Prawnicy i sądy

Przejdź do artykułu: O „kontrrewolucji” w Trybunale Konstytucyjnym – czy wolno poświęcić praworządność formalną?

Po 30 października 2026 r. wizerunek Trybunału Konstytucyjnego w opinii publicznej utrwali się jako swoista kolejna, trzecia „izba parlamentu”. Miejsce walki o to, który polityk w danym momencie dzierży władzę nad instrumentami przymusu i wysyła „skuteczniejszych” sędziów. Do odbudowy szacunku dla TK potrzebujemy, jako wspólnota, sędziów powściągliwych, bezstronnych i niezawisłych od każdego wpływu. Którzy nawet w najgłębszym kryzysie ustrojowym rozumieją, że ich jedyną siłą nie jest wsparcie siłowe władzy wykonawczej, lecz bezwzględne poszanowanie procedur, aby utrzymać powagę sprawowanego urzędu – pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Dzien Otwarty Komornikow Sadowych 17 XI 2026

Wymiar sprawiedliwości

Przejdź do artykułu: 17 listopada Dzień Otwarty Komorników Sądowych – o egzekucji komorniczej

Patrycja Rojek-Socha

Masz pytania dotyczące egzekucji komorniczej? Zapytaj Komornika. 17 listopada Krajowa Rada Komornicza po raz 14. organizuje Dzień Otwarty Komorników Sądowych. Będzie można zapytać m.in. o zajęcia rachunku bankowego, egzekucję z wynagrodzenia, prawa i obowiązki dłużnika, uprawnienia wierzyciela oraz przebieg postępowania egzekucyjnego. Pod numer telefonu (22) 299 87 77 będzie można dzwonić w godzinach od 9:00 do 16:00.

Prawo karne

Przejdź do artykułu: Rząd chce surowiej karać za pomoc w nielegalnym przekraczaniu granicy

Krzysztof Sobczak

Przestępstwa polegające na pomocy w nielegalnym przekraczaniu granicy mają mieć charakter kwalifikowany, co oznacza wyższe kary. Zdaniem rządu nowe przepisy mają wzmocnić ochronę funkcjonariuszy publicznych, skuteczniej przeciwdziałać organizowaniu nielegalnego przekraczania granicy oraz zwiększyć odpowiedzialność sprawców, którzy narażają życie i zdrowie innych osób. Prawnicy, w tym Komisja Kodyfikacyjna, uważają je za niepotrzebne i nadmiernie restrykcyjne.

Sędziowie

Przejdź do artykułu: SN: Prezes Szczepaniec nie jest uprzedzona

Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

Obrońca sędziego nie wykazał, aby Maria Szczepaniec, prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, była uprzedzona w stosunku do sędziego, któremu groziło uchylenie immunitetu, jak również aby dokonała publicznej oceny sprawy. Obrońca nadaje wypowiedziom medialnym oraz faktom znaczenie, którego nie mają – ocenił sędzia Zbigniew Korzeniowski i nie wyłączył sędzi Szczepaniec od rozpoznawania wniosku immunitetowego.

Wymiar sprawiedliwości

Przejdź do artykułu: SN oceni 18 listopada skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego

Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

Konieczność przedstawienia pytań prawnych o konsekwencje niepublikowania wyroków Trybunału powstała w znacznej mierze w związku z trwająca już od wielu miesięcy praktyką. Doprowadziło to do sytuacji, w której nieopublikowanych pozostaje kilkadziesiąt takich orzeczeń, wydawanych niejednokrotnie w bardzo istotnych dla obywateli sprawach. Na tym tle w orzecznictwie sądów powszechnych powstają liczne wątpliwości, które znalazły odzwierciedlenie w pytaniach przedstawianych Sądowi Najwyższemu, dotyczących m.in. kwestii określania podstawy obliczania niektórych emerytur.

Wejście do Trybunału od strony Alej Ujazdowskich

Wymiar sprawiedliwości

W czwartek, 12 listopada, sędzia Anna Korwin-Piotrowska poinformowała, że w związku z utrudnieniami związanymi z wejściem na teren Trybunału Konstytucyjnego od Alei Szucha, każdy urzędujący sędzia oraz inni pracownicy mogą wchodzić od Alej Ujazdowskich przez budynek Kancelarii Premiera Rady Ministrów. Tym samym nie ma żadnych przeszkód w realizowaniu obowiązków sędziowskich oraz pracowniczych. Teraz pojawia się jednak problem finansowania Trybunału.

Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

13.11.2026 | 09:57

Asystent osoby pokrzywdzonej. O wsparciu w labiryncie procedur mówi Witold Klaus [Prawo na Oko #77]

Prawo na oko

Kontakt z sądem, prokuraturą czy Policją może być dla osoby pokrzywdzonej kolejnym trudnym doświadczeniem, a nieznajomość procedur, spotkanie ze sprawcą oraz silne emocje sprawiają, że nawet samo oczekiwanie przed salą rozpraw staje się poważnym obciążeniem. Odpowiedzią na te problemy może być asystent osoby pokrzywdzonej, który nie zastępuje pełnomocnika, lecz przygotowuje, towarzyszy i pomaga odzyskać poczucie bezpieczeństwa.

Aleksandra Kępa

12.11.2026 | 11:07

SN nadal rozlicza sędziów stanu wojennego

Sędziowie

Skazanie trzech działaczy związkowych „Solidarności” w stanie wojennym na kary pozbawienia wolności były błędem sędziego, za który nie ponosi odpowiedzialności karnej. Skazanie w stanie wojennym doprowadziło w rezultacie do korzystnych społecznych następstw w Polsce, a skazani zostali zrehabilitowani – tak podsumował Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uchwałę. odmawiającą uchylenia immunitetu sędziemu.

Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

12.11.2026 | 05:31

WSA: Spóźniona skarga na przewlekłość nie jest dopuszczalna

Administracja publiczna

Nie bada się stanu przewlekłości postępowania administracyjnego, jeśli wcześniej doszło do wydania decyzji w sprawie. Taka sytuacja miała miejsce w analizowanym przypadku. W orzecznictwie przyjmuje się, że skargi wniesione po zakończeniu postępowania podlegają odrzuceniu - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.

Aleksandra Partyk

12.11.2026 | 05:28

Dr Zalasiński: Trybunał Konstytucyjny musi ponownie stać się niezawisły i apolityczny

Wymiar sprawiedliwości

Trybunał Konstytucyjny wymaga pilnej naprawy. Kryzys wokół niego, wywołany po 2015 r., eskalował bowiem do tego stopnia, że nie jest już wyłącznie problemem prawnym i konstytucyjnym, lecz przerodził się w otwarty konflikt polityczny, ustrojowy i społeczny, w którym wielu polityków zapomniało o obowiązku dbania o dobro wspólne. Dlatego uzasadnione jest przeprowadzenie resetu konstytucyjnego w Trybunale, zmierzającego do porozumienia się wszystkich stron, także z aktywnym udziałem organizacji społecznych – uważa dr Tomasz Zalasiński, konstytucjonalista, kierownik Katedry Prawa Uniwersytetu Civitas.

Patrycja Rojek-Socha

12.11.2026 | 05:21

Czyja korzyść, tego ryzyko. Za wyrok ETPCz powinien zapłacić neo-sędzia SN

Prawo cywilneWymiar sprawiedliwości

Europejski Trybunał Praw Człowieka nakazał Polsce wypłacić wielomilionowe odszkodowanie na rzecz obywateli, którzy zaskarżyli Polskę, że nie zapewnia im prawa do niezależnego i bezstronnego SN, w ich sprawach orzekali tzw. neo-sędziowie. De facto płaci podatnik, który winy nie ponosi. Jest ofiarą. Prawo cywilne zna konstrukcję regresu wobec osoby, która ze swojej winy spowodowała szkodę. Neo-sędzia SN nie mógł nie wiedzieć, że orzekając podejmuje ryzyko naruszenia prawa człowieka do bycia osądzonym przez niezależny sąd złożony z niezawisłych sędziów - pisze prof. Michał Romanowski, adwokat w Romanowski i Wspólnicy.

