Kończą się prace nad projektem zmian w kodeksie karnym wykonawczych rozszerzającym możliwość stosowania Systemu Dozoru Elektronicznego wobec większej grupy skazanych. Przyjęcie nowych przepisów planowane jest na drugą połowę 2025 roku. Katalog osób uprawnionych do SDE obejmie skazanych na karę do trzech lat, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż rok i sześć miesięcy.

Jeśli dojdzie do nowelizacji ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób, osoby przebywające w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym poddane zostaną weryfikacji pod kątem konieczności ich dalszego pobytu w tej placówce. Łatwiejsze ma być też wydanie przez sąd orzeczenia o umieszczeniu takiej osoby w domu pomocy społecznej lub szpitalu psychiatrycznym.

Kolejnego notariusza prokuratura oskarżyła o niedopełnienie obowiązków przy sporządzaniu aktu notarialnego i współudział w oszustwie na szkodę pokrzywdzonej starszej osoby sprzedającej nieruchomość. Pokrzywdzona była niezdolna do pojmowania podejmowanych działań z uwagi na zaburzenia neurologiczne. To jeden z wątków szerszej sprawy związanej z patodeweloperką w Krakowie.

W drugiej turze głosowania w wyborach prezydenckich doszło do poważnych nieprawidłowości. W wielu komisjach przypisano głosy niewłaściwemu kandydatowi. Dlatego Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego postanowiła na skutek wniesionych protestów, aby sądy powszechne jeszcze raz przeliczyły karty do głosowania, bo mogło to mieć wpływ na wynik wyborów. Co nie zmienia faktu, że Karol Nawrocki odebrał już zaświadczenie o powołaniu na urząd od przewodniczącego PKW.

Skazany w I instancji prosił we wrześniu 2024 r. sąd odwoławczy o odroczenie rozprawy, ponieważ – jak uzasadniał – walczy z powodzią w swoim gospodarstwie. Sąd odmówił, powołując się na stawiennictwo jego obrońcy, i prawomocnie utrzymał wyrok. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa jednak, że w ten sposób doszło do naruszenia prawa do obrony i przypomniał, że Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach podnosił, iż sąd odwoławczy powinien rozważnie korzystać z możliwości prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego.

Prezes KRRP Włodzimierz Chróścik zwrócił się do 394 prezesów sądów powszechnych i administracyjnych oraz do stowarzyszeń sędziowskich z apelem o szersze stosowanie mechanizmu przewidzianego w par. 4 rozporządzenia ministra sprawiedliwości dotyczącego stawek za pomoc prawną świadczoną z urzędu przez radcę prawnego. Chodzi o możliwość przyznania wynagrodzenia w wysokości przekraczającej nawet 600 proc. stawki podstawowej.

Przewlekłość postępowań jest nadal zmorą w polskich sądach. Ministerstwo Sprawiedliwości chce poprawić sytuację, dostosowując polskie regulacje, dotyczące skargi na przewlekłość, do standardów wynikających z orzecznictwa ETPCz. Proponuje ograniczenie formalizmu, a także umożliwienie wnoszenia skarg na przewlekłość w postępowaniu wykonawczym oraz m.in. przy uchylaniu immunitetów sędziowskich. Rekompensaty mają wzrosnąć i wynosić od 3 tys. do 30 tys. zł.

Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy, nie wyda podczas rozpoczynającej się w piątek, 13 czerwca, sesji plenarnej opinii na temat projektu uregulowania statusu sędziów powołanych w Polsce od 2018 r., czyli przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani przez Sejm, a nie przez sędziów. Opinia może zostać wydana dopiero w październiku, bo wtedy zaplanowano następną sesję.

Do Sądu Najwyższego wpłynęło dotychczas 108 protestów związanych z wyborami prezydenckimi. Ostateczny termin ich składania mija 16 czerwca. Jeden z protestów dotyczy podejrzenia zamiany głosów oddanych w II turze na kandydatów Karola Nawrockiego i Rafała Trzaskowskiego, obejmując 12 obwodowych komisji wyborczych. Wskazano w nim na protokoły opublikowane na stronie PKW oraz doniesienia medialne.

Adam Bodnar, tuż po powołaniu na ministra sprawiedliwości, zdecydował o wstrzymaniu konkursów na stanowiska sędziowskie. Uzasadnił to sytuacją wokół Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej nowelą z grudnia 2017 r. i powołanymi przy jej udziale sędziami. Teraz KRS wzywa go – ze względu na sytuację kadrową w sądach – do natychmiastowego opublikowania obwieszczeń o wolnych stanowiskach sędziowskich.

