Do kolejnych dwóch incydentów doszło w szkołach w sobotę. 21-latka zaatakowała nożem trzy osoby w zespole szkół dla dorosłych przy ul. Mińskiej w Warszawie. Do szpitala trafiła 17-latka, a w Olsztynie - jak poinformowała policja - pobiło się dwóch nastolatków. W całej Polsce trwa policyjna akcja związana z dwoma wcześniejszymi tragicznymi atakami i m.in. groźbami zamieszczanymi w internecie. Tymczasem standardy ochrony małoletniego, które miały wypracować szkoły, powinny obejmować także procedury na wypadek wtargnięcia napastnika czy ataków.

Do Sądu Najwyższego skierowano wnioski o uchylenie immunitetów sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasoty. Chodzi o śledztwo w sprawie przywłaszczenia funkcji sędziowskich rzeczników dyscyplinarnych. Cała trójka została odwołana ze swoich funkcji mimo trwania kadencji, czego wprost nie przewiduje ustawa. Uzasadniono to toczącymi się wobec nich postępowaniami dyscyplinarnymi.

Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy do spraw prawa konstytucyjnego, przejęła w piątek na sesji plenarnej opinię na temat przepisów dotyczących uprawnień Prezydenta RP w zakresie składania ślubowań przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego i innych powołań. Komisja oceniła, że potrzebne są zmiany systemowe, które pozwolą rozwiązać obecną sytuację -

W ciągu dwóch dni na Mazowszu doszło do dwóch ataków nożem w szkołach. W środę w Ostrołęce 19-latek ranił dziewięć osób, a w jego plecaku znaleziono ładunek wybuchowy. W czwartek w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-latek śmiertelnie ranił 37-letnią woźną. Wstrząs jest zrozumiały, podobnie jak pytania, które od razu pojawiły się w przestrzeni publicznej. Czy sprawcy byli poczytalni? Czy 15-latek w ogóle poniesie karę, skoro jak piszą internauci „posiedzi w poprawczaku do osiemnastki”? Odpowiedź polskiego prawa jest znacznie surowsza, niż się powszechnie sądzi. Jest też bardziej złożona. Warto ją przedstawić spokojnie, zanim emocje zastąpią fakty – pisze adw. Karolina Pilawska, Pilawska Zorski Adwokaci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że określenie przez sąd miejsca zamieszkania (pobytu) dziecka przy jednym z rodziców oznacza wyłącznie to, że przy tym rodzicu małoletni ma swoje główne centrum życiowe. ZUS nie może pozbawić prawa do świadczenia 800 plus rodzica faktycznie sprawującego opiekę nad dzieckiem, opierając się wyłącznie na treści wyroku sądu rozwodowego. Organ ma obowiązek zbadać, kto w rzeczywistości opiekuje się dzieckiem i ponosi koszty jego utrzymania.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało właśnie związki zawodowe kuratorów sądowych, że gotowy jest projekt zmian m.in. ustawy o kuratorach sądowych. Ma być nowy stopień służbowy – starszego kuratora specjalisty, nowy przedział ryczałtu na pokrycie zwiększonych kosztów dojazdów służbowych oraz m.in. doregulowane mają zostać kwestie związane z odwoływaniem kuratora okręgowego i wprowadzony zakaz przynależności kuratora zawodowego do partii politycznej oraz prowadzenia działalności publicznej niedającej się pogodzić z zasadami bezstronności albo podważającej zaufanie do kuratorskiej służby sądowej lub sądu.

Polskie prawo przeszło istotną ewolucję w zakresie zwrotu kosztów obrony osoby uniewinnionej przez sąd od zarzutów, od braku zwrotu do wprowadzenia takiej możliwości w odniesieniu do całości lub części wynagrodzenia. Nadal jednak jest zbyt duża dowolność w ocenie uprawnienia uniewinnionych oskarżonych do zwrotu poniesionych w toku postępowania karnego kosztów obrony z wyboru – mówi prof. dr hab. Rafał Stankiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych.

Projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, regulującej m.in. kwestie orzekania sędziów po 65. roku życia, jest już po pracach w sejmowej komisji. Zakłada, że taki sędzia będzie mógł orzekać dalej, jeśli nie później niż na 6 miesięcy i nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed urodzinami oświadczy prezesowi sądu apelacyjnego wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie lekarskie. Będzie mógł też zawnioskować o mniejszy przydział spraw o 25 proc., 50 proc. albo nawet 75 proc.

Mieszkańcy często interesują się decyzjami samorządu dopiero wtedy, gdy odczuwają ich skutki. Tymczasem wiele kluczowych rozstrzygnięć zapada znacznie wcześniej i podlega społecznej kontroli w szerszym zakresie, niż mogłoby się wydawać. Jakimi narzędziami dysponują mieszkańcy, by realnie wpływać na działania władz lokalnych i skutecznie sprawować nad nimi obywatelski nadzór? O tym w najnowszym odcinku!

Prokuratorscy związkowcy chcą zmiany przepisów, która gwarantowałaby prokuratorom delegowanym do innych jednostek prokuratury prawo do wynagrodzenia na poziomie nie mniejszym niż delegowanym sędziom. Ci ostatni mają bowiem dodatek w wysokości początkowo 12,5 proc. podstawy wynagrodzenia, a po sześciu miesiącach wzrasta on do 20 proc. MS zapewnia, że kwestia właściwego kształtowania wynagrodzeń sędziów i prokuratorów w całym okresie delegowania jest przedmiotem prac analityczno-legislacyjnych. Szybkiej zmiany dla prokuratorów raczej nie będzie, bo, jak uzasadnia MS, przepis dotyczący sędziów jest epizodyczny, do maja 2027 r.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by w postępowaniu z zakresu własności intelektualnej uchylony został wyjątek od obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, dotyczący spraw o wartości przedmiotu sporu do 20 tys. zł. Pozostanie jednak furtka dla sędziów. Będą mogli zwolnić z tego stronę, na wniosek lub z urzędu, jeżeli okoliczności, w tym stopień zawiłości sprawy, nie uzasadniają obowiązkowego zastępstwa. Projekt jest w wykazie prac legislacyjnych rządu.