Michał Romanowski

11.11.2026 | 05:29

Surowsze kary za ataki na funkcjonariuszy i przemyt migrantów. Rząd przyjął projekt

Prawo karneBezpieczeństwo publiczne

Surowsza odpowiedzialność za ataki na funkcjonariuszy, nowe kwalifikowane typy przestępstw związanych z organizowaniem nielegalnego przekraczania granicy oraz wyższe grzywny za nielegalne przekroczenie granicy. Rada Ministrów przyjęła przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt zmian w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń, który ma zwiększyć bezpieczeństwo funkcjonariuszy i skuteczniej zwalczać przestępczość graniczną.

Robert Horbaczewski

10.11.2026 | 18:40

SN uchylił zarządzenia o przerwie w czynnościach Święczkowskiego i Sochańskiego

Wymiar sprawiedliwości

Zarządzenia o natychmiastowej przerwie w czynnościach Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego zostają uchylone – poinformował we wtorek 10 listopada br. w komunikacie Sąd Najwyższy. Tego samego dnia SN uchylił własne postanowienia uznające Sąd Najwyższy za niewłaściwy do rozpoznania tej sprawy. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska oświadczyła, że ewentualne orzeczenia SN nie mają wpływu na dalszą skuteczność zawieszenia w czynnościach sędziów.

Robert Horbaczewski

10.11.2026 | 18:35

„Nowi” sędziowie TK przyjęli „nowy” regulamin - mniej władzy dla prezesa, więcej dla sędziów?

Wymiar sprawiedliwości

W Monitorze Polskim opublikowano we wtorek 10 listopada br. uchwałę Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK, wprowadzającą zmiany w regulaminie Trybunału Konstytucyjnego. Jak wskazano w jej uzasadnieniu, mają wzmocnić rolę sędziów TK, zgodnie z zasadą, że prezes Trybunału ma być „pierwszym wśród równych sobie sędziów”. Przykładowo Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK będzie wyrażało opinie w zakresie sprawozdania Dyrektora Kancelarii Trybunału z wykonania budżetu. Z kolei prezes będzie miał obowiązek zwołania posiedzenia Zgromadzenia, w ciągu 14 dni od dnia złożenia takiego wniosku przez co najmniej 5 sędziów TK. Będzie też musiał poruszone przez nich kwestie wprowadzić do porządku posiedzenia.

Patrycja Rojek-Socha

10.11.2026 | 16:16

Sędzia Żurek podpisał kolejnych 27 wezwań do zapłaty dla tzw. neo- sędziów SN

Sędziowie

Prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował, że podpisał kolejnych 27 wezwań do zapłaty kierowanych do sędziów awansowanych do Sądu Najwyższego od 2018 r., czyli przy udziale poprzednie Krajowej Rady Sądownictwa. Na początku listopada podpisał sześć takich wezwań do zapłaty. Zdaniem prof. Michała Romanowskiego, zagadnienie odpowiedzialności sędziów dotyka kolizji między konkurencyjnymi wartościami konstytucyjnymi: niezawisłością sędziowską, a odpowiedzialnością za bezprawne działania władzy publicznej.

Krzysztof Sobczak

Patrycja Rojek-Socha

10.11.2026 | 15:40

SN uchylił zarządzenie ministra o przerwie w czynnościach sędziego Lasoty

Wymiar sprawiedliwości

Skończyło się zawieszenie zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych Michał Lasoty. Po miesięcznej przerwie wraca do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie. Prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN Maria Szczepaniec podkreśliła w uchwale, że sędzia ten nie podawał się za rzecznika, tylko nim był. A co więcej - przesłanka „nagłości” zdarzeń nie została spełniona.

Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

10.11.2026 | 15:00

Policjant pod ostrzałem. Jak oceniać kilka sekund walki o życie?

Prawo karnePolicja

Po tragedii w Krakowie pojawiają się pytania o działania policjantów, którzy powstrzymali uzbrojonego napastnika. Szczególnie o strzały, które miały zostać oddane, kiedy znajdował się już na ziemi. Samo zdarzenie, śmierć ofiar i zranienie interweniujących funkcjonariuszy potwierdzają oficjalne informacje miasta. Dokładna ocena spornego fragmentu interwencji wymaga jednak czegoś więcej niż relacji medialnej – pisze Piotr Krzak, adwokat, były sędzia, wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

Piotr Krzak

10.11.2026 | 12:40

UODO upomina prezesów sądów ws. publikacji informacji o przynależności sędziów do partii

