Kowalski będzie potrzebować pełnomocnika w prostych sporach o własność intelektualną
Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by w postępowaniu z zakresu własności intelektualnej uchylony został wyjątek od obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, dotyczący spraw o wartości przedmiotu sporu do 20 tys. zł. Pozostanie jednak furtka dla sędziów. Będą mogli zwolnić z tego stronę, na wniosek lub z urzędu, jeżeli okoliczności, w tym stopień zawiłości sprawy, nie uzasadniają obowiązkowego zastępstwa. Projekt jest w wykazie prac legislacyjnych rządu.
Chodzi o projekt zmian w Kodeksie postępowania cywilnego, który ma być gotowy w IV kwartale br. i dotyczyć m.in. wnoszenia pism przez portal informacyjny sądów. Założenie jest takie, że od 1 października 2029 r. zawodowi pełnomocnicy, którym obligatoryjnie doręcza się pisma za pośrednictwem portalu informacyjnego, zostaną zobowiązani do wnoszenia wszystkich pism tą samą drogą. Natomiast w postępowaniu gospodarczym i w sprawach własności intelektualnej granicznym terminem ma być… 1 czerwca 2027 r. Przy okazji zmiana ma objąć też kwestie zastępstwa procesowego przez adwokata, radcę lub rzecznika patentowego.
Czytaj: Od 1 października 2029 r. pełnomocnik obowiązkowo będzie wnosił pisma przez portal sądowy>>
Zgodnie z obowiązującym art. 87[2] par. 1 w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów, radców prawnych lub rzeczników patentowych. Par. 2 stanowi jednak, że powyższego przepisu nie stosuje się w postępowaniu, w którym wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych. Jest też par. 3, zgodnie z którym sąd może zwolnić stronę, na wniosek lub z urzędu, z obowiązkowego zastępstwa przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, jeżeli okoliczności, w tym stopień zawiłości sprawy, nie uzasadniają obowiązkowego zastępstwa. Zwolnienie takie może nastąpić w każdym stanie sprawy, w tym także na wniosek strony złożony w piśmie procesowym.
Szerszy przymus adwokacko-radcowski?
Ministerstwo proponuje, by w postępowaniu z zakresu własności intelektualnej uchylony został art. 87[2] par. 2 k.p.c. W praktyce oznaczać to będzie zniesienie wyjątku od obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 20 tys. zł.
- Sprawy te charakteryzują się wysokim stopniem złożoności, co uzasadnia profesjonalną reprezentację niezależnie od wartości sporu. Jednocześnie zachowuje się możliwość zwolnienia z tego obowiązku w indywidualnych przypadkach na podstawie art. 87[2] par. 3 k.p.c. – podsumowano w założeniach.
Adwokat Andrzej Zorski z Kancelarii PZ Pilawska Zorski uważa, że zmiana przepisu nie będzie miała większego znaczenia, bo spraw poniżej 20 tys. zł nie jest bardzo dużo.
Mówimy w tym przypadku o stosunkowo małych sporach z zakresu praw autorskich. Nawet jeżeli będą bardzo skomplikowane, to i tak, jak w postępowaniach uproszczonych, mamy pewne ograniczenia dowodowe. Dobrze, że pozostaje par. 3, zgodnie z którym sąd także w tym przypadku będzie mógł zwolnić stronę, na wniosek lub z urzędu, z obowiązkowego zastępstwa przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, jeżeli okoliczności, w tym stopień zawiłości sprawy, nie uzasadniają obowiązkowego zastępstwa. Powtórzę, sprawy z zakresu praw autorskich są na tyle skomplikowane, że strona nie powinna ryzykować i jednak korzystać z pomocy profesjonalnych pełnomocników. Z drugiej strony sprawy do 20 tys. zł nie są aż tak wymagające. Tym bardziej że jeżeli ktoś nie chce wsparcia prawnika i jest gotowy podjąć ryzyko samodzielnej reprezentacji, no to nie ma sensu go do tego zmuszać - podsumowuje mecenas.
Zmiana zniechęci do drogi sądowej?
Dr Michał Markiewicz, radca prawny, partner w Markiewicz Sroczyński Mioduszewski Kancelaria Radców Prawnych sp.j., pytany o propozycję znoszącą wyjątek od obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 20 000 zł, podkreśla, że powstaje dylemat pomiędzy dostępnością sądownictwa a jego skutecznością.
Faktem jest, że spory z zakresu własności intelektualnej są trudne i wymagają świadomości tego, czego i w oparciu o jakie fakty się żąda. I rzeczywiście osoba niereprezentowana przez zawodowego pełnomocnika może nie dostrzec pewnych niuansów prawa własności intelektualnej, a w związku z tym popełnić błędy w ocenie, czy w ogóle występować do sądu i jak przedstawić istotne dla sprawy okoliczności. Sądy mają z tym problem, bo zdaża się, że nie do końca wiadomo, czego taka strona, niereprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, żąda lub skąd wywodzi podstawę naruszenia jej praw. Zmiana dotyczy tylko drobnego wycinka spraw obejmujących te o najniższej wartości sporu, myślę jednak, że z punktu widzenia sądów będzie ważna. Pozostaje pytanie, czy po nowelizacji strony rzeczywiście skorzystają ze wsparcia profesjonalnych pełnomocników, czy ze względu na dodatkowe koszty, zrezygnują z wystąpienia do sądu w tych najdrobniejszych sporach, co mogłoby stanowić zarzut ograniczenia prawa do sądu - mówi.
Przypomina równocześnie, że w przepisach ma być pozostawiona furtka umożliwiająca sądowi zwolnienie z obowiązku zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika.