Ataki psów, znieważanie, próby pobicia, niszczenie prywatnego samochodu, spychanie ze schodów, próba uwięzienia w mieszkaniu – to tylko kilka przykładów agresji, z którymi na co dzień zmagają się kuratorzy sądowi. Gorzej, że do tego typu sytuacji różnie podchodzą sądy ale też policja i prokuratura. Pomóc mają jednolite standardy bezpieczeństwa, nad którymi pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości wraz z Krajową Radą Kuratorów. Nie wiadomo jednak kiedy dokument zacznie obowiązywać, a związkowcy podkreślają, że konieczne są też zmiany w przepisach.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wyraziło stanowczy sprzeciw wobec pomijania wniosków obrońców o wyłączenie sędziego w Izbie Karnej Sądu Najwyższego. Chodzi o sędziów powołanych do SN przy udziale poprzedniej KRS. Adwokatura podkreśla, że obywatel ma prawo do rozpoznania swojej sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd ustanowiony ustawą. Ma również – jak dodaje – prawo do tego, aby jego zastrzeżenia dotyczące składu sądu zostały poddane ocenie w procedurze przewidzianej przez prawo.

Przedsiębiorca składa pozew pod koniec lata 2024 roku. Wcześniej zabezpiecza kluczowy dowód z opinii biegłego sądowego. Innymi słowy, tuż po replice pozwanego, sprawa jest kompletna. Gotowa do rozstrzygnięcia. Ale zegar procesowy zatrzymuje się w głuchym milczeniu. Pełnomocnik, równo po roku bezczynności, uprzejmie prosi o podjęcie jakiejkolwiek czynności merytorycznej. W odpowiedzi otrzymuje jednak dziwnej treści zarządzenie, sprawa trafia do kolejki, a prawdopodobny termin rozprawy to ostatni kwartał 2027 roku – pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Polskie prawo wykroczeń, bazujące na archaicznym kodeksie sprzed ponad 50 lat, wymaga poważnej reformy. Dodatkowo ustawodawca nadał pozakodeksowemu prawu wykroczeń trudny do zaakceptowania kształt, mocno represyjny i odbiegający od podstawowych założeń Kodeksu wykroczeń – mówi prof. Paweł Daniluk z Zakładu Prawa Karnego Instytutu Nauk Prawnych PAN, redaktor naukowy „Systemu Prawa Wykroczeń”. I ubolewa, że przygotowująca projekty reform prawa karnego komisja kodyfikacyjna, prawu wykroczeń nie poświęca należytej uwagi.

Ministerstwo Sprawiedliwości poprawia projekt nowelizacji Kodeksu cywilnego dotyczącej testamentów, usuwając z niego możliwość stwierdzenia treści testamentu ustnego przez zeznania świadków. Uznano bowiem, że taka forma nie daje wystarczającej pewności, czy testator rzeczywiście złożył dane oświadczenie. Resort liczy na to, że zmiana przyczyni się do ograniczenia prób fałszowania testamentów ustnych.

Do warszawskiego sądu apelacyjnego wpłynęło zażalenie prokuratury krajowej na decyzję Sądu Okręgowego w Warszawie o liście żelaznym dla wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Sąd I instancji zastosował list żelazny mimo sprzeciwu prokuratury i prokuratura podniosła to w swoim zażaleniu, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania. List żelazny da Romanowskiemu możliwość odpowiadania z wolnej stopy. Sąd uchylił też areszt wobec polityka - ale decyzja jest nieprawomocna.

Wyrównywanie obciążenia sędziów jest kwestią wtórną, rozlosowywanie starych spraw nie rozwiąże problemu. Nie można bowiem zapominać o służebności sądów wobec obywateli i prawie obywatela do rozpatrzenia jego sprawy w sposób sprawny. Być może rozwiązaniem byłoby narzędzie do sprawdzania efektywności pracy sędziego, ale z uwzględnieniem kosztów generowanych w sprawach – mówi sędzia Zbigniew Miczek z Sądu Rejonowego w Tarnowie. W jego ocenie warto też rozważyć rozlosowywanie mniejszych pul spraw.

W lipcu prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisu pod specjalną ustawą o opodatkowaniu koncernów paliwowych i skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego. Kilka dni temu do TK trafił kolejny wniosek prezydencki o... prawie identycznym brzmieniu, z tym, że ustawa została podpisana i skierowana do kontroli następczej. To pierwsza taka sytuacja w ciągu ponad czterech dekad funkcjonowania Trybunału.

Rząd chce nadać charakter kwalifikowany czynom polegającym na pomocy w przekraczaniu granicy wbrew przepisom, czyli podnieść kary za takie przestępstwa. Projekt jest jednak krytykowany przez prawników, a zdaniem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego propozycja typu kwalifikowanego przestępstwa, bazująca na „narażeniu życia lub zdrowia wielu osób”, cechuje się nieproporcjonalnością represji prawnokarnej. Pojawia się też argument, że taka zmiana mogłaby uderzyć w aktywistów pomagających uchodźcom.