Ochrona danych osobowychWymiar sprawiedliwości

Prezes UODO Mirosław Wróblewski nałożył upomnienia m.in. na blisko 90 prezesów sądów oraz szefów prokuratur za publikację danych osobowych zawartych w oświadczeniach o członkostwie w zrzeszeniu (np. w stowarzyszeniu, fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej lub partii politycznej) oraz nakazał im ich usunięcie. Źródłem obowiązku pozyskiwania i publikacji takich danych stały się przepisy tzw. „ustawy kagańcowej”. Ma je uchylić opiniowana obecnie nowelizacja Prawa o ustroju sądów powszechnych, ale też Prawa o prokuraturze.

Patrycja Rojek-Socha

10.11.2026 | 10:55

SN wydał uchwałę ważną dla pełnomocników w sprawie e-pism

Prawo cywilne

Do pisma procesowego wnoszonego za pośrednictwem portalu informacyjnego nie dołącza się jego odpisów osobom uczestniczącym w postępowaniu - tak brzmi najnowsza uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Jest to odpowiedź na pytanie o stosowaniu obowiązującej od 1 marca 2027 roku nowej procedury składania e-pism procesowych.

Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

10.11.2026 | 05:34

Związkowcy krytycznie o nowej prokuratorskiej ustawie

Prokuratura

Drakońskie kary dyscyplinarne, osłabienie niezależności, wybór prokuratora generalnego przez Sejm zwykłą większością głosów, co może skutkować upolitycznieniem stanowiska, pogorszenie sytuacji zawodowej prokuratorów w stosunku do sędziów, a także spłaszczenie struktury prokuratury, które doprowadzić może do likwidacji miejsc pracy - to w ocenie Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP główne bolączki projektu ustawy Prawo o ustroju prokuratury.

Patrycja Rojek-Socha

10.11.2026 | 05:20

Jak uratować Trybunał? Reset brzmi dobrze, ale może rozbić się o sędziów

Wymiar sprawiedliwości

Sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego wymusiła, także na politykach, pewne przemyślenia i propozycje. PSL zbiera właśnie grupę poparcia dla projektu zakładającego tzw. reset konstytucyjny. Nie jest to nic nowego, bo propozycja swoistego odbudowania Trybunału na nowo pojawiła się m.in. we wrześniowym raporcie Fundacji im. Stefana Batorego. To, w ocenie konstytucjonalistów, może być słabym punktem: z jednej strony - zebranie potrzebnej większości dla propozycji, z drugiej - „masowe” wysłanie w stan spoczynku obecnych sędziów TK, zarówno starych, jak i nowych.

Patrycja Rojek-Socha

10.11.2026 | 05:18

Z dwóch spraw gospodarczych na wokandzie TK została jedna - i co dalej?

Prawo gospodarczeKoronawirusUpadłośćBankiKredyty frankowe

W listopadzie Trybunał Konstytucyjny miał zająć się dwoma sprawami gospodarczymi, dotyczącymi obowiązku zwrotu pomocy covidowej (sygn. P 5/25) oraz pierwszeństwa Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w zaspokojeniu roszczeń z masy upadłości banku (sygn. P 1/25). Nie wiadomo, czy i w jakim składzie TK wyda orzeczenia. Póki co pierwsza z rozpraw została zdjęta z wokandy.

Tomasz Ciechoński

09.11.2026 | 17:01

Pracownicy Trybunału Konstytucyjnego założyli związek zawodowy

Wymiar sprawiedliwości

W Trybunale Konstytucyjnym powstał związek zawodowy – NSZZ „Solidarność” w TK. Jego przewodniczącym jest Kamil Niedbała, szef gabinetu prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Jak sam podkreślił, celem organizacji jest ochrona pracowników, którzy znaleźli się w sytuacji, gdy w ich miejscu pracy panuje napięta atmosfera, a oni nie wiedzą, co robić, czyje polecenia wykonywać i czego mogą się spodziewać. Do utworzenia zakładowej organizacji NSZZ „Solidarność” potrzebnych jest minimum 10 osób zatrudnionych w danym zakładzie pracy. Liczbę pracowniczych etatów szacowano na ok. 120.

