Wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami z Funduszu Solidarnościowego mocno okrojone
Dotacja z budżetu państwa dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) na 2027 r. będzie o ok. 75 proc. niższa niż w tym roku. Środki z Funduszu Solidarnościowego na rządowe programy m.in. asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej będą zaś niższe o ok. 24 proc. niż w 2026 r. Strona społeczna apeluje do prezydenta i premiera o przywrócenie zmniejszonych kwot i konstruktywny dialog.
Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami (PFON) apeluje do prezydenta i premiera w sprawie cięć w budżecie Funduszu Solidarnościowego i PFRON-u. - Ostatnie lata przyniosły szereg pozytywnych zmian w sytuacji osób z niepełnosprawnościami. Polityka publiczna zaczęła dostrzegać ich potencjał i zaowocowała wymiernymi efektami. Wprowadzano kolejne rozwiązania wdrażające Konwencję, co zmieniło na lepsze życie wielu osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin. Niestety, w 2026 roku, w 20. rocznicę przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami oraz 14. rocznicę jej ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską, nastąpiły największe cięcia usług społecznych, determinujących możliwość prowadzenia niezależnego życia przez osoby z niepełnosprawnościami, a co za tym idzie – aktywności zawodowej i społecznej ich samych oraz ich bliskich – pisze w piśmie do premiera i prezydenta dr n. praw. Krzysztof Kurowski, przewodniczący PFON-u.
I wylicza, że dotacja z budżetu państwa do PFRON-u w 2027 r. będzie o ok. 75 proc. niższa niż w roku 2026 (czyli o ponad 488,4 mln zł). O blisko 487 mln zł (ok. 24 proc.) zmniejszą się środki z Funduszu Solidarnościowego na programy resortowe. W tym środki na programy asystencji osobistej będą niższe rok do roku o ponad 223,8 mln zł, a środki na programy opieki wytchnieniowej będą w 2027 r. niższe niż w tym roku o ok. 218,3 mln zł (tj. aż o 75,2 proc.).
Czytaj również: Organizacje pozarządowe miały nie dostać pieniędzy na asystencję. Ministerstwo zmieniło zdanie>>
Konieczne jest poszukiwanie nowych rozwiązań zwiększających stabilność Funduszu Solidarnościowego
- Jeśli spojrzymy na aktualną listę projektów, które otrzymały dofinansowanie z PFRON-u, oznaczać to może brak środków na kolejny rok dla ok. 550 projektów i 90 placówek bądź cięcia we wszystkich realizowanych projektach sięgające 20 proc. Z kolei cięcia w programach asystencji osobistej oznaczają brak pieniędzy na 3,7 mln godzin rocznej pracy asystenckiej, której pozbawione zostaną osoby z niepełnosprawnościami – co przekłada się też na źródło pracy i zarobku dla 2400 asystentów osobistych – pisze dr Kurowski. Wskazuje, że oszczędności na fundamentalnych dla osób z niepełnosprawnościami programach wsparcia, wprowadzane bez rzetelnych analiz skutków ekonomiczno-społecznych, a także bez konsultacji spowodują narastanie napięć społecznych. Dla osób z niepełnosprawnościami to znak, że rząd wycofuje się ze zobowiązań i rozwijanych w ostatnich latach usług społecznych. I nie chce o tym rozmawiać ze stroną społeczną.
Według społeczników konieczne jest poszukiwanie nowych rozwiązań zwiększających stabilność Funduszu Solidarnościowego, a także nowych sposobów wsparcia przez PFRON. Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami apeluje o konstruktywny dialog ze stroną społeczną. Fundacja Zwyczajni podpisuje się pod apelem PFON-u. - Nie są to wyłącznie liczby zapisane w tabelach budżetowych. Asystencja osobista dla wielu osób z niepełnosprawnościami oznacza możliwość samodzielnego funkcjonowania, pracy, nauki, załatwiania codziennych spraw oraz uczestnictwa w życiu społecznym. Opieka wytchnieniowa jest natomiast realnym wsparciem dla rodzin i osób, które każdego dnia sprawują opiekę nad osobami wymagającymi intensywnego wsparcia – pisze Fundacja. I pyta o powody zmniejszenia budżetu dla PFRON-u i Funduszu Solidarnościowego oraz o to, czy wynika to tylko ze zmiany sposobu finansowania tych usług czy też oznacza ograniczenie wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów.
Zmiany w przepisach o Funduszu Solidarnościowym
Tymczasem w wykazie prac legislacyjnych rządu zaplanowano na ostatni kwartał tego roku zmiany w ustawie o Funduszu Solidarnościowym (nr UD481). To nie tylko zmiany porządkowe. 13. i 14. emerytura nie będzie już wypłacana z Funduszu, a z budżetu państwa. - Projekt ustawy przewiduje również odstąpienie od corocznego opracowywania planu wsparcia osób niepełnosprawnych. - Ogłoszenie programów resortowych, w ramach realizacji zadań Funduszu, następuje z terminem realizacji określonym w przedziale wykraczającym poza rok budżetowy. W sytuacji ciągłości realizacji zadań i zaangażowania środków Funduszu na kolejne lata nie ma potrzeby corocznego opracowywania na dany rok kalendarzowy rocznego planu działania na rzecz wsparcia osób niepełnosprawnych – czytamy w opisie do projektu zmian w ustawie o Funduszu Solidarnościowym.
Środków z Funduszu nie będzie już otrzymywać Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podmioty będą musiały wyodrębnić rachunki bankowe na finansowanie poszczególnych zadań z Funduszu. Koszty obsługi świadczeń lub wypłat z Funduszu będą traktowane jako przychody/dochody jednostek wypłacających dane świadczenia. Nowelizacja zwiększy limit wydatków FS wynikający z ustawy, uwzględniając jego przeliczenie o planowany na rok 2027 wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej.