W trakcie rozpoznawania protestów kwestionujących ustalenia wyników głosowania lub wyniku wyborów, Sąd Najwyższy może dopuścić dowód z oględzin kart wyborczych, w praktyce prowadzący do podobnego efektu, jak ponowne przeliczenie kart. Sąd Najwyższy, z reguły, zleca przeprowadzenie takiego dowodu właściwemu sądowi rejonowemu w ramach odezwy o udzielenie pomocy sądowej.

Projekt dotyczący rozwodu pozasądowego jest już na ostatniej prostej prac rządowych. Został jednak poprawiony. Z wersji wstępnej usunięto możliwość takiego rozwodu przed konsulem, pozostawiono natomiast dwuetapową procedurę przed kierownikiem USC, która – co do zasady – ma potrwać niewiele ponad miesiąc i kosztować nieco więcej niż opłata sądowa, bo 620 zł. Nie zmienił się natomiast fakt, że skorzystają z niej również tzw. młode małżeństwa, ze stażem mniejszym niż rok, a „kombinowanie” z terminami też raczej się nie uda, bo ci, którym odmówiono, trafią do specjalnego rejestru.

Rząd przyjął nowelizację tzw. ustawy Kamilka. Chodzi m.in. o konieczność uzyskiwania przez rodziców, którzy wspomagają wychowawców szkolnych na wycieczkach klasowych, zaświadczenia o niekaralności. Ten obowiązek - na początku roku szkolnego - niemal zablokował sądy. Teraz ma być, w zakresie rodziców, zniesiony.

Pełnomocnicy kredytobiorców, którzy wygrali sprawy sądowe z syndykiem Getin Noble Bank, twierdzą, że nie mogą doprosić się zasądzonego zwrotu kosztów. Syndyk tymczasem zapewnia, że „aktywnie poszukuje możliwości pogodzenia podstawowych celów postępowania upadłościowego z orzeczeniami sądów uwzględniających wnioski przeciwników procesowych”.

720 zł miesięcznie musi wysupłać asystent prokuratora na zakwaterowanie w Domu Aplikanta. Do tego dochodzą koszty przejazdów - asystenci i związkowcy apelują więc do ministra sprawiedliwości/prokuratora generalnego, by rozwiązać problem, np. poprzez udzielanie im delegacji i pokrywanie kosztów przejazdu. Prokuratury mają do tego podstawę, jeśli uznają, że aplikacja to podnoszenie kwalifikacji zawodowych asystentów.

Ministerstwo Sprawiedliwości, w ramach deregulacji, chce poprawić przepisy dotyczące protokołu okazania. Po zmianach mają do niego zostać załączone zdjęcia osób okazywanych. Projekt ma być gotowy w II kwartale 2025 r., a jego założenia trafiły właśnie do wykazu prac legislacyjnych rządu.

Jak wdrażać mediacje w sądach, jak wygląda plan Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie mediacji, wreszcie czy mediacja sprawdza się w sprawach rodzinnych, w sporach zbiorowych i sprawach podatkowych – te i inne tematy poruszane będą podczas Wielkiego Kongresu Mediacji, który odbędzie się 16 października br. na Wydziale Prawa i Ekonomii Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Patronat medialny nad wydarzeniem objęło Prawo.pl.

Związkowcy reprezentujący pracowników sądów uważają, że na stanowiskach dyrektorów sądów powinny być osoby z doświadczeniem i wiedzą, wybrane podczas transparentnej procedury - najlepiej w ramach konkursu, z udziałem przedstawicieli związków zawodowych. Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiada, że obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują żadnej sformalizowanej ścieżki - rozmowa z kandydatami czy test wiedzy to jedynie możliwość, a nie obowiązek.

Rynek usług prawnych rządzi się swoimi prawami. Aby prawnik był konkurencyjny, musi odpowiednio informować klientów i potencjalnych klientów o swojej działalności. Pomogły w tym w ostatnich latach same samorządy, znosząc ograniczenia w promowaniu się przez adwokatów i radców prawnych. I choć w prawniczej reklamie są rzeczy niedozwolone, warto w swojej kancelarii zadbać o komunikację i rozpoznawalność. Pomóc mogą portale społecznościowe, newslettery, a także np. blogi.

Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym 5 czerwca br. uznał Tomasza Janeczka, zastępcę Prokuratora Generalnego, za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na uchybieniu godności urzędu przez zamieszczenie oświadczeń na profilu Stowarzyszenia Ad Vocem w serwisie X oraz publiczne wypowiadanie w rozmowach z dziennikarzami stacji telewizyjnych i dziennika „Rzeczpospolita” nieprawdziwych, wprowadzających w błąd opinię publiczną twierdzeń.