Patrycja Rojek-Socha

09.11.2026 | 16:20

Policjant interweniujący wobec zamachowca potrzebuje gwarancji prawnych

PolicjaBezpieczeństwo publiczne

Policjanci, którzy powstrzymali w Krakowie 24-letniego zamachowca, zachowali się bohatersko i profesjonalnie. Jak najszybciej powinny zostać jednak wzmocnione procedury chroniące funkcjonariuszy w tego typu akcjach. Chodzi o to, by policjant miał wprost wskazane w przepisach, że gdy ma do czynienia z osobą strzelającą do przypadkowych osób, która np. po wyjściu z samochodu wyciąga broń, powinien ją natychmiast zneutralizować, bez ostrzeżeń i bez poleceń – pisze Jacek Kudła, biegły sądowy z zakresu czynności operacyjno-śledczych.

Jacek Kudła

09.11.2026 | 13:50

Prawo podejrzanego do tłumacza, ale nie zawsze przysięgłego

Wymiar sprawiedliwości

Procedowany obecnie w Sejmie projekt nowelizacji procedury karnej, będący próbą przeforsowania zmian z ustawy zawetowanej w marcu przez prezydenta, przewiduje poszerzenie i doprecyzowanie uprawnień oskarżonego do pomocy tłumacza. Jednak zarówno obecne przepisy, jak i te przygotowywane, nie precyzują, jaki tłumacz ma wspierać cudzoziemca – przysięgły z listy prowadzonej przez ministra sprawiedliwości, czy każdy, kto zadeklaruje, że zna dany język. To budzi spory i wątpliwości z punktu widzenia gwarancji rzetelnego postępowania i procesu.

Krzysztof Sobczak

09.11.2026 | 05:23

Przejdź do artykułu: O „kontrrewolucji” w Trybunale Konstytucyjnym – czy wolno poświęcić praworządność formalną?

Przejdź do artykułu: 17 listopada Dzień Otwarty Komorników Sądowych – o egzekucji komorniczej

Przejdź do artykułu: Rząd chce surowiej karać za pomoc w nielegalnym przekraczaniu granicy

Przejdź do artykułu: SN: Prezes Szczepaniec nie jest uprzedzona

Przejdź do artykułu: SN oceni 18 listopada skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego

Polecamy książki prawnicze

Prawnicy i sądy - najnowsze

Wejście do Trybunału od strony Alej Ujazdowskich

Asystent osoby pokrzywdzonej. O wsparciu w labiryncie procedur mówi Witold Klaus [Prawo na Oko #77]

SN nadal rozlicza sędziów stanu wojennego

WSA: Spóźniona skarga na przewlekłość nie jest dopuszczalna

Dr Zalasiński: Trybunał Konstytucyjny musi ponownie stać się niezawisły i apolityczny

Czyja korzyść, tego ryzyko. Za wyrok ETPCz powinien zapłacić neo-sędzia SN

Surowsze kary za ataki na funkcjonariuszy i przemyt migrantów. Rząd przyjął projekt

SN uchylił zarządzenia o przerwie w czynnościach Święczkowskiego i Sochańskiego

„Nowi” sędziowie TK przyjęli „nowy” regulamin - mniej władzy dla prezesa, więcej dla sędziów?

Sędzia Żurek podpisał kolejnych 27 wezwań do zapłaty dla tzw. neo- sędziów SN

SN uchylił zarządzenie ministra o przerwie w czynnościach sędziego Lasoty

Policjant pod ostrzałem. Jak oceniać kilka sekund walki o życie?

UODO upomina prezesów sądów ws. publikacji informacji o przynależności sędziów do partii

SN wydał uchwałę ważną dla pełnomocników w sprawie e-pism

Związkowcy krytycznie o nowej prokuratorskiej ustawie

Jak uratować Trybunał? Reset brzmi dobrze, ale może rozbić się o sędziów

Z dwóch spraw gospodarczych na wokandzie TK została jedna - i co dalej?

Pracownicy Trybunału Konstytucyjnego założyli związek zawodowy

Policjant interweniujący wobec zamachowca potrzebuje gwarancji prawnych

Prawo podejrzanego do tłumacza, ale nie zawsze przysięgłego

Aktualności

Opinie

Zmiany w prawie

Pytania i odpowiedzi

Orzeczenia