Dawid Kulpa

W latach 60-tych XX w. Stanley Milgram pokazał coś, co do dziś budzi niepokój. Zwykli ludzie są w stanie przekraczać oczywiste granice, jeśli robią to stopniowo, krok po kroku, pod okiem autorytetu. Przez lata eksperyment był poddawany krytycznym ocenom. Wskazywano na jego sztuczność i pewne elementy manipulacji. Niemniej jednak, w swoim podstawowym wniosku pozostaje odporny na krytykę. Kilka lat temu wrócili do niego polscy psychologowie społeczni Tomasz Grzyb i Dariusz Doliński. Nie odtworzyli całego eksperymentu. Sprawdzili jeden, najważniejszy dla wyników badań moment: czy człowiek wykona krok, po którym trudno się już wycofać? - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

W debacie publicznej wokół reformy wymiaru sprawiedliwości i ustroju sądownictwa co jakiś czas powraca pytanie, które długo uchodziło za czysto akademickie: czy potrzebujemy realnego udziału obywateli w wymiarze sprawiedliwości? Pojawiają się głosy o „obywatelskich sędziach handlowych”. To dobry postulat. Idąc za ciosem, postawię kolejny. Może to najwyższy czas, aby na poważnie opracować powrót do polskiego systemu instytucji ławy przysięgłych? Przepraszam, ktoś zapyta, co też szanowny autor ma na myśli, mówiąc o „powrocie”? Przecież to nieznana nam instytucja „anglosaska” - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Żyjemy w czasach, gdy sędzia – jak każdy inny obywatel RP – może zapłacić rachunki za pomocą telefonu, sterować domem z drugiego końca świata i nawet poddać się skomplikowanej operacji medycznej przy pomocy robota. Ale kiedy obywatel wchodzi na „drogę sądową”, nagle czas zwalnia. Wpadamy w czarną dziurę procedur, gdzie każda, nawet najbardziej błaha czynność urasta do rangi oficjalnego ceremoniału. Niemal każda informacja musi zostać „przepuszczona” przez biuro podawcze. A gdyby tak przestać udawać, że sędzia i adwokat to postacie z innej epoki i pozwolić im na to, co sprawdza się w Prawie upadłościowym? - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Reforma dotycząca wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa z 2017 roku nie była udana, ani godna pochwały. Ale - w mojej ocenie - w żadnym wypadku nie usprawiedliwia to odpowiedzialności zbiorowej. Odpowiedzialności sprowadzającej się do plemiennego ferowania nieznanego naszej cywilizacji zbiorowego wyroku na całą, niejednorodną grupę osób. Grupę szczególną, bo reprezentującą Państwo Polskie i w jego imieniu wydającą orzeczenia - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Niezależnie od naszego stosunku do słowa „naród”, „narodowe” czy też „nacjonalizm”, tak długo jak obowiązywać będzie Konstytucja RP z 1997 r., pozostanie instytucjonalnym faktem, że żyjemy w państwie narodowym. Art. 4 Konstytucji stwierdza bowiem, że „władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do narodu” oraz, że naród "sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio”. W preambule z kolei znajdujemy wyjaśnienie, że nie idzie o dowolny naród, ale o – pisany wielką literą – Naród Polski, który konstytuują wszyscy obywatele Rzeczypospolitej - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Jak pisałem już na łamach Prawo.pl, w USA funkcja mediacji sytuuje się dokładnie w punkcie największej gotowości do dialogu. Wtedy, gdy każda ze stron wie już, ile kosztuje konflikt, jak silne są dowody i jakie jest ryzyko przegranej. To nie przypadek. Dopiero konfrontacja z realnym ryzykiem przegranej, z dodatkowymi kosztami prowadzenia sprawy i niepewnością rozstrzygnięcia pozwala na mediację „na serio” - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

- Nie mamy domniemania zgodności ustawy z Konstytucją, a zatem musimy stosować wprost Konstytucję - zapowiedział publicznie nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, i ta idea jest godna uwagi i odważna. Ale może zastosujmy ją, zmieniając nieco perspektywę? Zamiast patrzeć z perspektywy organów władzy, czy to sądowniczej, czy wykonawczej, spójrzmy na konieczność wykładni prokonstytucyjnej z perspektywy suwerena - obywateli RP. Istotę tej perspektywy oddaje art. 45 ust. 1 oraz 2 Konstytucji RP, który podkreśla rangę publicznej rozprawy sądowej - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Od lat w sprawach karnych gospodarczych obserwujemy niepokojący paraliż prokuratury. Zamiast być sprawnym narzędziem ochrony ładu gospodarczego, prokuratura zbyt często działa bez jasnej strategii, wikłając się w proceduralne szczegóły, podczas gdy kluczowe działania są zaniedbywane. Skutkuje to nie tylko nieskutecznością w ściganiu przestępców, ale także realnymi stratami dla uczciwych przedsiębiorców i całego rynku – pisze Dawid Kulpa, radca prawny.

Jakiś czas temu, za sprawą orzeczenia Sądu Najwyższego wydanego w sprawie II CSKP 456/22, w środowisku nieruchomości komercyjnych, ściślej w branży tzw. "retailowej", zrobiło się bardzo głośno. W przywołanej sprawie Sąd Najwyższy potwierdził bowiem, że doszło do rażącego naruszenia zasad uczciwej konkurencji w kontekście nierównomiernych zasad rozliczeń opłat eksploatacyjnych ("service charge") - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

W naszym kodeksie postępowania cywilnego poświęconym egzekucji świadczeń pieniężnych istnieje instytucja, która przypomina yeti. Mam na myśli „wyjawienie majątku”. Instytucja ta wprawdzie istnieje, niemniej jednak sensownych skutków jej istnienia w dostrzegalnej skali żaden praktyk nie widział - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.