, były przewodniczący Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy i ekspert w dziedzinie ochrony zdrowia.

Zakaz łączenia pracy w prywatnych i publicznych placówkach ochrony zdrowia to jedna z najczęstszych propozycji reformy ochrony zdrowia, która pada ze strony różnych ugrupowań politycznych. Związki zawodowe i samorządy zwracają jednak uwagę, że w ten sposób praca w publicznych placówkach przestanie być opłacalna, a medycy po prostu z nich odejdą. Eksperci wskazują, jakie warunki trzeba spełnić, by "uzdrowić" sytuację, a jednocześnie nie doprowadzić do zapaści.

Zamiast psychiatrii środowiskowej Ministerstwo Zdrowia proponuje nieco zmieniony, ale przestarzały model opieki. W efekcie chorzy mogą zostać bez publicznej pomocy specjalistycznej i nie będzie ich stać na prywatne wizyty za 300, a nawet 700 zł. Tymczasem ZUS przeznacza aż 18 proc. swoich wydatków na renty i zwolnienia lekarskie związane z zaburzeniami psychicznymi – wylicza dr Marek Balicki, członek Rady Zdrowia przy Prezydencie RP i były minister zdrowia.

Procesy informatyzacji placówek ochrony zdrowia przyspieszają, ale bez uporządkowanych standardów logistycznych nie przyniosą pożądanych efektów. Dopiero na takim fundamencie możliwe jest wdrażanie rozwiązań, które automatyzują pracę, poprawiają bezpieczeństwo pacjenta i zwiększają efektywność podmiotów ochrony zdrowia - podkreśla dr Anna Gawrońska z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Choć wymóg prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM) obowiązuje od kilku lat, niewiele placówek rzeczywiście wywiązuje się z obowiązku. I choć za papierowe rejestry kar nadal nie będzie, jest duże prawdopodobieństwo, że bez EDM placówka medyczna nie będzie miała już szansy na uzyskanie certyfikatu w procesie akredytacji. Przeciwko nowym zasadom, które weszły w życie w maju, protestuje m.in. związek zrzeszający szpitale powiatowe.

Zadłużenie publicznych placówek ochrony zdrowia przestaje być incydentem, a staje się elementem modelu działania. Dlatego część podmiotów trzeba restrukturyzować, część konsolidować, ale nie toporem i nie politycznie, tylko według map potrzeb zdrowotnych, jakości, bezpieczeństwa i realnej dostępności dla pacjentów – uważa Bartosz Fiałek, lekarz reumatolog, założyciel cyfrowego centrum reumatologicznego RheumaNext w Gdyni i były zastępca dyrektora szpitala powiatowego w Płońsku.

Powodem zmian, przekształceń, likwidacji szpitali są dziś ich kłopoty finansowe albo brak personelu, a nie przemyślany plan zapewnienia w miarę równomiernego dostępu pacjentom do usług medycznych. Brak planu i chaos powodują powstawanie "białych plam" na mapie usług zdrowotnych, jak w przypadku porodówek na Podkarpaciu – uważa Remigiusz Pawelczak, dyrektor naczelny Samodzielnego Podstawowego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Szamotułach i prezes Wielkopolskiego Związku Szpitali.