Dawid Kulpa

W latach 60-tych XX w. Stanley Milgram pokazał coś, co do dziś budzi niepokój. Zwykli ludzie są w stanie przekraczać oczywiste granice, jeśli robią to stopniowo, krok po kroku, pod okiem autorytetu. Przez lata eksperyment był poddawany krytycznym ocenom. Wskazywano na jego sztuczność i pewne elementy manipulacji. Niemniej jednak, w swoim podstawowym wniosku pozostaje odporny na krytykę. Kilka lat temu wrócili do niego polscy psychologowie społeczni Tomasz Grzyb i Dariusz Doliński. Nie odtworzyli całego eksperymentu. Sprawdzili jeden, najważniejszy dla wyników badań moment: czy człowiek wykona krok, po którym trudno się już wycofać? - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

W debacie publicznej wokół reformy wymiaru sprawiedliwości i ustroju sądownictwa co jakiś czas powraca pytanie, które długo uchodziło za czysto akademickie: czy potrzebujemy realnego udziału obywateli w wymiarze sprawiedliwości? Pojawiają się głosy o „obywatelskich sędziach handlowych”. To dobry postulat. Idąc za ciosem, postawię kolejny. Może to najwyższy czas, aby na poważnie opracować powrót do polskiego systemu instytucji ławy przysięgłych? Przepraszam, ktoś zapyta, co też szanowny autor ma na myśli, mówiąc o „powrocie”? Przecież to nieznana nam instytucja „anglosaska” - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Żyjemy w czasach, gdy sędzia – jak każdy inny obywatel RP – może zapłacić rachunki za pomocą telefonu, sterować domem z drugiego końca świata i nawet poddać się skomplikowanej operacji medycznej przy pomocy robota. Ale kiedy obywatel wchodzi na „drogę sądową”, nagle czas zwalnia. Wpadamy w czarną dziurę procedur, gdzie każda, nawet najbardziej błaha czynność urasta do rangi oficjalnego ceremoniału. Niemal każda informacja musi zostać „przepuszczona” przez biuro podawcze. A gdyby tak przestać udawać, że sędzia i adwokat to postacie z innej epoki i pozwolić im na to, co sprawdza się w Prawie upadłościowym? - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Reforma dotycząca wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa z 2017 roku nie była udana, ani godna pochwały. Ale - w mojej ocenie - w żadnym wypadku nie usprawiedliwia to odpowiedzialności zbiorowej. Odpowiedzialności sprowadzającej się do plemiennego ferowania nieznanego naszej cywilizacji zbiorowego wyroku na całą, niejednorodną grupę osób. Grupę szczególną, bo reprezentującą Państwo Polskie i w jego imieniu wydającą orzeczenia - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Niezależnie od naszego stosunku do słowa „naród”, „narodowe” czy też „nacjonalizm”, tak długo jak obowiązywać będzie Konstytucja RP z 1997 r., pozostanie instytucjonalnym faktem, że żyjemy w państwie narodowym. Art. 4 Konstytucji stwierdza bowiem, że „władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do narodu” oraz, że naród "sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio”. W preambule z kolei znajdujemy wyjaśnienie, że nie idzie o dowolny naród, ale o – pisany wielką literą – Naród Polski, który konstytuują wszyscy obywatele Rzeczypospolitej - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.